MERVE YİĞİTCAN/İSTANBUL
İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) haziran ayı meclis toplantısı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un katılımıyla gerçekleşti. “Döngüsel Ekonomi, Sürdürülebilir Yeşil Kalkınma, Deprem Güvenlikli Sanayi İçin Vizyoner ve Yenilikçi İşbirliği Olanaklarını Değerlendirmek” konulu toplantıda meclis üyelerine hitap eden Bakan Kurum, 6 Şubat depremleri sonrası afet bölgesinin yeniden inşasında kaydedilen mesafeyi anlatırken, olası İstanbul depremine ilişkin hazırlıkları paylaştı. Bu noktada İstanbul’dan sanayinin taşınması konusuna da değinen Bakan Kurum, Bakanlık ile İSO’nun gerçekleştireceği çalışmayı duyurdu. Kurum, “İnşaatını TOKİ Başkanlığı ile gerçekleştireceğimiz, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ile de süreci yürüteceğimiz bir sanayide dönüşüm projesi başlatıyoruz. Bu anlamda sektörel talepleri değerlendirmek suretiyle Anadolu’ya sanayinin taşınması, burada yer tahsisi sanayi tesisinin TOKİ Başkanlığı ile yapılması, burada gerek mülkiyet sahipliği gerek kiracı olarak olabilecekleri bir süreci başlatıyoruz. Sektörel talepleri değerlendirmek suretiyle sanayinin Anadolu’ya taşınması, yer tahsisi ve burada gerek mülkiyet sahipliği, gerek kiracı olma yoluyla İstanbul sanayisinin dönüşümü adına bir süreci başlattık. Sanayi odamız talepleri toplayacak, Bakanlığımızla beraber üretimi artırıp maliyetlerini düşürmek adına tesisini taşımak isteyenlere destek olacağız. Bu proje sanayinin dönüşümü adına çok önemli” ifadelerini kullandı.
Bahçıvan: Yeşil dönüşüm farkındalığı hız kazanmalı
Meclisin açılışında konuşan İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan da küresel rekabet için sanayi sektörlerinin daha yeşil, daha döngüsel ve daha dijital olmasının gereklilik halini aldığına dikkat çekti. Doğal kaynakların aşırı tüketimine yol açan ve ‘al-kullan-at’ modelinden süratle döngüsel ekonomiye geçilmesi gerektiğini ifade eden İSO Başkanı, “Ipsos ile yürüttüğümüz İSO Sanayide Sürdürülebilirlik Eğilimi Araştırması-2025 sonuçlarına göre, sanayimizin sürdürülebilirlik eğilimlerinde en yüksek skora ulaştığı alan 100 üzerinden 50,33 ile ‘Farkındalık’ oldu. Bunun daha yüksek seviyeye çıkması önemli. Her fırsatta vurguladığımız gibi, her alanda yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik konusunda farkındalığın hız kazanması gerekiyor” dedi.
İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, yaklaşık iki buçuk yıl önce Cumhuriyet tarihimizin en acı verici depremlerini yaşadığımızı vurgulayarak İstanbul’daki olası bir depremin sonuçlarının çok daha ağır olacağının bilinciyle; deprem riski ve sanayi tesisleri için acilen yapılması gerekenlere dikkat çekti. Bahçıvan, bu doğrultuda 3 aşamadan oluşan öneri setlerini açıkladı:
Envanter çalışması hayata geçirilmeli
“İlk aşamada İstanbul’da sanayi tesislerinin depreme dayanıklılık durumunu ortaya çıkaracak bir envanter çalışması süratle hayata geçirilmelidir. Bu çalışma ile sanayi kuruluşlarının risk seviyelerinin tespit edilmesinin ardından, tesislerin ‘afet olgunluk sınıflaması’ yapılacak ve iyileştirme gereksinimleri ortaya çıkarılacaktır.
İkinci aşama, yapıların depreme karşı güçlendirilmesine yönelik mevzuat ile ilgilidir. Mevcut deprem yönetmeliğimiz ne yazık ki iş kesintisine yol açan, uzun süren ve çok maliyetli, adeta binayı yık ve yeniden yap diyen bir güçlendirmeyi zorunlu tutmaktadır. Bu şartlar altında, ülkemizdeki sorunlu yapı stokunun yıkımı ve yeniden yapımı veya kapsamlı güçlendirme ile güvenli hale getirilmesi, kısa vadede mümkün görünmemektedir. Oysa teknolojik ilerlemeler sonucu bugün, birçok yeni güçlendirme tekniği bulunmaktadır. İstanbul Sanayi Odası olarak birlikte çalışma yürüttüğümüz akademisyenler ile harici ve kısmi güçlendirmeyi sağlayacak ‘yapısal göçmeyi önlemeye yönelik onarım ve iyileştirme’ yöntemlerinin mevzuata eklenmesini talep ediyoruz.
Üçüncü aşama ise dönüşüm için sanayimize gerekli finans ve vergi desteğinin sağlanmasıdır. Bu amaçla, kentsel dönüşüme benzer bir ‘sanayi dönüşümü’ projesi süratle hayata geçirilmelidir. Bir sanayi tesisinin afete dayanıklı hale getirilmesi tesisin büyüklüğü, zemin yapısı ve makine parkı gibi unsurlar göz önünde bulundurulduğunda planlama gerektiren ve finansal boyutu olan bir çalışmadır. Bu süreçte sanayi işletmesinin iş kesintisine uğramaması da çok önemlidir. Bu noktada güçlendirilmesi gereken sanayi tesisleri için KDV düzenlemeleri de dahil kapsamlı destek ve teşviğin sağlanmasının büyük bir ihtiyaç olduğuna inanıyoruz. Uluslararası kaynaklar da değerlendirilerek oluşturulacak finansman mekanizması ile uygun vade ve ödeme koşullarında kredi mekanizmalarının sağlanması, sanayinin dönüşüm sürecini hızlandıracaktır.”
■ İSO’DAN COP31 TOPLANTISINA DESTEK
Yeşil dönüşümün uluslararası ticaret açısından öncelikli kriter halini aldığını vurgulayan Erdal Bahçıvan, Türkiye’de yeşil dönüşümün finansmanına yönelik mevzuat altyapısı, taksonomi, hesaplama, doğrulama ve raporlama ile risk yönetimi ve veri üretimi konusundaki çalışmaların hız kazanmasının, yeşil dönüşüme yönelik uluslararası finans kaynaklarının Türkiye ekonomisine yönelmesi açısından önem arz ettiğini aktardı. Bahçıvan “İSO olarak bu yoldaki engelleri iş birliği içinde aşabileceğimize inanıyoruz. Ülkemizin 2026’da düzenlenecek COP31 toplantısına ev sahipliği yapmak yönündeki talebini de yürekten destekliyoruz” dedi.
