MERVE YİĞİTCAN
Döviz kurlarında mart ayından bu yana yaşanan değerlenme ihracatta ve sanayide üretimin kıpırdanmasını sağladı. EKONOMİ’ye konuşan ihracatçılar, özellikle Euro’daki değerlenmenin parite etkisiyle ihracatçıya bir nebze nefes aldırdığına dikkat çekerken, bu durumun siparişleri de görece hızlandırdığına işaret etti. Kurdaki yukarı yönlü harekete bağlı olarak artan işlerin sanayi üretimine de pozitif yansıdığına dikkat çeken sektör temsilcileri, bununla beraber finansman koşullarının halen sıkı bir şekilde devam ettiğini, sanayicilerin faize çalıştığını, bunun da üretimde hareket kabiliyetini kısıtladığını vurguladı.
1 Mart’tan 20 Temmuz’a kadar olan süreçte Euro kuru yaklaşık yüzde 24 yükselirken, dolar kuru da yüzde 11’e yakın değerlendi. Euro/dolar paritesi ise şu anda yüzde 1,16 seviyesinde. Öte yandan mart, nisan ve mayıs aylarında sanayi üretim endeksi de yıllık bazda sırasıyla yüzde 2,5; yüzde 3,1 ve yüzde 4,9 arttı.
Yavuz Eroğlu: Temel hareketlilikte etkisi ciddi oldu
TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu, Türkiye’nin en büyük ihracat pazarının AB olduğunu, bu nedenle de özellikle Euro’nun güçlenmesinin Türkiye’nin toplam ihracatına da olumlu yansıdığını anlattı. Şu an piyasada üretim ve ihracat tarafındaki temel hareketlilikte bunun etkisinin çok ciddi olduğunu kaydeden Eroğlu, “Uluslararası bankalarla da görüşüyoruz. Önümüzdeki dönemde zayıf dolar beklediklerini söylüyorlar. Bunun sebebi de ABD’nin dış ticaret politikaları. Biz de bir taraftan kurun önemli olmadığını, asıl önemli olanın katma değer üretmek olduğunu söylüyoruz. Tabii bu süreçte Euro’nun güçlenmesi Türkiye’nin ihracatına yarar. Ancak bu çok da marjinal bir yararlanma olmaz. Çünkü genel olarak tüm sektörlerde ihracatçılar faize çalıştıklarını söylüyorlar. Şu anda faizler ciddi anlamda yüksek, bu da ihracatta ve yatırımda Türkiye’yi zorluyor” dedi.
Şeref Fayat: Pariteden rahatlayanlar 2026’ya kendini atabilecek
TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat, paritede Euro lehine yaşanan hareketlenmenin, sektördeki olumsuz haberlerin yüzde 20-30 daha az olmasını sağladığını söylerken, “İngiltere dahil ihracatının yüzde 72’sini Avrupa’ya yapan sektörümüz için parite bizi kurtardı demek yanlış olmaz. Ancak pahalılığımız hala daha çok yüksek. Kapasitelerimizi o kadar düşürdük ki, şu anda aslında o düşük kapasiteyi iyi kullandığımızı söyleyebilirim. Euro kurundaki değerlenmenin olumlu sonuçlarını da aslında sektörün genelinde değil firma bazında görebiliyoruz. Yani bu hareketlilik bazı firmalardan gelebilecek olumsuz haberlerin önüne geçti, ya da bir süreliğine en azından erteledi. Dolayısıyla sektör hala kan ağlamaya devam ediyor, ancak parite kaynaklı rahatlayanlar kendilerini 2026’ya atabilecekler” değerlendirmelerinde bulundu.
Burak Önder: Toparlanma var ama işler iyi gidiyor diyemeyiz
Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder, paritenin ihracata olumlu etkisinin ilk 6 ayda 1,25 milyar dolar olduğunu söylerken, yanı sıra Avrupa’ya çalışılan yerlerde de kurdaki artışın bir nebze nefes olduğunu kaydetti. “Zaten ilk çeyrek daha durağan geçerken, ikinci çeyreğin daha hareketlendiğini görüyoruz” diyen Önder, “Tabii bu hareketlenmede savunma, otomotiv ve elektronik endüstrisi daha katalizör oldu, konvansiyonel sektörlere nazaran. Evet, bir nebze ilaç oldu; ama sadece ihracatın büyümesi odaklı bunu ele almak bizi yanıltabilir. Biraz toparlanma var, ama bunu işler iyi gidiyor diye yorumlamayı doğru bulmuyorum. Yılın ikinci yarısından daha umutluyum. Bu ay bir faiz indirimi gelebilir. Bu da bir umut da olacaktır” şeklinde konuştu.
Çetin Tecdelioğlu: Etkisinin ne kadar süreceğini göreceğiz
İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) Başkanı Çetin Tecdelioğlu, Euro kurundaki değerlenmenin özellikle Avrupa’ya yapılan ihracatta olumlu bir hava estirdiğine dikkat çekerken, bu bölgeye çalışan ihracatçıları bir nebze rahatlattığını; aynı zamanda parite kaynaklı da ihracata olumlu bir katkı sağladığını vurguladı. Kurdaki bu artışın maliyetleri karşılama yönünde de ihracatçıya destek olduğuna işaret eden Tecdelioğlu, “Tabii bunun ne kadar daha etki edeceğini bilmiyoruz. Ancak bu noktada kurun çok önemli bir enstrüman olduğunu da görmüş olduk. Bununla beraber faiz ödemeleri hala ciddi anlamda bel büküyor. Finansman konusunda ihracatçılarımıza nefes aldıracak adımların atılmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Cengiz Eroldu: Otomotivde de üretim ikinci çeyrekte hareketlendi
Otomotiv Sanayicileri Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, geçtiğimiz günlerde düzenlenen basın toplantısında, üretimde son aylarda yaşanan hareketliliği teyit etti. Geçen seneye göre üretimde ve ihracatta büyüme beklentileri olduğuna işaret eden Eroldu, “Kötümser bakışta geçen seneye paralel, iyimser bakışla da geçen senenin yüzde 10 üzerine çıkmasını bekliyoruz. Ki ilk 6 ayın trendi özellikle son 3 aydaki hem üretimde hem de ihracattaki iyileşme temposu bunu da destekliyor. Biz dolayısıyla geçen toplantıda konuştuğumuz gibi Türk otomotiv sanayi olarak üretim ve ihracat rakamlarımızın 2024’e göre artış göstermesini bekliyoruz” diye konuştu.
