HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Kalkınma Planı ve Orta Vadeli Program’da (OVP) yer alan makroekonomik hedefler ve 2026 yılında alınması öngörülen tedbirleri içeren 2026 Yılı Cumhurbaşkanı Yıllık Programı Resmi Gazete’de yayımlandı.
Birçok ekonomistin yüzde 30’un üzerinde beklediği 2025 yıl sonu enflasyonu, 2026 yılı Cumhurbaşkanı Yıllık Programında yıl sonunda yukarı yönlü riskler bulunmakla birlikte yüzde 28.5 seviyesinde tahmin edildi. Tarım sektöründe yüzde 1’lik küçülmenin öngörüldüğü programda, sanayinin yüzde 2.8, hizmetlerin yüzde 3.8 büyümesi, toplam GSYH artış oranını yüzde 3.3 olarak açıklandı.
Mali disiplinden taviz verilmeyecek
Türkiye ekonomisinin gelecek yıl Orta Vadeli Program (2026-2028) çerçevesinde yüzde 3,8 büyümesi öngörüldü. Söz konusu büyüme için arz yönlü dinamiklerin güçlendirilmesi ve verimlilik artışının kalıcı hale getirilmesiyle yüksek katma değer üreten, ihracatı ve istihdamı destekleyen, çevresel sürdürülebilirliği gözeten sürdürülebilir ve kapsayıcı bir ekonomik yapının tesis edilmesi temel amaç olarak belirlendi. Bu doğrultuda, potansiyel büyümenin artırılmasına yönelik politikalar uygulamaya alınacak. Program çerçevesinde gelecek yıl yatırım, istihdam, üretim ve ihracat odaklı yapısal reformlarla sürdürülebilir ve istikrarlı büyüme amaçlanıyor. Söz konusu dönemde dezenflasyon sürecinin devam etmesiyle enflasyonun kalıcı olarak düşürülmesi hedeflenirken, yatırım, istihdam, üretim ve ihracatı odaklı yapısal reformlarla, verimlilik kazanımları yoluyla, sürdürülebilir ve istikrarlı büyümenin sağlanması amaçlanıyor. Program çerçevesinde fiyat istikrarının sağlanmasına yönelik ekonomi politikalarında güçlü eş güdüm sürdürülecek. Ayrıca mali disiplin ilkesinden taviz verilmeyecek, adil paylaşımı gözeten etkin maliye politikası ve yapısal dönüşüm adımlarıyla üretim faktörlerinde topyekün iyileşme sağlanarak Türkiye'nin rekabet gücü artırılacak.
Tamamlayıcı emeklilik sistemi kurulacak
2026 yılında toplam yatırımların yüzde 23.3 artarak 19 trilyon 834 milyar liradan, 24 trilyon 575 milyar liraya çıkacak. Bu dönemde kamu yatırımları yüzde 17.8, özel sektör yatırımları ise yüzde 24.6 artacak. Faiz dışı borçlanma gereği yüzde 107 oranında artarak 213 milyar 392 milyon liradan, 443 milyar 339 milyon liraya yükselecek.
Yurt içi tasarrufların artırılması başlığı altında Otomatik Katılım Sistemi’nin işveren katkısını da içeren ikinci basamak emeklilik sistemine dönüşeceği Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi kurulacağı ifadesi yer aldı. BES’ten kısmi ödeme alınabilecek durumlar arasına, hac ibadeti ve bedelli askerlik gibi yeni alanlar eklenecek.
Turizm gelir hedefi 64 milyar dolar
Türkiye'ye 2025 Ocak-Ağustos döneminde gelen yabancı ziyaretçilerin sayısı önceki yıla göre yüzde 0,9 azalarak, 35,5 milyon kişi oldu. Bu yılın sonu itibarıyla da Türkiye'ye gelen yabancı ziyaretçi sayısının bir önceki yıla göre yüzde 1 artışla 53 milyon kişiye, turizm gelirinin ise yüzde 4,7'lik artışla 64 milyar dolara ulaşması bekleniyor. KÖYDES ve KIRDES kapsamında bu yıla kadar yapılan 140 bin 80 kilometre köy yolu uzunluğunun, 2026'da 141 bin 580 kilometreye çıkarılması planlanıyor. Ayrıca kırsal kalkınma hedefleri çerçevesinde köylerde içme suyu tesisi yapılan ve yenilenen ünite sayısının da 82 bin 48'e çıkarılması hedefleniyor.
Sınır Fiziki Güvenlik Sistemi projeleri kapsamında ekim ayı itibarıyla Türkiye'nin kara sınırlarının yaklaşık yüzde 44'lük kısmını oluşturan 1304 kilometresinde güvenlik duvarı inşa edildi. Yaklaşık yüzde 58'lik kısmını oluşturan 1700 kilometre de devriye yolu yapıldı.
77 İLDE YENİ REZERV YAPI ALANLARI BELİRLENDİ
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere 77 ilde 64 bin hektar rezerv yapı alanı belirlendi.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında 59 ilde 291 riskli alan, 39 ilde 191 kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ve 11 ilde 20 yenileme alanı tespit edildi. Ayrıca yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere 77 ilde 64 bin hektar rezerv yapı alanı belirlendi. 1 milyon 204 bin 72 bağımsız birimin riskli yapı olduğu tespit edildi ve dönüşüm alanlarıyla kentsel dönüşüm kapsamına alınan toplam bağımsız birim sayısı 2 milyon 350 bin oldu. Yarısı Bizden Kampanyası kapsamında toplam 20 bin 416 bağımsız birim için 21,8 milyar lira destek sağlandı. Kentsel dönüşüm uygulamalarında uzlaşma süreçleri geliştirilecek ve süreç hızlandırılacak. Olası Marmara depremine karşı riskli yapı stokunun yenilenmesi için gerekli çalışmalar hızlı ve etkin bir şekilde yürütülecek. İstanbul’daki Yarısı Bizden Kampanyası’na devam edilecek.
"VARLIK YÖNETİM SİSTEMİ" ALTYAPISI KURULACAK
Tasarruf Tedbirleri Genelgesi kapsamındaki kamu idarelerine ait varlıkların etkin şekilde yönetilmesi ve tasarruf sağlanması amacıyla "Varlık Yönetim Sistemi" altyapısı oluşturulacak.
Verimsiz harcama alanları tasfiye edilecek ve kamu harcamaları kontrol altında tutulacak. Tasarruf tedbirlerine en yüksek düzeyde uyum sağlanması amacıyla denetim ve izleme faaliyetlerine devam edilecek. Vergi tabanının genişletilmesi, gönüllü uyumun artırılması ile istisna, muafiyet ve indirimlerin gözden geçirilmesi sonucu gelir politikalarının adalet ve verimlilik temelli yapısı güçlendirilecek, doğrudan vergilerin bütçe gelirleri içindeki payı artırılarak daha dengeli ve sağlam gelir yapısı sağlanacak. Kamu hizmetlerinde dijital uygulamaların daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. Bu kapsamda, muhasebe ve harcama sistemlerinin bilişim altyapısı güçlendirilecek. Ortaya çıkacak yeni hizmetlerin mevcut kamu idarelerince yerine getirilmesi sağlanacak. Böylece kamu harcamalarında verimlilik artırılacak. Kamu idarelerinin tahakkuk tahsilat altyapısını güçlendirmek ve vatandaşa kolay, hızlı ve güvenli ödeme yöntemleri sunmak amacıyla "e-Tahsilat" ve "e-Teminat" uygulamaları yaygınlaştırılacak.
Kamu ihale mevzuatı uluslararası norm ve standartlara uyumlu olacak şekilde dijitalleşmeyi, yenilikçiliği ve sürdürülebilirliği destekleyen ve önceleyen satın alma yaklaşımıyla güncellenecek. Sektörel kamu alımları düzenlemesi hayata geçirilecek. Kamu taşıtlarının kullanımı, ihtiyaç analizleri çerçevesinde sistematik olarak gözden geçirilecek. Taşıt ihtiyaçları öncelikle geçici tahsisle ya da ihtiyaç fazlası taşıtların devri suretiyle karşılanacak. Yeni taşıt edinimlerinde ekonomiklik gözetilerek, yerli üretim ile çevreci araçlara öncelik verilecek.
Devlet Malzeme Ofisi (DMO) ile TOGG arasında imzalanan protokol kapsamında 750'si C-SUV, 1500'ü C-Sedan modeli olmak üzere toplam 2 bin 250 yerli elektrikli otomobilin tedarik süreçleri tamamlanacak. Kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç duydukları yerli elektrikli araçlar DMO üzerinden temin edilecek.
Özelleştirme uygulamalarında alternatif modeller kullanılacak
Özelleştirme uygulamalarında uzun vadeli sektörel öncelikler çerçevesinde ve belirlenmiş program kapsamında halka arz dahil olmak üzere yeni ve alternatif modeller kullanılacak. Plan döneminde özelleştirme portföyünde bulunan şirket ve varlıkların özelleştirilmesine devam edilecek. Özelleştirme potansiyeli olan yeni şirket ve varlıkların portföye dahil edilmesi sağlanacak. Yedieminlik hizmetlerinin özelleştirmesinin hazırlık çalışmaları kapsamında, sektörel analiz ve değer tespit çalışmalarına yönelik danışmanlık faaliyeti alınacak.
