MEHMET KAYA/ANKARA
İran’a başlatılan İsrail ve ABD saldırılarının ardından bölgedeki gemi hareketlerine yönelik raporlar yayınlayan S&P Global Commodities at Sea kuruluşu, Basra Körfezi'nden sonra Kızıldeniz’de de risklerin arttığı, gemi trafiğinde ciddi düşüşler olduğu ve bazı büyük sigorta şirketlerinin Kızıldeniz hattını da sigorta etmeyi durdurduğuna dair bir rapor yayınladı.
Yayınlanan bültende, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğindeki tıkanmasının ardından Kızıldeniz’de de 27 Temmuz günü itibariyle son üç günlük gemi geçişinin günlük ortalama 43’ten 31’e gerilediği bildirildi. Bazı gemilerin saldırı ve risk bildirimlerinin de alındığı belirtilen raporda, birkaç geminin Süveyş Kanalını kullanarak Ümit Burnundan dolaşacak şekilde rota açıkladığı bilgisine yer verildi. Suudi Arabistan, Kızıldeniz’deki Yanbu limanını alternatif ihraç kanalı olarak kullanıyordu.
Operatörlerin Kızıldeniz Riskini Yeniden Değerlendirmesiyle Babülmendep Trafiği Düşüşte Piyasa Etki Raporu başlığını taşıyan raporda, Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) tarafından Kızıldeniz’de yakın zamanda 2 güvenlik olayı bildirdiğini, müdahalenin birinin ABD deniz kuvvetlerinin abluka nedeniyle bir gemiyi uyarması, diğerinin de yakınına mühimmat isabeti bildirdiği bilgisi verildi. UKMTO’nun bölge için risk uyarısında bulunduğu belirtilen raporda, Yemen’de savaşan Husi güçlerinin de Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz limanları Jazan ve Yanbu’ya saldırı yaptığı hatırlatıldı.
Çin varışlı gemi sorunsuz geçti
Kızıldeniz çıkışında bulunan Babülmendep’te 24-26 Temmuz günleri arasındaki gemi trafiğindeki düşüş eğilimine yönelik bölümde “Bu düşüş, önde gelen bazı sigortacıların Kızıldeniz'den geçen Suudi Arabistan bağlantılı gemiler için savaş riski kargo teminatı sağlamayı askıya aldığına dair raporların ortasında geldi ve sigorta kısıtlamalarının bölgesel ticaret akışları üzerindeki potansiyel etkisine dair endişeleri artırdı. Bu üç gün boyunca toplam trafiğin yaklaşık yüzde 46'sını Kızıldeniz'e doğru kuzey yönünde ilerleyen gemiler oluştururken, geri kalan gemiler güney yönünde geçiş yaptı” bilgisi verildi. Raporda Çin varışlı bir büyük tankerin sorunsuz geçişi bilgisi de verildi.
Suudi limanlarında risk yüksek
Geçiş analizlerinde, riskin Suudi limanlarında yoğunlaştığına işaret edecek şekilde, bazı gemilerin rota değişikliğine dikkat çekilerek, “Ancak son gemi hareketleri, operatörlerin Kızıldeniz'de artan güvenlik risklerini yönetmek için farklı stratejiler benimsediğini gösteriyor. Bazı gemiler Kızıldeniz’den geçmeye devam edip Suudi Kızıldeniz limanlarına doğrudan uğramaktan kaçınırken, diğerleri yolculuğun önemli ölçüde uzamasına rağmen Kızıldeniz'i tamamen es geçip Ümit Burnu üzerinden rota değiştirmeyi tercih etti” denildi. Raporda, Hürmüz Boğazı’ndaki trafikte İran bağlantılı gemilerin ağırlığının sürdüğü, ABD’nin saldırılarını durdurmasının ardından da Kuveyt ve Katar’dan yükleme yapan, birisi Japonya varışlı iki tankerin kurallara uygun şekilde çıkış yaptığı, İran bağlantılı ya da bayraksız gemilere yönelik ABD yaptırımlarının devam etmesine karşılık bazılarının geçiş yapabildiği kaydedildi.
