MEHMET KAYA/ANKARA
Suriye’de iç savaşın önemli bir aşaması geride bırakıldı. Beşar Esad liderliğindeki rejimin yıkılması sonrası bölgede siyasi yapıyla birlikte enerji politikaları öne çıkmaya başladı. Ukrayna’nın Rusya’nın doğalgaz sevkiyatı anlaşmasını yenilemeyeceğini açıklamasının ardından Avrupa’nın gaz ihtiyacını karşılamak için kısa vadedeki sıvılaştırılmış doğalgaz çözümü ve Türkiye üzerinden tedarik programları, ayrıca Doğu Akdeniz’de ağırlığı İsrail tarafından kontrol edilen sahalardan gaz tedariki öne çıkıyor.
Rusya-Ukrayna savaşının başlamasının ardından Avrupa’nın enerji ihtiyacına yönelik tartışmalar başlamıştı. Doğalgaz fiyatlarının yükselmesi nedeniyle de panik havası oluşmasa da ciddi sorunlarla karşı karşıya kalındı. Rusya’ya bağımlılığın azaltılması ana gündemlerden biri oldu. Hatta Türkiye ve Doğu Akdeniz’deki enerji kaynakları ile bölgedeki siyasi-askeri çatışmalar ve çekişmeler de bu güvenlik arayışlarıyla ilişkilendirilen analizler oldu.
Ukrayna’nın hamlesi beklenen bir sonuç olarak dikkat çekiyor. Yine de bunun devam edip etmeyeceği, Ukrayna’nın el güçlendirmek için bir hamle yapıp yapmadığı “bekle gör” politikasıyla izleniyor. Yine de Avrupa’nın zaten uğraştığı kaynak çeşitlendirme ve güvenli tedarik sorunu masada duruyor.
Ukrayna-Rusya savaşı Suriye’deki “göreli” sükunetin ardından herkesin tekrar dönüp baktığı alan oldu. Hem Akdeniz’de, hem de Ukrayna’da yaşananlar ile enerji güvenliği gündemi birlikte ilerliyor.
■ Ukrayna gazının durması henüz kriz yaratmayacak
Doğu Akdeniz’deki enerji bilek güreşi dahil projeler kısa sürede tamamlanmayacak. Bu aşamada, ABD’nin ve Arap ülkelerinin hazır kaynaklarına yönelmenin söz konusu olabileceği vurgulanıyor. Kış ayları için tedariklerin bir kısmı tamamlanmış durumda ve Ukrayna’dan gelecek gazın şimdi dahi durması bir kriz yaratmayacak düzeyde. Türkiye, yaptığı sıvılaştırılmış gaz anlaşmaları ve mevcut kapasitesi ile Avrupa’ya daha fazla gaz akışı sağlama konusunda istekli olduğunu açıkladı. Bu spot piyasa kaynaklı gaz tedariki yanında uzun vadeli öneriler de masada bulunuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Balkan hattının iyileştirilmesiyle Avrupa’ya ilave yıllık 10 milyar metreküp gazın sağlanabileceğini açıkladı. Pek konuşulmasa da TANAP hala tam kapasiteye ulaşmış değil ve buradan da gaz vermek mümkün olabilecek.
