YENER KARADENİZ/İSTANBUL
İstanbul Sanayi Odası’nın Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırması, tekstil ve hazır giyim sektörünün listedeki ağırlığının ilk 500’de olduğu gibi ikinci 500’de de 2025 yılında belirgin biçimde azaldığını ortaya koydu. İSO İkinci 500’de 2024 yılında tekstil ve giyim sektörlerinden toplam 87 kuruluş yer alırken, bu sayı 2025’te 75’e düştü. Böylece sektör, bir yılda 12 şirket kaybederek listedeki temsil gücünde yüzde 13,8’lik gerileme yaşadı. İsmini açıklamak istemeyen şirketlerin sayısında da düşüş görüldü. 2024 listesinde tekstil ve giyim sektörlerinden 10 kuruluş unvanını gizlerken, 2025’te bu sayı 8’e indi. Dolayısıyla ismi açıklanan şirket sayısı da 77’den 67’ye geriledi. Listeye yeni girişlerdeki sert düşüş de dikkat çekti. 2024 tablosunda bir önceki yıl sıralaması bulunmayan 18 şirket yer alırken, 2025 listesinde ilk kez listeye giren şirket sayısı 5 oldu. Yeni giriş yapan kuruluşlar İpekyol Giyim, Yünsa, Narteks Tekstil, Akcanlar Tekstil ve ZH Dış Ticaret olarak sıralandı.
Satışlarda yüzde 15 büyüme var
Listedeki şirket sayısındaki düşüşe karşın sektörün nominal satış hacmi büyüdü. Tekstil ve giyim şirketlerinin toplam net satışları 2024’te 231 milyar 150 milyon TL iken, 2025’te yüzde 15,4 artarak 266 milyar 651 milyon TL’ye yükseldi. Böylece sektörün İkinci 500’deki net satışları bir yılda yaklaşık 35,5 milyar TL arttı. Üretimden satışlarda da benzer bir görünüm ortaya çıktı. Sektörün toplam üretimden satışları 2024’te 206 milyar TL seviyesindeyken, 2025’te yüzde 12,1 artışla 230 milyar 840 milyon TL’ye çıktı. Üretimden satışlardaki yıllık nominal artış yaklaşık 24,8 milyar TL oldu. Net satışlardaki artışın üretimden satışların üzerinde gerçekleşmesi dikkat çekti. Şirket sayısının azalmasına rağmen toplam satış hacminin yükselmesi, listede kalan şirketlerde ölçek ve ciro yoğunlaşmasının arttığına işaret etti. Şirket başına ortalama net satış yaklaşık 2,66 milyar TL’den 3,56 milyar TL’ye yükseldi.
Finansal göstergeler baskının sürdüğünü gösterdi
İSO’nun İkinci 500 araştırmasındaki finansal göstergeler, sektörün şirket sayısındaki gerilemenin arkasında yapısal sorunların sürdüğünü ortaya koydu. Tekstil ürünleri imalatında ihracat 2025 yılında yüzde 15,3 düşerek 2 milyar 25 milyon dolar, hazır giyim ihracatı ise yüzde 9,7 gerileyerek 1 milyar 279 milyon dolara indi. Böylece her iki sektör de İkinci 500 içindeki ihracat hacminde kan kaybetmeye devam etti. Hazır giyimin ihracat dağılımındaki payı yüzde 8’e, tekstilin ise 12,7’ye düştü.
Kârlılık tarafında ise tekstil ile hazır giyim arasında belirgin bir ayrışma yaşandı. Tekstil ürünleri imalatında satış kârlılığı eksi yüzde 1,2’ye, aktif kârlılığı eksi yüzde 0,7’ye ve özkaynak kârlılığı eksi yüzde 1,4’e gerileyerek sektörün yılı zarar bölgesinde tamamladığını gösterdi. Hazır giyim sektöründe ise satış kârlılığı yüzde 4,2, aktif kârlılığı yüzde 3,8 ve özkaynak kârlılığı yüzde 7,7 olarak gerçekleşti.
FAVÖK marjı iki sektörde de yükseldi
Faaliyet performansında ise daha olumlu bir tablo oluştu. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr (FAVÖK) marjı tekstilde yüzde 14,3’ten yüzde 15,6’ya, hazır giyimde ise yüzde 7,2’den yüzde 11’e yükseldi. Buna rağmen tekstil sektörünün net kârlılıkta negatif bölgede kalması, finansman yükü ve faaliyet dışı giderlerin bilançolar üzerindeki baskısını sürdürdüğüne işaret etti.
İstihdam göstergeleri de sektörün küçülen ağırlığını ortaya koydu. Tekstil ürünleri imalatının İkinci 500 içindeki istihdam payı yüzde 21,1’den yüzde 18,6’ya, brüt katma değerden aldığı pay ise yüzde 14,2’den yüzde 12,8’e geriledi. Buna karşın çalışan başına üretimden satış tutarı tekstilde yaklaşık yüzde 22, hazır giyimde ise yüzde 15 arttı. Bu durum, daha az şirket ve daha düşük istihdamla üretimin sürdürülmeye çalışıldığını gösterdi. Sektörün finansman yükü de yüksek seviyesini korudu. Tekstil ürünleri imalatında toplam mali borç 123,4 milyar TL’ye, hazır giyim sektöründe ise 26,5 milyar TL’ye ulaşırken, iki sektörün toplam mali borcu yaklaşık 150 milyar TL olarak gerçekleşti.
Biska üretimden satışlarda zirvede
2025 İSO İkinci 500 listesinde tekstil ve giyim şirketleri arasında üretimden satışlarda ilk sırayı Gaziantep merkezli Biska Tekstil aldı. Şirket, 5 milyar 306 milyon TL’lik üretimden satışla İkinci 500 genel sıralamasında üçüncü oldu. Biska, 2024 yılında sektör şirketleri arasında 4 milyar TL’yi aşan üretimden satışla 20. sırada bulunuyordu. Biska’yı 5 milyar 28 milyon TL ile Kahramanmaraş merkezli İskur Tekstil, 4 milyar 903 milyon TL ile Üniteks Tekstil, 4 milyar 831 milyon TL ile Menderes Tekstil ve 4 milyar 769 milyon TL ile Aster Tekstil izledi. İlk beşte yer alan şirketlerin dördünün üretimden satışları 4,7 milyar TL’nin üzerine çıkarken, en yüksek sıçramalardan birini Aster Tekstil gerçekleştirdi. Şirket, İkinci 500 genel sıralamasında 2024’te 106’ncı basamakta yer alırken 2025’te 44’üncü sıraya yükseldi. Tümer Halı da 271’inci sıradan 83’üncülüğe çıkarak listede 188 basamak yükseldi. Durkar Halı 429’unculuktan 301’inciliğe, Aysim Tekstil ise 498’inci sıradan 392’nci sıraya ilerledi. Buna karşılık Boyteks üçüncü sıradan 54’üncülüğe, İskur Boya 16’ncı sıradan 128’inciliğe ve Küçükçalık Tekstil 51’inci sıradan 193’üncü sıraya geriledi.
Net satışlarda İpekyol öne çıktı
Üretimden satışlar sıralamasında 166’ncı basamakta yer alan İpekyol Giyim, 11 milyar 735 milyon TL ile sektörün en yüksek net satışına ulaşan şirketi oldu. İpekyol’u 8 milyar 76 milyon TL ile Menderes Tekstil takip etti. İskur Tekstil 6 milyar 884 milyon TL, Biska Tekstil 6 milyar 455 milyon TL ve Zorluteks 6 milyar 413 milyon TL’lik net satışla sektörün en yüksek cirolu diğer kuruluşları arasında yer aldı. Küçükçalık Tekstil ve Baykan Denim’in net satışları da 5,6 milyar TL’nin üzerine çıktı.
İstanbul ilk sırada, Gaziantep ikinci
Tekstil ve giyim şirketlerinin coğrafi dağılımında İstanbul liderliğini korudu. 2025 listesinde İstanbul bağlantılı 25 kuruluş yer alırken, Gaziantep 16 şirketle ikinci sırada bulundu. Bu iki merkez, listedeki 75 tekstil ve giyim şirketinin 41’ini oluşturdu. Denizli 6 şirketle 3'üncü sırada yer alırken, Kahramanmaraş 5, Bursa ve Adana 4'er şirketle öne çıktı.
Tekstil ve giyimde Ar-Ge harcamaları arttı, firma sayısı azaldı
İSO İkinci 500 verilerine göre tekstil ve hazır giyim sektörlerinde Ar-Ge yatırımları 2025 yılında artmaya devam etti. Buna karşın Ar-Ge yapan tekstil firmalarının sayısında gerileme yaşandı. Tekstil ürünleri imalatında Ar-Ge yapan firma sayısı 2024’te 29 iken 2025’te 25’e düştü. Buna rağmen sektörün toplam Ar-Ge harcaması yüzde 20,8 artarak 769,8 milyon TL’den 929,6 milyon TL’ye yükseldi. Bu tablo, daha az sayıda şirketin daha yüksek bütçelerle Ar-Ge yatırımı yaptığını ortaya koydu. Hazır giyim tarafında ise Ar-Ge yapan firma sayısı 10 ile değişmedi. Ancak sektörün Ar-Ge harcamaları çok daha güçlü bir artış göstererek 334,5 milyon TL’den 784 milyon TL’ye çıktı. Böylece hazır giyim sektörünün Ar-Ge harcamaları bir yılda yaklaşık yüzde 134 artarak iki kattan fazla yükseldi. İki sektör birlikte değerlendirildiğinde Ar-Ge harcamaları 1,1 milyar TL’den 1,71 milyar TL’ye yükselirken, toplam artış yüzde 55 olarak gerçekleşti.
