ŞEBNEM TURHAN
Türkiye’nin cari işlemler hesabı ekimde 1 milyar 880 milyon dolar fazla verdi ve üst üste cari fazla verilmesi beşinci aya taşındı. Beş yıl sonra ilk kez üst üste beş ay cari fazla oluşurken altına ve enerji hariç cari fazla ise 7.2 milyar dolar hesaplandı. Merkez Bankası verilerine göre 1.3 milyar dolar seviyesindeki beklentilerin üzerinde gelen cari fazlada turizm gelirlerindeki artış ve dış ticaret açığının geçen yılın altında gerçekleşmesi etkili oldu. Ekonomistler kasımda ise turizm gelirlerinin mevsimsel olarak azalmasıyla birlikte 3 milyar doların üzerinde cari açık verilebileceğini hesaplıyor. Yılsonu cari açık beklentisi ise 11 milyar dolar olması bekleniyor.
Merkez Bankası verilerine göre yılın ilk 10 ayında cari denge 3.3 milyar dolar açık verirken geçen yılın aynı döneminde açık 36 milyar dolar seviyesindeydi. 12 aylık cari denge ise eylüldeki 9.5 milyar dolar açıktan ekimde 7.7 milyar dolar açığa geriledi. Verilere göre ödemeler dengesi hesabında ekimde on iki aylık dış ticaret açığı 53.8 milyar dolar oldu ve eylüldeki 55.2 milyar doların altına indi.
Ekimde dış 3 milyar 542 milyon dolar oldu. Geçen yıl ekimde 4.9 milyar dolar, geçen ay ise 3.1 milyar dolar dış ticaret açığı verilmişti. Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler ise ekimde 6.5 milyar dolar fazla verdi. Turizm gelirlerinin ekimde 5.1 milyar dolara çıkması etkili oldu hizmetler dengesi kaynaklı net girişlerdeki artışa.
Yabancının tahvil alımı devam etti
Ödemeler dengesi hesabında finansmanda doğrudan yatırımlar kaleminden ekimde 204 milyon dolar net çıkış yaşanırken, portföy yatırımlarında ise 587 milyon dolarlık net giriş hesaplandı. Yabancı yatırımcılar ekimde hisse senedi piyasasında 642 milyon dolar net satış gerçekleştirdi, devlet iç borçlanma senetlerinde ise 978 milyon dolar net alım yaptı. Ekimde yurt dışındaki tahvil ihraçları da dikkat çekti. Bankalar 1.8 milyar dolar, hükümet 1.7 milyar dolar ve diğer sektörler ekimde 1.6 miyar dolar net tahville dış borçlanma gerçekleştirdi. Bankalar 3.9 milyar dolar, hükümet 45 milyon dolar ve diğer sektörler de 312 milyon dolarlık yurtdışı kredi kullanımı da yaptı ekim ayında. Böylece finans hesabına 3.2 milyar dolar net giriş yaşanırken eylüldeki 373 milyon doların oldukça üzerine çıkıldı. 11 ayda ise finans hesabına net giriş de 18.9 milyar dolar olarak hesaplandı.
Merkez Bankası rezervleri ekim ayında 4.9 milyar dolar arttı, eylülde 719 milyon dolar azalmıştı. Ocak ekim döneminde ise net rezerv artışı 723 milyon dolar oldu.
Net altın ithalatı 14 ayın zirvesinde
İş Bankası ekonomistleri yayımladıkları notta ocak ekim döneminde cari açığın yıllık bazda yüzde 90,9 daraldığını vurgularken ekimde parasal olmayan net altın ithalatının 1.6 milyar dolar ile son 14 ayın en yüksek seviyesinde gerçekleştiğine işaret etti. Doğrudan yatırımlarda yaşanan 204 milyon dolarlık çıkışta yurtiçi yerleşiklerin yurtdışındaki varlık edinimlerinin 974 milyon dolar ile Aralık 2021’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşmasının belirleyici olduğu belirtilen notta, sermaye çıkışının 184 milyon dolar ile devam ettiği net hata ve noksan kaleminde, 10 ayda toplam çıkışın 14.7 milyar dolar olduğu kaydedildi. Notta, cari dengedeki iyileşmenin kasımda yavaşlaması beklentisi yer aldı. TSKB ekonomistleri de yayımladıkları notta kasım ayı öncü verilerinin dış ticaret açığında görülen genişlemenin etkisiyle cari dengedeki toparlanmanın duraksayabileceğini gösterdiğini belirterek orta vadede ise iç talepteki ivme kaybının ve dış talebin etkisiyle cari açığın ılımlı bir seyir izleyeceğini öngördüklerini dile getirdi.
