Resmi Gazetede yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar değişikliğiyle, başvuran her yatırımın aldığı ve yatırım kapsamında ithal edilen makine-teçhizata gümrük vergisi muafiyetinin verildiği genel teşvik kaldırıldı. Diğer yandan, uzun süredir sektörün talep ettiği nakdi teşvik geldi. Bu kapsamda çeşitli sektör ve bölgelerde olan yatırımlara, yatırım tutarının yüzde 15’ine kadar ve üst limiti 180-240 milyon TL olarak belirlenecek şekilde teşvikli kredi açılacak. Kredi faiz desteği de sürecek. Yine farklılaşmakla birlikte faiz veya kar payına verilen destek 11,5-18,4 puan arasında uygulanacak. Mevcut teşvik kararları 2030 yılına kadar uygulanacak. Yeni teşvik sistemi ile Türkiye’nin kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığı azaltacak, yeşil ve dijital dönüşümleri hızlandıracak, uluslararası rekabet edecek katma değerli yatırımların özendirilmesi amaçlanıyor.
Gümrük muafiyeti bitti
Teşvik düzeyinde etkili olan, bölgesel sınıflamada bazı illerin bölgesi değişti. Ayrıca, teşvik edilecek yatırımlara yönelik sektör ve ürün bazında yeni teşvik unsurları belirlendi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, İstanbul’da katıldığı bir programda resmi gazetede yayımlanan yeni teşvik kararını değerlendirdi. Teşvik sisteminde her yatırım temel olarak düşük oranlı bir vergi indirimi ile makine teçhizat ithalatına gümrük vergisi muafiyeti veriliyordu. Bakan Kacır, sadece teşvik kararı kapsamındaki yatırımlar için bir teşvik öngörüldüğünü belirterek, bu kapsamda olmayanlar için gümrük muafiyetinin kaldırıldığını belirtti. Bakan Kacır, “Genel Teşvik Sistemi’ni sonlandırdık. Böylelikle Teşvik Sistemi’ne dahil etmediğimiz sektörlere ve ürünlere yönelik yatırımlarda kullanılan makine ve teçhizatın gümrük vergisi muafiyetini kaldırdık. Yerli makine üreticilerimizi koruduk” dedi. Yeni teşvik sisteminde, yüksek katma değerli, stratejik görülen alanlar belirlenerek ilan edilmiş oldu. Ayrıca, her bir şehre özgü olarak da bazı sektörler belirlenerek ilave teşvikler sağlandı. Bakan Kacır, kararda sayılan sektörlerin dış ticaret dengesini iyileştirici, sayısal ve yeşil dönüşüm yatırımlarını ayrıştırıcı şekilde planlandığını kaydetti. Yeni düzenlemede yatırım kredilerinin faiz desteği bölge ve sektöre göre farklılaşacak şekilde 11,5 ile 18,4 puan arasında olacak. Yatırım tutarından oran olarak indirilen Kurumlar Vergisi oranları da çeşitli kapsamlardaki yatırımlar için yeniden belirlendi. Buna göre, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi programı kapsamındaki yatırımlarda öz kaynaklardan gerçekleştirilecek makine alımlarında indirim tutarı makine bedelinin yüzde 25’ine kadar verilecek. Ayrıca, makine alımları dışındaki kurumlar vergisinden indirilebilecek tutarlar üst sınırı 240 milyon TL olmak üzere yüzde 20 ile yüzde 50 arasında verilebilecek.
BÖLGELERE YENİ DÜZENLEME
Kararla depremden en çok etkilenen yerler 6. Bölgeye eklendi. Altıncı bölgede daha uzun istihdam teşvikleri verilerek emek yoğun sektörler için ilave teşvik sağladı. Bakan Kacır, “Buralardaki OSB’lerde çalışanların SGK primi işveren payını 14, çalışan payını 10 yıl hükümet karşılayacak. Daha az gelişmiş olan 289 ilçeye bir ileri bölge teşviki sunulacak.” dedi.
HEDEF SEKTÖRLERE YOĞUN TEŞVİK
Hedef olarak belirlenen sektörlere daha yoğun teşvik tasarlandı. sektörler ve hangi ürünlere ne tür teşvikler verileceğine dair ürün listesi karar eki olarak yayınlandı. Yine Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında değerlendirilen yatırımlar için OSB’lerde rezerv ayrılacak ve uygun koşullarda tahsis yapılacak.
MAKİNELERİNİ TAŞIYANA DESTEK
1. Bölge’deki makinelerini 4., 5. ve 6. Bölgeye taşıyacak yatırımlar için, bu bölgelerdeki teşvikler uygulanacak. Kararla Marmara bölgesinde yoğunlaşmış yatırımları diğer illere kaydırılması amaçlanıyor. Ayrıca OSB’lere yapılan yatırımların bir üst bölge teşviklerinden yararlanması uygulaması da devam edecek.
“Yatırımlar hızlanacak, motivasyon artacak”
■ İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, sanayicinin finansmana erişimde en büyük sıkıntıları yaşadığı bir dönemde böyle bir teşvik anlayışının ortaya konmasının sanayiciye moral ve motivasyon kazandıracağını kaydetti. Bahçıvan, istihdam teşviklerinin altı bölgede kademeli olarak uygulanacak olmasının da yatırıma ve istihdama daha çok ihtiyaç duyulan bölgelerde emek yoğun sektörler açısından daha motive edici olacağını ifade etti.
■ İTO Başkanı Şekib Avdagiç, OSB’ler için getirilen SGK prim desteğinin OSB dışındaki firmalara da verilmesinin yararlı olacağı söyledi. İnovasyona yönelik girişimlerin de özel ve güçlü bir teşvik mekanizmasıyla desteklenmesi gerektiğini vurgulayan İTO Başkanı, faiz-kâr payı desteğinin üretime ve girdi maliyetlerine olumlu etki yapacağını, makina alımlarına nakdi desteğin ise yatırımları hızlandıracağını vurguladı.
