DUYGU GÖKSU/İZMİR
Yurt dışı direkt uçak seferleri, uluslararası ticaret ilişkilerine, ticaret ve ihracata, yabancı yatırıma, iş imkanları yaratılmasına, turizm gelirlerine birçok alanda çok yönlü katkılar sağlıyor. Direkt seferler, Türkiye’yi uluslararası bir bağlantı merkezi haline getirirken, aynı zamanda turizm, ticaret, yatırım ve havacılık sektörlerinde önemli ekonomik değer yaratıyor. Yurtdışına direkt uçuşların Ege illerinin gereksinimlerini karşılamaktan uzak kaldığını savunan bölge iş dünyası temsilcileri, uçuş yapılan yurt dışı lokasyonların artışından ziyade mevcut seferlerde devamlılık ve uçuş sayılarının çoğaltılmasını talep ediyorlar.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre Türkiye’de geçen yıl toplamda dış hatlarda ticari uçak trafiği 2023’e göre yüzde 7 artışla 827 bin 334 olarak gerçekleşti. Bu uçuşların 67 bin 718’i yani sadece yüzde 8.2’si Ege Bölgesi’ndeki havalimanlarından yapıldı. İzmir Adnan Menderes Havalimanı’ndan bir önceki yıla göre yüzde 15 artışla 31 bin 791 uçuş, Dalaman Havalimanı’ndan yüzde 10 artışla 22 bin 549 uçuş, Milas-Bodrum Havalimanı’ndan yüzde 11 artışla 12 bin 786 uçuş gerçekleşti. Balıkesir, Denizli ve Kütahya’daki havalimanlarında ise durum farklı. Balıkesir Kocaseyit Havalimanı’ndan yüzde 3 azalışla 175 uçuş, Denizli Çardak Havalimanı’ndan yüzde 8 azalışla 254 uçuş, Kütahya Zafer Havalmanı’ndan yüzde 57 azalışla 163 uçuş yapıldı. Egeli iş insanları bu rakamların yetersiz olduğu görüşünde.
JAK ESKİNAZİ: ÖNCELİKLE MEVCUT SEFER SAYILARI ARTIRILMALI
Son yıllarda eskiye oranla yurt dışına direkt seferlerin daha fazla olduğunu ancak sefer sayılarının yetersiz kaldığını dile getiren Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, “Uçak adedi yeterli olmadığından Türk Hava Yolları’nın (THY) İzmir’den yurt dışına daha fazla sefer gerçekleştirme imkanı yok. Uçak adedi yeterli değil. Hatta, İzmir-İstanbul uçuşlarını azalttılar. Yeni uçak siparişleri var. Yeni siparişler geldiği zaman bunu gerçekleştirebilecekler. Şu anda bazı politik yurt dışı seferlerine ağırlık veriyor. Bunları İstanbul Havalimanı’ndan gerçekleştirmeye çalışıyor.” dedi.
Pegasus’un daha çok Sabiha Gökçen Havalimanı hattını kullanarak yurt dışına sefer yapmaya çalıştığını ancak İzmir’e de destek verdiğini söyleyen Eskinazi, “İzmir’den en fazla yurt dışı direkt sefer yapan havayolu firması ise Sun Express. Sun Express, THY ve Alman hava yolları olan Luftansa ortaklığıyla kurulmuş bir şirket. Ellerinden gelen imkanları değerlendirerek bunu yapmaya çalışıyorlar” diye konuştu.
Direkt sefer olmasını istedikleri hedef bölgelere haftada en az iki veya üç sefer konulması gerektiğini belirten Eskinazi, “Hizmet verilen şehirlere daha çok sefer yapılmasını sağlamak lazım. İş seyahatleri için gidilen yerlerde bir hafta değil, iki ya da üç gün kalınıyor. Hava yolu şirketlerinde know-how var, hangi şehirlere gidilse daha çok karlı uçuş yapabileceklerini biliyorlar. Bu konuda yolcu adedi onlar için çok önemli.” ifadelerini kullandı.
ENDER YORGANCILAR: İZMİR, İKİNCİ AKTARMA MERKEZİ OLMALI
İzmir’in hava yolculukları için İstanbul'dan sonra ikinci aktarma merkezi olmasını, yıllardır talep ettiklerini aktaran Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, “İstanbul’daki sıkışıklık ve rötarların azaltılması için bunun gerekliliğini ve direkt uçuşların sayısının artırılmasını savunuyoruz. Bugün geldiğimiz noktada, İzmir Adnan Menderes Havaalanı’ndan; 63 destinasyon, 30 havayolu, 32 ülkeye direkt uçuş gerçekleştiriliyor. İzmir’in potansiyelini ve hedeflerini dikkate aldığımızda bu yeterli değil, çünkü, İzmir bir net ihracatçı şehir.” dedi.
İzmir’in, uluslararası marka fuarları ile fuarlar şehri olduğunun altını çizen Yorgancılar, “İzmir 4,5 milyon nüfusu ile yurtdışı destinasyonlarına ihtiyaç duyan bir şehir. İzmir, turizm pastasından daha fazla pay alabilmesi için direkt uçuşu hak ediyor. Direkt uçuşlar sadece İzmir özelinde değil, bölge ekonomisine de canlılık katar.” diye konuştu.
“Amerika’ya en azından 1 sefer konulmalı”
Dünya şehri olarak nitelendirilmesine rağmen İzmir’den Amerika kıtasına hiçbir uçuş olmadığını hatırlatan Yorgancılar, “Ticaret Bakanlığı’nın hedef ülkeler listesinde de olan ve çok sayıda öğrencinin okuduğu Amerika’ya en azından bir seferin olması önem taşıyor. Benzer şekilde hedef ülkeler arasında yer alan; İspanya’dan Madrid, Çin, G.Afrika, Güney Amerika, Mısır, Katar, Bosna ihtiyaç duyulan destinasyonlar. En azından belirli dönemlerde deneme uçuşları açılmalı.” ifadelerini kullandı.
MAHMUT ÖZGENER: “SAYISI KADAR DEVAMLILIĞI DA ÖNEMLİ”
İzmir’den yurtdışına direkt uçuş sayısının yaz sezonunda artış gösterdiğini söyleyen İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, “Direkt uçuş yapılan rotaların sayısı, geçtiğimiz yıllara oranla yükselse de yeterli değil. Öte yandan direkt uçuşların sayısı kadar, devamlılığı da bizler için çok önemli. Kentimize yönelik direkt uçuşların, 12 ay boyunca devam etmesini önemsiyoruz. Karşılıklı direkt uçuşlar sadece turizm değil, ticaretin artırılmasında da büyük bir rol oynuyor.” diye konuştu.
Kentin ulaşılabilir olmasının önemini vurgulayan Özgener, “Üyelerimizin farklı pazarlara açılması, kentimizin farklı ülkelerle ticari anlaşmalar yapması, uluslararası fuarlara katılımın artması ve ikili görüşmelerin yüz yüze yapılabilmesi ticaretin gelişmesi için ulaşılabilirlik çok önemli.” dedi. Bir rotanın kalıcı hale gelmesi için her iki yönden de istikrarlı olarak belli bir doluluk oranına erişmesi gerekliliğini hatırlatan Özgener, İzmir’in direkt uçuş olan noktalarda tanıtılması ve bu kentlerle karşılıklı ticaretin arttırılması için çalışmalar yürüttüklerini aktardı.
“ABD ve Çin’e uçuşlar başlamalı”
Ege Bölgesi illerinin de ticaretinin arttırılması amacıyla, en çok ihracat yapılan Almanya'nın yanı sıra İtalya ve Birleşik Krallık’a olan uçuşların arttırılması gerektiğini söyleyen Özgener, “Uzun vadede ise; diğer dış ticaret ortaklarımız ABD ve Çin'e uçuşların başlaması, Rusya'ya olan uçuşların da bölgedeki gelişmeler takip edilerek arttırılması gerekiyor. Kentimizden hali hazırda düzenlenen direkt seferlerdeki yüksek doluluk oranı, açılacak yeni hatların taşıdığı doluluk potansiyeli konusunda önemli bir işaret” dedi.
SELİM KASAPOĞLU: “ÇARDAK HAVALİMANI, SEFER SAYILARININ ARTMASI VE YENİ LOKASYONLARLA DEĞER KAZANIR”
Hava yolu taşımacılığının Denizli gibi sanayileşmiş kentler açısından hayati önem taşıdığını vurgulayan Denizli Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Selim Kasapoğlu, “Denizli, Türkiye’nin önemli sanayi şehirlerinden biri olmasına rağmen, yurt dışı seferleri açısından istenilen seviyeye ulaşamadı. Çardak Havalimanı’nın yurt dışı direkt uçuşlar açısından mevcut durumu, şehrin büyüyen ekonomik ve turistik potansiyeline paralel olarak yetersiz kalıyor” diye konuştu.
Denizli’nin sadece Denizli-İstanbul-Denizli destinasyonunda uçuşu bulunduğunu, yurt dışı direkt uçuşlarda ise Denizli’den sadece İran-Tebriz ve İran-Tahran Havalimanlarına direkt uçuş bulunduğunu söyleyen Kasapoğlu, “4 havayolu şirketi, hac dönemlerinde Medine’ye uçuş yapıyor. Her yıl ocak ayında Almanya’nın Frankfurt kentinde düzenlenen Heimtextil Fuarı için de yılda bir kez direkt uçuş gerçekleştiriliyor. Bu yüzden yurt dışı bağlantıları, fuar organizasyonları gibi pek çok nedenle yurt dışına uçmak isteyen sanayicilerimiz, aktarmalı tarifelere mecbur kalıyor.” dedi.
“Öncelikli beklentimiz, 1 Avrupa ülkesine direkt sefer”
Özellikle Ortadoğu ülkelerine, aktarmalı seferlerde Denizli sefer sayısının yetersizliği ve seferlerin saatleri dolayısıyla büyük sıkıntılar yaşadıklarını dile getiren Kasapoğlu, “Yaşanan iptaller ve gecikmeler, dünyayla rekabet eden ve zamanla yarışan sanayicimizin hem vaktini hem enerjisini alıyor. Öte yandan havalimanımızın şehir merkezine olan uzaklığı da bir diğer önemli sorun. Denizli Çardak Havalimanı’nın kan kaybetmemesi, yolcu kapasitesini koruması adına sefer, havayolu şirketi ve lokasyon seçeneklerinin artırılması gerekiyor. Denizli’den, haftanın belirli günlerinde en azından bir Avrupa ülkesine direkt seferin düzenlenmesi öncelikli beklentilerimizden” ifadelerini kullandı.
Denizli’den ihracat gerçekleştirilen ilk 10 ülke olan Birleşik Krallık, ABD, Almanya, İtalya, Hollanda, Fransa, Fas, İspanya, Romanya, Yunanistan ve son dönemde ticarette öne çıkan Orta Doğu ülkelerine seferlerin önemini vurgulayan Kasapoğlu, “Bu bölgelere, günlük sefer olmasa bile aylık ya da dönemlik periyotlarla seferler düzenlenmesi, ihracat ve pazar avantajımızı güçlendirecek, şüphesiz yeni iş birlikleri oluşmasını destekler.” dedi.
BÜLENT KARAKUŞ: "TARİFELİ UÇUŞLAR TURİZMİ BÜYÜTÜR"
Tarifeli uçuşların turizmdeki kritik rolüne dikkat çeken Muğla Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Karakuş, “Türkiye’nin iki havalimanına sahip iki şehrinden biri olan Muğla, 2024 turizm sezonunda dış hat uçuş ve yolcu sayılarında memnuniyet verici bir performans sergiledi. Ancak turizmde sürdürülebilir bir büyüme için tarifeli uçuşların artırılması elzem.” dedi.
Yaz sezonunda dış hat uçuşları ve yolcu sayıları açısından memnuniyet verici bir düzeyde olduklarını dile getiren Karakuş, “Mevcut uçuşların önemli bir kısmı charter seferlerden oluşuyor. Bu uçuşlar, seyahat acenteleri tarafından özel olarak kiralanan uçaklarla yüksek sezonda gerçekleştiriliyor. Ancak diğer dönemlerde bu seferler devre dışı kalıyor, bu da yıl genelinde değerlendirildiğinde yetersiz bir tablo ortaya çıkarıyor. Turizmde büyümenin anahtarı, düzenli tarifeli uçuşların artırılması.” diye konuştu.
Muğla’nın başlıca turist kaynaklarının İngiltere, Almanya, Rusya ve Polonya olduğuna dikkat çeken Karakuş, bu ülkelerin farklı şehirlerinden Bodrum-Milas ve Dalaman havalimanlarına düzenli tarifeli uçuşların gerçekleştirilmesinin, gelen turist sayısında kayda değer bir artış sağlayacağını ifade etti.
“Hindistan, Çin gibi ülkelere yoğunlaşmalıyız”
Muğla’nın sahip olduğu bu potansiyelin yalnızca mevcut pazarlarla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade eden Karakuş, “Hindistan ve Çin gibi ülkeler üzerinde yoğunlaşmalıyız. Örneğin, Çin’den düzenlenecek tarifeli uçuşlar, özellikle kültür turizmi açısından büyük fırsatlar sunabilir. Çinliler genellikle kültür turizmiyle ilgilendiği için bu uçuşlar, kış dönemlerinde bile bölgeye hareketlilik kazandırabilir.” dedi.
