HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Ekonomi politikasının temelini enflasyonu düşürmek üzere kuran, bu kapsamda kamu gelirlerini de artırmayı öngören ekonomi yönetimi, yılın ilk yarısında para cezalarına odaklandı. Bütçe kanununda yılın tamamı için 245.4 milyar liralık para cezası toplanması öngörülürken, daha Ocak-Haziran döneminde bunun yüzde 275 fazlası olan 921.1 milyar liralık ceza tahakkuk ettirildi. Trafik para cezasında ise 55 milyar lira olarak beklenen gelire karşılık, 6 ayda 69 milyar liralık ceza kesildi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı 2025 yılı Haziran ayı ve Ocak-Haziran dönemine ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı. Toplam 12 trilyon 670 milyar liralık gelirin öngörüldüğü bütçede, 245 milyar 413 milyon liralık tahsilat yapılması planlandı. Ancak Ocak-Haziran döneminde 4 ana kalemde toplam 921 milyar 165 milyon liralık para cezası tahakkuk ettirildi. Bunun 549 milyar 394 milyon lirasını vergi cezası, 77 milyar 976 milyon liralısını yargı para cezaları, 223 milyar 347 milyon lirasını idari para cezaları, 69 milyar 149 milyon lirasını pay ayrılan idari para cezaları, 1 milyar 297 milyon lirasını da diğer para cezaları oluşturdu.
Tahakkuk çok tahsilat yok
Bütçenin para cezaları kaleminde bugüne kadar 921 milyar 165 milyon lira tahakkuk ederken, bunun ancak yüzde 12.5’ine karşılık gelen 114 milyar 811 milyon liralık kısmı tahsil edilebildi. Tahsilat/tahakkuk oranı yargı para cezalarında yüzde 2.7, idari para cezalarında yüzde 9.9, pay ayrılan idari para cezalarında yüzde 47.7, diğer para cezalarında yüzde 95.3 oldu. Bunun en yüksek kalemini oluşturan vergi cezalarında ise 549.3 milyar liralık tahakkuka karşılık 56.3 milyar liralık tahsilatla ancak yüzde 10.2’lik oran yakalanabildi.
Bu yıl Ocak-Haziran döneminde beklentinin yüzde 125 üzerinde trafik para cezası kesildi. Yılın tamamında 55 milyar 42 milyon liralık trafik para cezası beklenirken, Ocak-Haziran döneminde kesilen cezaların tutarı 69 milyar 83 milyon liraya ulaştı. Bunun yüzde 47.7’sine karşılık 32 milyar 964 milyon liralık kısmı tahsil edildi.
İlk yarıda vergide hedefin yüzde 42’si tahsil edildi
Öte yandan bütçede yılın ilk yarısında vergi tahsilatları beklenen hızda seyretmedi. Yılın tamamında 11 trilyon 138 milyar liralık vergi toplanması beklenirken, 4 trilyon 771 milyar liralık tahsilatla şu ana kadar bunun yüzde 42.8’i alınabildi. Bu dönemde tahakkuk 6 trilyon 260 milyar lira düzeyindeyken, tahakkuk edilen verginin yüzde 76.2’si tahsil edilebildi.
Tahakkuk tahsilat oranı, gelir, kar ve sermaye kazançları üzerinden alınan vergilerde yüzde 77.2, kurumlar vergisinde yüzde 73.4, mülkiyet üzerinden alınan vergilerde yüzde 45.9’da kaldı.
ÖTV geliri hedefin altında kaldı, akaryakıt ÖTV tahsilatı
225.8 milyar lira Yılın tamamında 2 trilyon 121 milyar liralık gelirin beklendiği ÖTV kaleminde Ocak-Haziran döneminde 887 milyar 506 milyon liralık tahsilat yapıldı ve tahsilat/tahakkuk oranı yüzde 95 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde toplanan ÖTV, yılın tamamı için beklenen tutarın yüzde 39.7’sinde kaldı.
Bu kategorinin, petrol ve doğalgaz kaleminde 225.8 milyar lira, motorlu taşıt araçları kaleminde 315.3 milyar lira, alkollü içki kaleminde 57.7 milyar lira, tütün mamulleri kaleminde 184.1 milyar liralık tahsilat yapıldı.
