Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2024 yılı "hane halkı tüketim harcaması" istatistiklerini yayımladı.
Buna göre, ülke genelinde hane halklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı yüzde 26 ile konut ve kira harcamaları aldı. İkinci sırada yüzde 21,6 ile ulaştırma, üçüncü sırada yüzde 18,1 ile gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları geldi.
Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı alan harcama türleri ise yüzde 0,7 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,6 ile eğitim hizmetleri, yüzde 2,3 ile eğlence, spor ve kültür ile sağlık harcamaları aldı.
Temel gelir kaynağı maaş, ücret, yevmiye olan hane halkları, konut ve kira harcamalarına yüzde 24, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 16,4 ve ulaştırmaya yüzde 23 pay ayırırken müteşebbis geliri olan hane halkları, konut ve kira harcamalarına yüzde 21,6, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 18,4 ve ulaştırmaya yüzde 26,4 harcama yaptı.
Yüksek gelirlilerde en fazla harcama ulaştırmaya
Yüksek gelirli hanelerin, düşük gelirlilere göre ulaşıma iki kattan fazla pay ayırdığı belirlendi.
Gelire göre sıralı yüzde 20'lik gruplar itibarıyla tüketim harcamalarının geçen yılki dağılımına bakıldığında, en yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20'lik grupta yer alan hane halklarının, ulaştırma harcamalarına (motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı, araç bakım ve onarımı gibi) yüzde 26,6, konut ve kira harcamalarına yüzde 22,1, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına yüzde 12,8 pay ayırdığı görüldü.
En düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20'lik grupta yer alan hane halkları ise konut ve kira harcamalarına yüzde 33,2, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 30,4 ve ulaştırmaya yüzde 10,1 harcama yaptı.
Gelir düzeyiyle birlikte israf da artıyor
Hane halkı büyüklüğüne göre tüketim harcamalarının geçen yılki dağılımına bakıldığında, tek kişilik hane halklarının konut ve kira harcamalarına yüzde 35,2, gıda ve alkolsüz içeceğe yüzde 15,1 ve ulaştırmaya yüzde 14,4 pay ayırdığı kayıtlara geçti.
Hane halkı büyüklüğü 6 ve daha fazla kişi olan hane halklarının, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 24,7, konut ve kiraya yüzde 22,4 ve ulaştırmaya yüzde 20,4 pay ayırdığı belirlendi.
Gelir düzeyi arttıkça gıda ürünlerini çöpe atarak israf etme sıklığının arttığı gözlendi. Hane halkları tarafından en fazla israf edilen gıda grupları incelediğinde, en büyük payı yüzde 40,1 ile taze meyve ve sebze alırken bunu yüzde 32 ile ekmek, yüzde 14,3 ile süt ve süt ürünleri izledi.
