Hazine ve Maliye Bakanlığı, mayıs ayı bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı.
Buna göre, mayısta bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 31,6 artarak 1 trilyon 324 milyar 971 milyon liraya, bütçe giderleri de yüzde 38,3 artışla 1 trilyon 89 milyar 743 milyon liraya ulaştı.
Ocak-mayıs döneminde de bütçe gelirleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 44,7 yükselerek 4 trilyon 689 milyar 154 milyon liraya çıktı. Bütçe giderleri de aynı dönemde yüzde 43,8 artarak, 5 trilyon 339 milyar 456 milyon lira oldu.
Merkezi yönetim bütçesi, mayısta 235 milyar 229 milyon lira fazla verirken ocak-mayıs döneminde 650 milyar 302 milyon lira açık oluştu.
Buna göre, merkezi yönetim bütçe giderleri Mayıs 2024'te 787 milyar 728 milyon lira iken, bu yılın mayıs ayında yüzde 38,3 artışla 1 trilyon 89 milyar 743 milyon liraya yükseldi. Böylece 2025'te merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 14 trilyon 731 milyar 14 milyon lira ödeneğin yüzde 7,4'ü kullanılmış oldu.
Geçen yıl mayısta 330 milyar 52 milyon lira faiz dışı fazla verilirken, bu yılın aynı ayında da 346 milyar 385 milyon lira faiz dışı fazla oluştuğu görüldü.
Faiz hariç bütçe giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 44,5 artarak 978 milyar 586 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı ise 2024'ün aynı ayında yüzde 6,9 iken, geçen ay yüzde 7,7 olarak hesaplandı.
Mayısta personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,8 artarak 275 milyar 106 milyon lira olurken, personel giderleri için bütçede öngörülen 3 trilyon 475 milyar 521 milyon lira ödeneğin yüzde 7,9'u kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri mayısta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34,2 artışla 34 milyar 118 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 434 milyar 991 milyon lira ödeneğin yüzde 7,8'i kullanılmış oldu.
Söz konusu dönemde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 23 milyar 745 milyon lira ödeneğin yüzde 8,3'ü harcandı. Mayısta yüzde 42,9 artışla 85 milyar 39 milyon lira mal ve hizmet alım gideri gerçekleşti.
Cari transferler mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 46,9 artarak, 456 milyar 682 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 5 trilyon 813 milyar 438 milyon lira ödeneğin yüzde 7,9'u kullanıldı.
Mayısta 98 milyar 979 milyon lira sermaye gideri yapılırken, sermaye transferi 4 milyar 977 milyon lira olarak gerçekleşti. Borç verme giderleri ise 23 milyar 685 milyon lira oldu. Faiz giderleri geçen yılın aynı ayına göre, yüzde 0,5 artışla 111 milyar 156 milyon lira olarak kayıtlara geçti.
Bütçe gelirleri
Merkezi yönetim bütçe gelirleri, geçen yılın mayıs ayında 1 trilyon 7 milyar 136 milyon lira iken, bu yılın aynı ayında yüzde 31,6 artarak, 1 trilyon 324 milyar 971 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin mayıs ayı gerçekleşme oranı, 2024'te yüzde 11,9 iken, geçen ay yüzde 10,4 oldu.
Vergi gelirleri tahsilatı, geçen ay 2024'ün Mayıs ayına göre yüzde 33,2 artarak, 1 trilyon 196 milyar 410 milyon liraya çıktı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı, 2024'te yüzde 12,1 iken geçen ay yüzde 10,7 olarak tespit edildi.
Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri, yüzde 15,1 artarak 105 milyar 711 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 18 milyar 107 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 4 milyar 744 milyon lira olarak hesaplandı.
Vergi türleri itibarıyla mayısta geçen yılın aynı ayına göre, gelir vergisi yüzde 88,4, kurumlar vergisi yüzde 16,6, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 67,8, özel tüketim vergisi yüzde 23,4, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 76, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 15, damga vergisi yüzde 38,9, harçlar yüzde 56,1, diğer vergiler tahsilatı yüzde 36,9 arttı.
Ocak-mayıs dönemi gerçekleşmeleri
Merkezi yönetim bütçe giderleri, Ocak-Mayıs 2024 döneminde 3 trilyon 712 milyar 50 milyon lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 43,8 artışla 5 trilyon 339 milyar 456 milyon liraya yükseldi. Böylelikle 2025'te merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 14 trilyon 731 milyar 14 milyon lira ödeneğin yüzde 36,2'si kullanılmış oldu.
Faiz hariç bütçe giderleri, ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla, yüzde 39,1 artarak 4 trilyon 503 milyar 691 milyon liraya çıktı. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı, yüzde 35,2 olarak hesaplandı.
Personel giderleri, söz konusu dönemde yüzde 36,4 artışla 1 trilyon 470 milyar 201 milyon lira olurken, personel giderleri için bütçede öngörülen 3 trilyon 475 milyar 521 milyon lira ödeneğin yüzde 42,3'ü kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, bu dönemde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 34,7 artarak, 179 milyar 1 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 434 milyar 991 milyon lira ödeneğin yüzde 41,2'si kullanılmış oldu.
Ocak-mayıs döneminde mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 23 milyar 745 milyon lira ödeneğin yüzde 33'ü harcandı. Bu dönemde, yüzde 51,1 yükselişle 337 milyar 941 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.
Cari transferler, yüzde 40,6 artarak 2 trilyon 50 milyar 156 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 5 trilyon 813 milyar 438 milyon lira ödeneğin yüzde 35,3'ü kullanıldı. Söz konusu dönemde, 348 milyar 743 milyon lira sermaye gideri, 42 milyar 476 milyon lira sermaye transferi yapıldı. Borç verme giderleri ise 75 milyar 174 milyon lira olarak hesaplandı. Faiz giderleri yüzde 75,9 artarak, 835 milyar 765 milyon lira oldu.
Merkezi yönetim bütçe gelirleri ise geçen yılın ocak-mayıs döneminde 3 trilyon 240 milyar 147 milyon lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 44,7 artışla, 4 trilyon 689 milyar 154 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin ocak-mayıs dönemi gerçekleşme oranı, 2024'te yüzde 38,4 iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 36,6'ya geriledi.
Vergi gelirleri tahsilatı, söz konusu dönemde geçen yılın ocak-mayıs dönemine göre, yüzde 46,7 artarak 4 trilyon 6 milyar 528 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı ise yüzde 36 olarak kayıtlara geçti.
Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri de yüzde 28,7 artarak, 541 milyar 174 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri, 107 milyar 288 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 34 milyar 164 milyon lira olarak belirlendi.
Vergi türleri itibarıyla ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine göre, gelir vergisi yüzde 97,4, kurumlar vergisi yüzde 16, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 59,6, özel tüketim vergisi yüzde 36,6, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 79,1, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 18,6, damga vergisi yüzde 54,7, harçlar yüzde 59,6 ve diğer vergi gelirleri yüzde 45,2 artış gösterdi.
