ŞEBNEM TURHAN
Türkiye sermaye piyasaları savaşın ve sıkı para politikasının etkilerini yaşasa da yatırım fonlarında büyüme devam ediyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre fonlarda yatırımcı sayısı 5.89 milyon kişiye, portföy büyüklüğü de 10 trilyon liraya dayandı. Son bir yılda yatırım fonlarının yatırımcı sayısı sadece yüzde 5,4 büyürken portföy büyüklüğü yüzde 64,8’e dayandı. Yatırım fonlarının bu hızlı yükselişi toplam mevduatın üçte birine, toplam hisse senedi piyasa değerinin de yarısına ulaşmasını sağladı. Sermaye Piyasası Kurulu da son bir ayda 21 yeni fonun kuruluşuna izin verirken fonlarda yatırımcı getirisi ise oldukça farklılaşıyor.
Yüzde 99'u yerli yatırımcı
MKK verilerine göre 30 Haziran itibariyle yatırım fonlarında portföy büyüklüğü 10 trilyon liraya geldi. ABD ve İsrail’in İran’a açtığı savaş nedeniyle martta gerileyen fon yatırımcı sayısı ve portföy büyüklüğü ateşkese doğru giden süreçte toparlandı ve tarihi zirve seviyelerine geldi. Geçen yıl haziran sonunda yatırım fonlarında yatırımcı sayısı 5.59 milyon portföy büyüklüğü ise 6.05 trilyon lira seviyesinde bulunuyordu. Bir yılda yüzde 65'e varan büyüme ile portföy büyüklüğündeki ivme dikkat çekti. MKK verilerine göre fon yatırımcısının yüzde 99'u yerli yatırımcıdan oluşuyor. Portföy büyüklüğünde ise yabancı yatırımcıların sadece 4,4 oranında bir payları bulunuyor. Geri kalan ise yerli yatırımcının tasarruflarından oluşuyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık verilerine göre 26 Haziran itibariyle TL mevduat 18.8 trilyon lira, toplam mevduat ise 30.3 trilyon liraya geldi. Böylece yatırım fonları toplam mevduatın üçte birine ulaştı.
Yüzde 80’i 10 milyon ve üzerinde
Yatırım fonlarında toplam portföy büyüklüğünün yüzde 80,3'ü yani 7.9 trilyon liralık kısmı 10 milyon lira ve üzeri yatırımı olanlara ait. Bu büyüklükte portföye sahip olanların sayısı ise 95 bin 210. Mayıs ayına göre fonlarda yatırımı 10 milyon lira ve üzeri olan yatırımcı sayısı bir 210 artış gösterdi. Mayıs ayına göre haziranda yatırım fonu portföyünü büyütenlerde 10 milyon lira ve üzeri ile 5-10 milyon lira üzeri yatırımı bulunanlar başı çekti. Bir de 5-10 bin lira ile 10-20 bin lira portföyü olanlarda da portföy değeri artış gösterdi.
Serbest şemsiye fonları önde
TEFAS verilerine göre yatırım fonlarında son bir yılda en çok getiri serbest şemsiye fonlarında yüzde 69,09 ile yaşandı. Para piyasası şemsiye fonları devlet tahvili tutma zorunluluğuna rağmen yüzde 48,68 yıllık getiri ile ikinci sırada yer alırken, karma şemsiye fonlarının 1 yıllık getirisi yüzde 48,49 olarak hesaplandı. Değişken şemsiye fonlarında yüzde 47,85, fon sepeti şemsiye fonunda yüzde 46,98, katılım şemsiye fonunda yüzde 45,01 getiri gerçekleşirken hisse senedi fonları yüzde 42,06, borçlanma araçları fonları da yüzde 40,12 getiri sağladı. Son 1 yılda zor dönemler geçiren kıymetli madenler fonlarında ise getiri yüzde 37,55 ile tüm fon türleri arasındaki en kötü performans oldu. Yatırım fonlarına artan ilgi SPK’nın da mesaisini arttırıyor. Bazı aylar SPK’dan 20 üzerinde yeni yatırım fonu kurma izni çıkarken son 1 ayda ise iki SPK bülteninden 21 yeni fon kuruluşuna onay çıktı.
Hisse senedi piyasalarında yatırımcı sayısı 6,76 milyon
MKK verilerine göre dalgalı bir seyir izleyen hisse senedi piyasalarında yatırımcı sayısı 6.76 milyona ulaşırken piyasa değeri 22.51 trilyon liraya yükseldi. Yatırım fonları büyümesiyle hisse senedi piyasasının büyüklüğünün yarısına ulaşmaya yaklaştı. Hisse senedi piyasasında savaşla birlikte mart sonunda piyasa değeri 19.66 trilyon liraya kadar gerilemişti. Nisanda yeniden bir yükselişe geçen ve 22.82 trilyon lira ile bu yılın en yüksek seviyesine çıkan hisse senedi piyasa değeri mayısta gerilese de haziranda yeniden toparlandı. Yatırımcı sayısı da martta 6.43 milyon, nisanda 6.41 milyona gerilemişti. Geçen yıl ise aynı dönemde 6.48 milyon hisse senedi yatırımcısı bulunuyordu.
