MEHMET KAYA
Kamuda toplu sözleşme görüşmelerinde işveren olarak hükümet kanadı ile işçilerin ilan ettiği ilk talep arasındaki büyük fark, sözleşme görüşmelerinin nasıl ilerleyeceğine yönelik merak oluşturdu. Yaklaşık 600 bin işçi ücretini etkileyecek toplu sözleşmelerde işveren kanadının revize ettiği birinci yıl ilk altı ay için yüzde 17’lik ücret artışına karşılık, işçi kanadı ilk talebini birinci altı ay için yüzde 50 ve en düşük ücretin günlük 1800 TL’ye çekilmesi olarak açıklamıştı.
EKONOMİ’ye bilgi veren kaynaklar, kamu tarafının ayak sürümesinde hükümet tarafının pazarlık gücünü artırmak için mayıs ve haziran ayında istatistiki olarak yıllık enflasyondaki gerilemenin etkili olduğunu belirtiyor. Nitekim, yarın açıklanacak haziran ayı enflasyonuyla, yıllık enflasyon aylık bazda bir önceki yıldaki yüksek artışların önemli bir kısmını dışarıda bırakmış olacak. Haziran ayında, enflasyon beklentileri bir önceki yılda olduğu gibi yüzde 1,5 dolayında yoğunlaşıyor. Bu seviyelerde bir enflasyon gerçekleşirse, haziran sonu itibariyle yıllık enflasyon yüzde 40’larla başladığı 2025 yılının ilk yarısında yüzde 35,2’lere kadar gerilemiş olacak. İlk 6 aylık enflasyon da yüzde 16,8-17 aralığına gelecek. Hükümetin üçüncü teklifini bu aşamadan sonra vereceği, ilk altı aylık enflasyonun üzerine çıkma ve ikinci altı ay için teklif ettiği yüzde 10’luk dilimde de kısmi bir iyileştirmeyle, 2025 yıl sonu enflasyon tahminleri çerçevesinde bir savunma yapabileceği konuşuluyor. Kamu toplu sözleşmelerinde, işçileri ilgilendiren ancak henüz karşı teklif dahi sunulmayan en düşük işçi ücretleri de üçüncü teklifte masaya gelmesi istenen konular arasında. İşçi tarafı, kamudaki en düşük günlük ücretin 1800 TL’ye yükseltilmesini talep etmiş, ancak işveren tarafından herhangi bir tutar telaffuz edilmemişti. Özellikle düşük ücretlilerin anlamlı bir zam alabilmesi açısından en düşük ücretlerin çekileceği seviye önem taşıyor.
Kamu toplu sözleşmelerinde konfederasyonlar birinci altı ay için yüzde 50, ikinci altı ay için yüzde 25 + 10 puan refah payı, en düşük ücretin de günlük 1800 TL olmasını talep etmişti. İşveren sendikası TÜHİS ise revize teklifinde birinci altı ay için yüzde 17, ikinci altı ay için yüzde 10 teklif etmiş, en düşük ücret için herhangi bir teklifte bulunmamıştı.
Sendikalardan grev kararları gelebilir
Sendikaların toplu sözleşme sürecinde yasal olarak grev kararı alma aşaması da yaklaşıyor. Çoğu sendikanın, yasada öngörülen süreler nedeniyle temmuz ayı içinde grev kararı alabileceği belirtiliyor. Kararın greve çıkılacağı anlamına gelmemekle birlikte, işçilerin tavrında değişime neden olabileceği vurgulanıyor. İşçi kanadı, basın açıklamaları ve bildiriler dışında henüz bir eylem takvimi açıklamadı ancak Türk-İş ve Hak-İş kararlılıklarını vurgulamıştı.
