MEHMET KAYA/ANKARA
Türkiye’de bir dönem büyük kamu yatırımlarının tek modeli halinde kullanılan kamu-özel ortaklığı modelindeki yatırımlar 2024’te neredeyse durdu. Yılın üç çeyreği sonunda henüz imzalanan bir sözleşme olmadı. 2023’te de sadece 3 proje imzalanmıştı. Türkiye uzunca bir süre kamu yatırımlarında bu modeli en fazla kullanan ülke olmuştu.
Türkiye’de 1980’li yıllarda ağırlıklı olarak yap-işlet-devret modeli kullanılan ve turizm yatırımları ile başlayan kamu özel ortaklığı modeli 
kullanımı, ulaştırma ve enerjide yoğunlaşmıştı. 2010’lu yıllardan itibaren ise kamu tarafından yükleniciye belirli bir tutarda alım garantilerinin verildiği modele geçilmesinin ardından da yatırım tutarı yüksek başta havalimanları olmak üzere, karayolu, köprü gibi ulaştırma projeleri öne çıktı. Son olarak şehir hastaneleri bu model kullanılarak inşa edilmişti.
Kamu özel ortaklığı modeli kullanılan projelerin yatırım tutarı, 2024 Eylül ayı itibariyle 102.7 milyar Dolar olarak hesaplanıyor. Yıllık bazda en yüksek tutar, 31.1 milyar dolar ile İstanbul Havalimanı sözleşmesinin imzalandığı 2013 yılında gerçekleşmişti. 2007-2017 yılları arasında her bir yıl imzalanan sözleşmelerin yatırım tutarı 1 milyar doların üzerinde oldu. Takip eden dönemde 2021 yılındaki 5.6 milyar dolarlık sözleşme dışında, diğer yıllarda düşük tutarlar oluştu. Son yıllarda ise hem proje sayısında, hem de tutarında düşük seviyeler görüldü. 2024 yılında ise yılın üçüncü çeyreği sonu itibariyle hiç yeni sözleşme bildirilmedi. Tamamlanan ve devam edenler dahil kamu özel ortaklığı modellerinin kullanıldığı yatırımlarda en yüksek tutar 2024 fiyatlarıyla 34.4 milyar dolar ile karayollarında bulunuyor. Bunu 25.1 milyar dolar ile havaalanı, 22.3 milyar dolar ile enerji sektörü izliyor.
