İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), anketinin ocak ayı sonuçları açıklandı.
Eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, aralıkta 49,1 olan Manşet PMI ocakta 48 düzeyine gerileyerek üst üste 10'uncu ayda da eşik değerin altında kaldı.
Faaliyet koşullarında yaşanan bozulma, hafif olmakla birlikte son üç ayın en belirgin seviyesinde gerçekleşti. İmalat sanayisi üretiminde düşüş, 2024'ün son ayında neredeyse durma noktasına gelmesinin ardından ocakta yeniden hızlandı. Talep koşulları üzerinde baskı devam ederken, üretimde yavaşlama eğilimi 10'uncu aya ulaştı.
Talep ortamındaki durgunluk, yeni siparişlere ilişkin verilere de yansıdı. Hem toplam yeni siparişler hem de yeni ihracat siparişleri önceki aya göre yavaşladı. Ocakta imalatçılar aylık bazda üst üste ikinci kez istihdam azalttı. Bununla birlikte, çalışan sayısındaki düşüş oldukça sınırlı düzeyde gerçekleşti.
Girdi maliyetleri enflasyonu tarihsel ortalamasının altında
Satın alma faaliyetleri yavaşlarken, bu durum girdi stoklarında da azalmayı beraberinde getirdi. Girdi talebindeki zayıflığın etkisiyle, tedarik zincirleri üzerindeki baskı bir miktar hafifledi. Teslimat sürelerindeki artış ılımlı düzeyde ve son 4 ayın en düşük oranında gerçekleşti.
Girdi maliyetleri enflasyonu, bir önceki aya göre ivme kazanmasına rağmen tarihsel ortalamasının altında kaldı. Girdi fiyatlarındaki yükselişin kaynağında ham madde ve yakıt maliyetlerindeki artış, ücret zamları ve liradaki değer kaybı gibi bir dizi faktör yer aldı. Bu gelişmelere bağlı olarak, nihai ürün fiyatları enflasyonu da ocakta hızlanarak son dört ayın en yüksek düzeyine çıktı. Ancak girdi maliyetlerinde olduğu gibi satış fiyatlarındaki artış da seri ortalamasının altında gerçekleşti.
10 sektörün tamamında yeni siparişler ivme kaybetti
İSO Türkiye Sektörel PMI Ocak 2025 raporu, bazı sektörlerin ihracatta kaydettiği iyileşmeye rağmen toplam yeni siparişlerde genele yayılı bir yavaşlama sinyali verdi. Bunun sonucu olarak, gıda ürünleri hariç tüm sektörlerde üretim azaldı. İstihdamını artıran sektörler ise sınırlı sayıda kaldı.
Ocakta yeni siparişler, anket kapsamında izlenen 10 sektörün tamamında ivme kaybederken, "gıda ürünleri" ile "kimyasal, plastik ve kauçuk" sektörlerinde büyümeden yavaşlamaya geçti. En keskin daralma ise "tekstil ürünlerinde" gözlendi. Toplam yeni siparişlerdeki genele yayılı düşüşe rağmen, yeni ihracat siparişleri sektörlerin yarısında arttı.
İhracattaki genişleme özellikle "elektrikli ve elektronik ürünler" sektöründe güçlendi ve Eylül 2021'den bu yana en yüksek oranda kaydedildi.
Geçen ay üretimde sadece "gıda ürünleri" büyürken, en belirgin yavaşlama "tekstil ürünlerinde" yaşandı. "Gıda ürünleri" ile "makine ve metal ürünleri", bu yılın başında da ek personel almaya devam etti. Bu iki sektör, yeni istihdam yaratmak açısından istisna oluşturmayı sürdürdü.
Söz konusu 10 sektörden 9'unda girdi maliyetleri enflasyonu aralık ayına göre arttı. Bu eğilimin tek istisnası "kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler" oldu. Girdi fiyatlarındaki en hızlı yükseliş "kara ve deniz taşıtlarında", en ılımlı artış ise "ana metallerde" gerçekleşti. "Kara ve deniz taşıtları" aynı zamanda rapor kapsamındaki sektörler arasında nihai ürün fiyatlarının en hızlı arttığı sektör oldu.
Bazı sektörlerin indirime gittiği aralık ayının ardından, ocakta tüm sektörler satış fiyatlarını yükseltti. Ocakta satın alma faaliyetleri genele yayılı olarak yavaşladı. Üretimde olduğu gibi girdi alımlarında da artış yaşanan tek sektör "gıda ürünleri" oldu. Buna rağmen, stok seviyelerinde artış belirtileri gözlendi. "Elektrikli ve elektronik ürünler" sektörünün girdi stoklarında anket tarihinin en yüksek oranlı artışı görülürken, "makine ve metal ürünlerde" ise son 9 yılın en belirgin stok birikimi gerçekleşti.
"Firmalar, talep koşullarının yeniden büyümeyi destekleyeceği beklentisinde olacak"
Açıklamada görüşlerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Türk imalat sanayisi üretimindeki düşüşün, aralık ayında neredeyse durma noktasına geldikten sonra ocakta yeniden hız kazandığını belirterek, bu durumun bir miktar hayal kırıklığı yarattığını ve talepteki kırılganlığın da sürdüğüne işaret ettiğini bildirdi.
Harker, "Firmalar, önümüzdeki aylarda talep koşullarının yeniden toparlanarak büyümeyi destekleyeceği beklentisinde olacaklar." değerlendirmesinde bulundu. (AA)
