MERVE YİĞİTCAN
Formula 1 yarışlarına ev sahipliği yapması için 2003 yılında temeli atılan ve yaklaşık 160 milyon dolara mal olan İstanbul Park'ta sular durulmuyor. ‘Adrese teslim’ iddialarıyla gündeme gelen pist ihalesinin iptal kararının Danıştay tarafından da onanmasıyla, son kiracı Lale Cander’in şirketi İstanbul Park’tan tahliye edildi. Pistin Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan Gençlik ve Spor Bakanlığı’na devredilmesi beklenirken, EKONOMİ’ye yakın kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Spor Bakanlığı’nın pistin yönetimini de Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu’na (TOSFED) vereceği iddia ediliyor.
Tartışmalar "askıda" başladı
Hatırlanacağı üzere, Şubat 2024’te İstanbul Park ihalesi Vakıflar 2. Bölge Müdürlüğü tarafından askıya çıkmış, ihale şartnamesi duyurulmuştu. İhale şartnamesinde yer alan 6’ncı madde ise tartışmalara neden olmuştu. Zira söz konusu maddede, “Yüklenici Formula- 1 yarışlarının taşınmazda yapılacağını garanti edecek olup, işin sözleşmesi imzalandıktan sonra 1(Bir) ay içerisinde Formula-1 yarışlarının taşınmazımızda yapılmasına ilişkin anlaşma sağlanarak imzalanacak protokolün İdareye bildirilmesi, bunun yapılmaması halinde sözleşmenin fesih edilerek yatırılan teminatların idareye gelir kaydedilmesi” ifadeleri yer alıyordu. Şartnamedeki bu koşul pistle ilgilenen kesimlerin tepkisini çekmiş ve bazı şirketlerin “Bu kadar kısa sürede anlaşma yapılması mümkün değil” diyerek ihaleye girmediği öğrenilmişti.
2 Nisan’da yapılan ihale öncesi hem pistin eski kiracısı Intercity hem de Green Holding ihaleye katılacağını açıklamıştı. Ancak ihale günü Intercity’nin sahibi Vural Ak, şartnameye itiraz edeceğini belirterek ihaleye girmemiş; Green Holding ise hiç teklif vermemişti. İhaleyi de o gün tek teklifi veren Can Holding şirketlerinden Can Bilim Eğitim kazanmıştı. Böylece Lale Cander’in de ortağı olduğu Can Bilim Eğitim Tuzla’daki İstanbul Park’ın yer aldığı taşınmazı 117,8 milyon dolara 30 yıllığına kiralamıştı. İhaleye göre, kazanan firma Tuzla’daki söz konusu 2,1 milyon metrekare alanda sadece Formula 1 pistini işletmeyecek aynı zamanda alışveriş merkezi, macerapark (go kart, lunapark, tırmanma parkuru, gezi treni vb.), otomobil müzesi ve eğlence merkezi de (akvaryum, kuş parkı, hayvanat bahçesi, yağmur ormanı) yapacaktı.--- Pistin ilk kiracısı FİYAŞ, 29 Mayıs’ta Vakıflar Genel Müdürlüğünden ‘tastamam teslim edilmiştir’ belgesini alarak İstanbul Park’tan çıkmış, pist yeni kiracı Can Bilim Eğitim’e geçmişti. Ardından 11 Haziran’da Ticaret Sicili Gazetesi’nde Can Bilim Eğitim’in bir ilanı yer almış, 30 Mayıs tarihli yönetim kurulu kararına göre, Can Holding şirketten çıkmış, Lale Cander şirkette tek pay sahibi olarak kalmıştı.
Mahkeme tüm işlemleri iptal etti
Öte yandan ihalede 1 aylık mühlete rağmen Formula 1’in 2026 takvimine Türkiye’nin halen girememesine yönelik tartışmalar sürerken, basında Ekim 2024’te Lale Cander’in Formula 1 pisti ihalesine girmek için gerekli olan teminat mektubunu, merdiven altı bir sigorta şirketinden temin ettiğine yönelik haberler çıkmış, teminatı veren Mapfre Kefalet Sigorta’nın, Mapfre Sigorta’nın adını kullanarak faaliyet gösterdiği ve sahte teminat mektubu düzenlediği iddia edilmişti. Bu konuda yasal süreç devam ederken, Ocak 2024’te Fİ- YAŞ’ın alt kiracısı Intercity’nin sahibi Vural Ak’ın açtığı davaya yönelik olarak İstanbul 11’inci İdare Mahkemesi, İstanbul Park için yapılan tüm işlemlerin iptaline karar vermişti. Mahkemenin gerekçeli kararında özetle ihaleyi kazanan şirketin ihale şartnamesinde yazılı süre içerisinde Formula 1 yarışlarının Türkiye’de düzenleneceğine dair protokolü Vakıflar Genel Müdürlüğüne sunamadığı ve ihalenin rekabetçi olmadığını açıklamıştı. Vakıflar Genel Müdürlüğü ise kararı Danıştay'a taşımıştı. Danıştay 13. Dairesi da, 11 Nisan'da aldığı kararla temyiz başvurusunu reddederek ihalenin iptalini onadı.
TOSFED iddiası
Bunun üzerine pistteki yeni kiracı Lale Cander’in şirketi, gerekli yükümlülükleri yerine getiremediği gerekçesiyle pisti devraldıktan tam 1 yıl sonra tesisten tahliye edildi. Konuya ilişkin ulaştığımız Lale Cander, hukuki süreç devam ettiği için açıklama yapmazken, yeni süreçte pistin Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan Gençlik ve Spor Bakanlığı’na devredileceği öğrenildi.
Kulislerde ise Spor Bakanlığı’nın pistin yönetimini TOSFED’e vereceği konuşuluyor. Hatırlanacağı üzere TOSFED, gerek ihale öncesi gerek de ihale sonrası süreçte açıklamalarıyla gündemde sıkça yer almıştı.
Eski kiracı Vural Ak: Ehil insanların yönetimine bırakılmalı
Bu gelişmeler yaşanırken pistin eski kiracısı Intercity’nin sahibi Vural Ak, yaptığı açıklamada, İstanbul 11. İdare Mahkemesi’nin iptal kararını, Danıştay’ın da onadığını söyleyerek, “12 yıl boyunca çok büyük yatırımlarla ayakta tuttuğumuz, daha birkaç sene önce 2 yıl üst üste Formula 1 yarışı düzenlediğimiz, ülkemizin gözbebeği bu devasa tesis bir sene içinde suları ve elektrikleri kesilmiş, çok az sayıdaki organizasyonların dışarıdan getirilen jeneratörlerle yapıldığı, döviz bazında birkaç kat fiyatlarla kötü organizasyonların düzenlendiği, bakımsızlıktan perişan hale düşmüş, kuş uçmaz kervan geçmez bir tesis haline gelmiştir. Hiç şüphe yok ki, hukuk önünde şu anda hesap veren ve verecek olan tüm ilgililer, sebep oldukları bu eserden utanç duyarak hayatlarına devam edeceklerdir. Ancak olan, yüzlerce milyon dolarlık kamu kaynağıyla inşa edilen bu devasa tesise olmuştur. Tesis, kifayetsiz muhteris çoluk çocuğun oyun alanı olmaktan çıkarılmalı ve düzenlenecek adil bir ihaleyle tekrar ve derhal ehil insanların yönetimine bırakılmalıdır” ifadelerini kullandı.
2026 takviminde İstanbul'un şansı azaldı
Formula 1’in 2026’da Türkiye’ye gelip gelmeyeceği ile ilgili tartışmalar, ihale sonrası yaşanan hukuki sürecin gölgesinde kaldı. Formula 1 kulislerinde 2026 takviminde en az 22 yarışın kesinleştiği konuşuluyor. F1’in CEO’su Stefano Domenicali ise kısa bir süre önce 2026 yarış sezonunda en fazla 25 yarışın olabileceğini, ideal sayının ise mevcut yarış sayısı olan 24 olduğunu açıklamıştı. Son pistlerin netleşmesiyle, 2026 yarış takviminin kısa bir süre içinde açıklanması bekleniyor. Formula 1’de 2025 sezonu takvimi Nisan 2024’te açıklanmıştı. 2026 takviminin de Haziran ya da Temmuz ayında açıklanacağı tahmin ediliyor.
