İMAM GÜNEŞ
Mart ayına ilişkin dış ticaret verileri Ankara’da yapılan basın toplantısıyla açıklandı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe detayları paylaştığı verilere göre, mart ayında ihracat yüzde 3,2 oranında artışla 23 milyar 385 milyon dolar, ithalat yüzde 2,3 oranında artışla 30 milyar 652 milyon dolar oldu. 2025 yılı Ocak-Mart döneminde ise ihracat yüzde 2,5 oranında artışla 65 milyar 306 milyon dolar, ithalat yüzde 4,6 oranında artışla 87 milyar 886 milyon dolara ulaştı.
Mart ayında ihracatın ithalatı karşılama oranı 0,7 puan artışla yüzde 76,3’e yükselirken, Ocak- Mart döneminde 1,6 puan azalışla yüzde 74,3’e düştü. Martta dış ticaret dengesi 0,5 puan düşüşle 7,267 milyar dolar dolara gerilerken, yılın üç aylık döneminde ise yüzde 11,5’lik artışla 22,581 milyar dolara yükseldi.
"Son 22 ayın 14’ünde dış ticaret açığımızı azalttık"
Son 12 ayda yıllıklandırılmış mal ihracatının Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesi olan 263,4 milyar dolara yükseldiğini kaydeden Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Mart ayında dış ticaret açığı altın ve enerji hariç tutulduğunda yüzde 22,9 gerileme ile 1,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Altın ve enerji hariç tutulduğunda ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 2,1 puanlık artışla yüzde 93,3 seviyesine yükseldi. Son 22 ayın 14’ünde dış ticaret açığımızı azalttık. Cari işlemler açığı, 2024 yılında 2023 yılındaki 39,9 milyar dolardan 10 milyar dolara gerilemiştir” dedi.
"TTB'nin bu yıl hedefi 150 milyar TL kredi limiti tahsis etmek"
İhracatçıların finansman imkanlarına değinen Bolat, şöyle devam etti: “İGE A.Ş. ile bugüne kadar ihracatçılarımızın 121 milyar TL’lik kredisine 105,2 milyar TL kefalet sağladık. Diğer taraftan, Türk Ticaret Bankası (TTB), önümüzdeki dönemde ihracatçılarımızın finansmana erişimini kolaylaştırmak ve çeşitlendirmek adına önemli bir rol üstlenecektir. Bu kapsamda TTB, 2025 yılında ihracatçılarımıza 150 milyar TL kredi limiti tahsis etmeyi, 62 milyar TL kredi kullandırmayı ve şube sayısını 11’e, kredi kullanan ihracatçı sayısını 1.000’e çıkararak çalışma büyüklüğünü 200 milyar TL’ye ulaştırmayı hedefl emektedir.”
"Mayısta ABD’ye giderek ilave vergiyi konuşacağız”
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, küresel çaptaki bazı gelişmelerin de ticareti etkilediğine vurgu yaparak, “Trump yönetimi, bütün dünya ülkelerine ilave gümrük vergisi uygulama kararı aldı. Türkiye de yüzde 10 ilave gümrük vergisi uygulanan ülkeler arasında yer aldı. Ancak başta Uzakdoğu olmak üzere, Türkiye ile rekabet eden ülkeler konumunda olan ülkelere çok daha yüksek oranlarda ilave gümrük vergileri getirildi. Türkiye için uygulanan ilave gümrük vergisi konusunda mayıs ortasında ABD’ye yapacağımız ziyarette bu konuları konuşacağız. ABD ile karşılıklı ticaret ve ihracatı arttırmak üzere, çalışmalarımızı hızlandırma kararı aldık, hazırlıklarımızı yaptık” değerlendirmesinde bulundu.
"Türkiye açısından bir miktar ‘kötünün iyisi’ durumu"
Söz konusu yeni dönemi, avantajlı duruma çevirmek için gayret edeceklerini dile getiren Bolat, “Çok sayıda ülkeye ABD’nin çok daha yüksek gümrük vergi oranları getirmesini, ABD’nin ithalatında Türkiye açısından bir miktar ‘kötünün iyisi’ durumu olarak değerlendiriyoruz. Yeni gelişmeler ışığında da ABD’ye yönelik ticaret ilişkilerimizi bu prensip ışığında sürdürecek, iki ülkenin ekonomik ilişkilerin artırılması yolunda çalışmalarımızı yürüteceğiz” dedi. Bolat, diğer ülkelerin ihraç pazarlarında ve Türkiye pazarında zorlamaları karşısında da tedbirler alacaklarını bunu da iş dünyası ve ihracatçılarla planlayacaklarını vurguladı.
"ABD’de fırsat oluştu, öncelik rekabetçiliği güçlendirmek"
Yılın ilk çeyreğinde ihracat verilerinin artıda olduğunu belirten TİM Başkanı Mustafa Gültepe, buna rağmen hedefl erin gerisinde kaldıklarını vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı yeni gümrük tarifesini değerlendiren TİM Başkanı Gültepe, “Asya’daki rakiplerimize göre gümrük vergilerinde avantajlı duruma geçmiş gibi görünüyoruz. Ama bizim önce rekabetçiliğimizi güçlendirmemiz gerekiyor. ABD ile 32,5 milyar dolarlık dış ticaretimizde bir denge olduğunu görüyoruz. Yeni dönemde bu dengeyi lehimize çevirmek için sektör bazında çalışmalara başladık" şeklinde konuştu.
Türkiye'nin 2028 yılındaki 375 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşabilmesi için ABD pazarındaki payını artırmak durumunda olduğunu vurgulayan Gültepe, Bunu yapabilecek potansiyelimiz var. Rekabet gücümüzü yeniden kazanırsak ABD’ye ihracatta çok hızlı bir sıçrama yakalayabiliriz” dedi.
Mart ayında öne çıkan veriler
■ Mart ayında hizmet ihracatının 7,9 milyar dolar civarında olması bekleniyor.
■ Çankırı tarihinin en yüksek ihracat değerine ulaştı.
■ Martta ilk kez ihracat yapan fi rma sayısı bin 141 oldu. Bu firmalarımızın ihracata katkısı 72,2 milyon dolarla sınırlı kaldı. İlk çeyrekte ihracat ailesine katılan 3 bin 275 fi rmanın toplam katkısı ise 380 milyon dolara ulaştı.
■ Birim ihracat değeri 1,45 dolara yükseldi.
■ Parite kaynaklı 52,2 milyon dolarlık kayıp oluştu. İlk 3 ayda parite kaynaklı kayıp 859 milyon dolara ulaştı.
■ 56 ülkede yüzde 50’nin, 99 ülkede yüzde 10’un üzerinde ihracat artışı gerçekleşti.
■ Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın verdiği bilgiye göre, mart ayındaki uçak ithalatı, toplam ithalatta yaklaşık 463 milyon dolarlık bir artışa neden oldu.
