MEHMET KAYA/ANKARA
EKONOMİ Gazetesi yazarlarından 25 Ekim 2025’te hayatını kaybeden saygın iktisatçılardan Prof. Dr. Ömer Faruk Çolak anısına kurucusu olduğu Efil Yayınevi İktisat ve Toplum Dergisi tarafından organize edilen bir anma toplantısı gerçekleştirildi. Bu kapsamda düzenlenen panelde, saygın iktisatçılar Türkiye’nin hem ekonomide hem de siyasette analiz yanında, artık alternatif politikalar önermesi gereken bir döneme girildiğini vurguladı. Toplantının açılışında konuşan Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Asaf Savaş Akat, Ömer Faruk Çolak’ın girişimleriyle, iktisadın hem uygulayıcılara, hem halka hem de öğrencilere-genç akademisyenlere daha doğrudan anlatılması, özellikle uygulamaya yönelik politika önerilerinin ortaya çıkması için çalıştıklarını hatırlattı. Prof. Akat, “Eğer iktisatçılar konuşmazsa söylem, banka iktisatçılarına, finansal uzmanlara, gazete köşelerine kalıyor. Böyle olunca ekonomi kur ve faiz olarak algılanıyor. Aslında bu normal çünkü onların işi bu. Hep eleştiri ya da analiz, tespit iyidir, gereklidir ancak ‘siz ne yapacaksınız’ sorusu da önemli. Bu da iktisatçıların iktisat politikası önermesi gereken bir yönü işaret ediyor” diye konuştu.
Erken sanayisizleşme, teknoloji baskısı ve çevre
“Ekonomik Dönüşümün Boyutları: Politikalar, Teknoloji ve Toplum” başlıklı ilk panelde konuşan Başkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Burçhan Sakarya, erken sanayisizleşmenin Türkiye için de tartışılabilir durumda olduğunu belirterek, incelenmesi gereken konunun, sadece sanayisizleşme değil, kurulan hizmet sektörü şirketlerinin niteliği de olduğunu kaydetti. Sakarya, Türkiye’de ‘erken sanayisizleşme’ olgusu yerine “durağan sanayisizleşme’ olgusunun görüldüğü yönündeki görüşlerin altını çizdi. ODTÜ Öğretim Üyesi Erkan Erdil de Türkiye’nin araştırma-geliştirme faaliyetlerinde sıçrama görülse de bunun uygulamaya dönüşmesi ve tasarım yönünden sonuç doğurmadığını, özellikle tasarım kısmının zayıf kaldığını belirtti. Erdil, kamu ve özel sektöre yönelik girişim sermayesi ekosisteminin geliştirilmesi, teknoloji geliştirme bölgeleri ile teknoloji transfer ofislerinin ticari çalışma yapmak zorunda kalmaktan çıkarılması, yüksek katma değerli ürünlere odaklanılması, kamu alımlarının destek olarak kullanılmasını önerdi.
Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Funda Barbaros da yeşil dönüşümün iktisadi yönden hem gelecekte gezegen sorunlarının çözümü, hem de eşitsizliklerin giderilmesi yönünden ağırlık kazandığını belirtti. Barbaros, iklim sorunlarının en fazla fakir ülkeleri etkilemesi bir yana, eşitsizliği sadece ekonomik değil, yaşam koşulları, hatta hayatı sürdürme açısından eşitsizlik yarattığını vurguladı.
Hamad Bin Khalifa Üniversitesi öğretim üyesi Ahmet Faruk Aysan da konuşmasında, ABD’nin teknoloji konusunda bilinçli bir koruma politikası uyguladığını belirterek, özellikle yapay zeka ve bağlı teknolojilerde, çip teknolojisinde Çin veya başka ülkelerin başat olmasını engellemek için yoğun çaba harcadığını belirtti. Aysan, yapay zekanın geniş bir alanda dönüşüm yaratacağını, şu aşamada dönüşümün tam ortasında olunduğu için olabilecekler konusunda kestirim yapmakta zorlanıldığını belirtti.
Oturum Başkanlığını Bilgi Üniversitesi’nden Asaf Savaş Akat’ın yaptığı Anayasal Düzen, Kalkınma ve Eşitsizlik başlıklı oturuma da Marmara Üniversitesi’nden Fatma Doğruel, Bilkent Üniversitesinden Ece Göztepe, Koç Üniversitesinden Bertil Emrah Oder ve Sabancı Üniversitesi’nden Alpay Filiztekin katıldı. Konuşmacılar, hukuk üstünlüğü ve güvencesi, hukuken öngörülebilirlik, herkes için adil şekilde işleyen anayasal ve yasal ortamın ekonominin gelişmesi için en önemli unsurlardan olduğunu vurguladılar.
