MARUF BUZCUGİL / ANKARA
Birleşik Krallık’ın dört kurucu ülkesinden biri olan Galler, imalat, yenilenebilir enerji ve yaratıcı sanayiler başta olmak üzere bir çok alanda yatırımcılara cazip imkânlar sunuyor. THY ve Eren Holding Galler’in önem verdiği yabancı yatırımcılar olarak öne çıkarken, Birleşik Krallık Türkiye Büyükelçisi Jill Morris yeni Türk yatırımcıları Galler’deki cazip imkânlardan yararlanmaya çağırıyor. THY’nin 220 Airbus siparişi için uçak kanatları üretimi ve Eren Holding’in alanında Avrupa’nın en büyüklerinden 1,1 milyar Euroluk kağıt fabrikası Galler’in en gözde yabancı yatırımları.
Büyükelçi Morris’in yatırımcılara çağrısı
EKONOMİ’ye konuşan Birleşik Krallık Türkiye Büyükelçisi Jill Morris, Galler ve Türkiye arasındaki mevcut güçlü ilişkilileri ve yeni yatırım imkanlarını anlattı. Büyükelçinin Türk yatırımcılara çağrısı her yıl 1 Mart’ta kutlanan St.David (Galler Günü) gününe denk geldi.
Galler kökenli Büyükelçi Morris’e yönelttiğimiz sorular ve yanıtları şöyle:
-Son zamanlarda cazip bir yatırım merkezi olarak ön plana çıkmaya başlayan Galler’in yatırım ve Ticaret potansiyeli hakkında biraz bilgi verebilir misiniz?
Dinamik ve yenilikçi ekonomisi ile Galler, yatırımcılara cazip fırsatlar sunuyor. Güçlü imalat altyapısı, yenilenebilir enerji projeleri ve yaratıcı sanayilerdeki büyümesi, Galler’i yatırım için ideal bir yer yapıyor. Geleceğin sektörlerinde özellikle yarı iletkenler ve fen bilimleri gibi önemli kümelere sahip olması, uluslararası yatırımcılara büyük avantajlar sunuyor.
-Galler yatırımcıların hangi sektörlere yatırım yapmasını bekliyor ve bu yatırımcılara neler vaat ediyor?
Galler, yaratıcı sanayilerden yenilenebilir enerjiye, ileri imalattan finans teknolojisine çok geniş bir yelpazede, güçlü yatırım fırsatları sunuyor. Yatırımcılar için en cazip sektörlerden bir tanesi de yenilenebilir enerji, özellikle de rüzgar, güneş ve dalga enerjisi. Mesela Pen y Cymoedd Rüzgar Enerjisi Santrali ve Morlais Dalga Enerjisi Projesi, bu sektörün Galler’de ne kadar önemli olduğunun en harika iki örneği. Ayrıca, yaratıcı sanayiler gerçekten güçlü bir gelişim gösteriyor. Disney ve Netflix gibi dev firmalar, Galler’de çok büyük projeler gerçekleştiriyorlar. Finans teknolojisi ve yarı iletken malzeme imalatı da yenilik odaklı yatırımlar için harika fırsatlar sunmakta. Yatırımcılara, kalifiye işgücüne ve küresel bağlantılara sağlanan teşvikler sayesinde Galler’de yeni nesil yatırımlara güçlü bir ekosistem sunuluyor.
-Türkiye’den gelen yatırımcılar hangi alanlarda faaliyet gösteriyor? Yeni Türk yatırımcılara bir mesajınız var mı?
Türk yatırımcılar ve işinsanları, halihazırda Galler’de güçlü bir rol oynamakta. Airbus’un uçak kanatları, Kuzey Galler’de imal ediliyor ve Türk Havayolları’nın (THY) büyük uçak siparişinin önemli bir parçasını oluşturacak. Büyük kapsamlı bu işbirliği, Birleşik Krallık ile Türkiye arasındaki ticaretin, stratejik önemini ortaya koyuyor. Tüm bunların yanı sıra, kısa bir süre önce Shotton Kağıt Fabrikası’na yapılan yaklaşık 1,1 milyar Euro değerindeki yatırım, Galler’in Türk yatırımı için ne kadar ideal bir yer olduğunu gerçekten harika bir örneği. Yeni yatırımcılar için yenilenebilir enerji, ileri imalat ve yaratıcı sanayiler özellikle büyük potansiyel taşıyor diyebilirim. Bu sektörlerde, Galler’de olmak Türk iş dünyasına hem Avrupa pazarına açılma hem de küresel temin zincirine dahil olma imkanı sağlıyor. Ayrıca Galler, kapsamlı teşvikleri, yetenekli işgücü ve stratejik konumu ile yatırımcılara mükemmel avantajlar da sunuyor. Türk firmaları bu fırsatları değerlendirmeye davet ediyoruz.
THY’nin 220 Airbus alımı
Türk Hava Yolları’nın 220 Airbus siparişi için yapılan üretimin Birleşik Krallık ve Galler ekonomisi için önemi büyük. Birleşik Krallık yöneticilerince değeri milyarlarca sterlin olarak nitelenen Airbus üretim anlaşması uçak kanatları ve motorlarının üretimini içine alan binlerce yüksek vasıflı üretim işini kapsıyor. 2023 yılı sonunda yapılan anlaşma kapsamında motorları Rolls-Royce tarafından sağlanacak olan 150 adet A321 uçağı ve 70 adet A350 ailesi uçağı yer alıyor. Airbus kanatları Bristol Filton’da tasarlanıp Kuzey Galler Broughton’da Rolls-Royce motorları ise Derby’de üretilerek uçaklara monte ediliyor. THY’nin KAP’a verdiği bilgilere göre 2023-2033 yıllarını kapsayan Stratejik Planı çerçevesinde ortaya koyduğu büyüme hedefleri doğrultusunda Airbus uçak siparişini 350’ye çıkarması söz konusu. 2023 sonunda bu sipariş planının büyüklüğü piyasa fiyatlarıyla 42,7 milyar dolar olarak hesaplanmıştı.
Eren Holding’in 1,1 milyar Euroluk kağıt yatırımı
Eren Holding’in Kuzey Galler’deki Shotton kağıt Fabrikası’na yaptığı yaklaşık 1,1 milyar Euroluk yatırım alanında İngiltere’nin en büyük Avrupa’nın da sayılı yatırımlarından biri olarak nitelendiriliyor. Bu yatırım “Kuzey Galler Rönesansı”nın parçası olarak gösteriliyor. 1990’larda 530 kişiye istihdam sağlayarak gazete kağıdı üreten fabrika 2021 yılında artık gazete kağıdı üretiminin azalması nedeniyle Eren Holding tarafından UPM’den satın alındı. Eren Holding, yeni tesiste en gelişmiş yöntemlerle İngiltere’nin yurtdışına gönderdiği atık kartonların dörtte birini işleyecek. Geri dönüştürülmüş kağıttan ambalaj, oluklu mukavva ile kağıt mendil ürünlerine odaklanacak. 2025 yılı sonuna kadar tamamen faaliyete geçecek tesisin Avrupa’da teknolojik açıdan en gelişmiş fabrikası olacağı ve İngiltere’yi karton ve kağıt mendil ürünlerinde “net ithalatçı konumundan net ihracatçı konumuna” getireceği belirtiliyor.
