ŞEBNEM TURHAN
Borsa İstanbul’da son iki yılda reel olarak kayıp yaşamayan hisse oranı sadece yüzde 30 oldu. Şubat 2023’te borsadaki 584 şirketten hisse fiyatı enflasyonun üzerinde yükselebilen sayısı 179 olarak belirlenirken 405 şirketin hisse fiyatı reel olarak geriledi. Nominal olarak her 5 hisseden 1’i son iki yılı negatif geçirse de reel olarak kayıplar çok daha büyük oldu.
Geçen iki yılda nominal ve reel olarak en fazla hisse fiyatı düşen şirketlerde başı Pamel Elektrik, İmaş Makine ve Hektaş çekti. En fazla yükselen ilk üç şirket ise Lydia Yeşil Enerji, Ray Sigorta ve Pera Yatırım Holding oldu. Borsa İstanbul endekslerinde dalgalı seyir sürüyor. Cuma gününü sert kayıplarla kapatan borsada dün ise pozitif bir hava hakimdi. Son dönemde pozitif günler çok daha az. Sıkı para politikasının henüz uygulamaya girmediği ve düşük faiz ile değer kaybeden TL’nin devrede olduğu 2023 Şubat’ında halka arzlara da hisse senedi piyasalarına da ilgi büyüktü.
Bu talep şirket hisselerinin fiyatlarını yukarı çekerken her yeni halka arzın tavan serileri de yatırımcıyı cezbediyordu. Haziran 2023’ten sonra devreye giren sıkı para politikası, yükselen TL faizleri borsaya ilginin sabit getirili yatırım araçlarına paranın kaymasına neden oldu. Beklenen yabancı yatırımcının da bir türlü hisse senedi piyasalarına gelmemesi likidite açığının daha fazla sorun olması sonucunu doğururken yeni dönemde küresel piyasalardaki çalkantılar da borsa endekslerini olumsuz etkiliyor.
Nominal olarak kayıp yaşayan 121 şirket var
İşte tüm bu sıkıntıların ışığında Borsa İstanbul’da son iki yılda işlem gören 584 şirket hissesinde pozitif performans gösterenler sınırlı kaldı. 21 Şubat kapanış fiyatları baz alınarak EKONOMİ’nin yaptığı hesaplamalara göre 584 hisse arasında nominal olarak 121 hisse Şubat 2023’teki fiyatlarının altında işlem görüyor.
Bu nominal olarak her 5 hisseden 1’inin fiyatının 2 yıl öncesinin altında olduğuna işaret ederken bu hesaplama iki yıllık tüketici enflasyonundan arındırarak reel olarak yapıldığında sonuç daha negatif. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre son iki yılda tüketici enflasyonu yüzde 134,29 arttı.
584 hissenin 2 yıllık fiyat değişimleri bu tüketici enflasyonundan arındırıldığında reel olarak kayıp yaşayan şirket hissesi sayısı ise 405’e yükseliyor. Bu da her 10 hisseden 7’sinin son 2 yılda fiyatının reel olarak azaldığını ortaya koydu. Sadece 179 şirket hissesinin fiyatı artışta 2 yıllık tüketici enflasyonunu yenebildi ve reel olarak değer kazandı.
En yüksek kayıp yaşayan ilk 10 şirket
584 şirket incelendiğinde en fazla kayıp yaşayan ilk 10 hissenin yarısı yıldız pazarda diğer yarısının ise ana pazar ve yakın izleme pazarında yer aldı. Reel olarak yüksek kayıp yaşayan hisselerin çoğunluğu ise 2020 sonrası yapılan halka arz şirketlerinden oluştu.
Son iki yılda nominal olarak yüzde 76,6, reel olarak ise yüzde 90,01 kayıp yaşayan Pamel Elektrik zirvede yer alırken, İmaş Makine nominal yüzde 76,13, reel yüzde 89,81 kayıpla ikinci oldu. Bir dönem üzerinde analistlerin ve piyasa oyuncularının en fazla konuştuğu Hektaş hisseleri nominal olarak yüzde 74,18, reel olarak yüzde 88,97 düşüşle üçüncü sırada dikkat çekti.
İşbir Sentetik yüzde 66,35 nominal yüzde 85,63 reel kayıpla dördüncü, İhlas Haber Ajansı yüzde 63,1 nominal yüzde 84,25 reel kayıpla beşinci, Aksu Enerji yüzde 60,57 nominal, yüzde 83,17 reel kayıpla altıncı, Penta Teknoloji nominal yüzde 59,16, reel yüzde 82,56 kayıpla yedinci, Can2 Termik yüzde 56,14 nominal yüzde 81,27 reel kayıpla sekizinci, Casa Emtia Petrol yüzde 49,69 nominal yüzde 77,24 reel kayıpla dokuzuncu, Cates Elektrik yüzde 48,23 nominal yüzde 77,9 reel kayıpla onuncu sırada yer aldı.
En yüksek getiri sağlayan ilk 10 şirket
Bu 2 yılı oldukça pozitif geçiren 179 hisse arasında ilk 10’u oluşturan şirket hisselerinin büyük çoğunluğu yıldız pazarda işlem görüyor. Alt pazarda işlem gören Lydia Yeşil Enerji nominal yüzde 4349,24 reel yüzde 1799 yükselişle birinci sırada yer alırken onu yıldız pazarda işlem gören nominal yüzde 20250,5, reel yüzde 817,9 yükselen Ray Sigorta izledi.
Son günlerde Tera Portföy Birinci Serbest Fonu’nun yaptığı alımlarla dikkat çeken Pera Yatırım Holding yüzde 1970,34 nominal yüzde 783,66 reel yükselişiyle üçüncü olurken, Gürsel Turizm nominal yüzde 1920,6, reel yüzde 762,43 yükselerek dördüncü oldu.
Sanifoam Sünger Sanayi nominal yüzde 1352,87, reel yüzde 520,11 getirisiyle beşinci, İzmir Fırça Sanayi nominal yüzde 1121,08 reel yüzde 421,18 yükselişle altıncı, Ral Yatırım Holding yüzde 1115,92 nominal, yüzde 418,98 reel getiriyle yedinci, Grainturk Holding yüzde 1114,67 nominal yüzde 418,44 getiriyle sekizinci, Link Bilgisayar Sistemleri nominal yüzde 1081,59, reel yüzde 404,6 yükselişle dokuzuncu, piyasa öncesi işlem platformunda işlem gören Kuşadası Turizm yüzde 1072,35 nominal yüzde 400,4 reel getirisiyle onuncu sırada yer aldı.
■ Açığa satış işlemlerinde ‘yukarı adım’ kuralı uygulanacak
Borsa İstanbul, BIST 50 endeksinde yer alan ve açığa satış yapılabilen paylarda dün gün boyunca geçerli olmak üzere açığa satış işlemlerinde yukarı adım kuralının (up-tick rule) uygulanmasının kararlaştırıldığını bildirdi. Borsa İstanbul, piyasaların işleyişine ilişkin aldığı kararı Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) yayımladı.
Açıklamaya göre açığa satış işlemi yapılabilen paylarda açığa satış işleminin, açığa satışa konu olacak sermaye piyasası aracının en son gerçekleşen işlem fiyatından daha yüksek bir fiyat üzerinden gerçekleştirilebilecek. Ancak, açığa satışa konu olan sermaye piyasası aracının en son gerçekleşen fiyatının bir önceki fiyattan daha yüksek olması hâlinde açığa satış işlemi en son gerçekleşen fiyat düzeyinden de yapılabilecek.
Bankalar arasında zirveyi Garanti BBVA hissesi aldı
584 şirket arasında bankacılık sektörü hisselerine bakıldığında 10 banka hissesinden yarısının son 2 yılı pozitif kapatmayı başardığı görülüyor. Bankalar arasında 2 yılı en yüksek kayıpla kapatan nominal yüzde 70,24 yükselişe rağmen reel olarak yüzde 27,34 düşen Halkbank olurken, onu yüzde 76,71 nominal yükselen yüzde 24,6 reel olarak gerileyen ICBC takip etti.
TSKB yüzde 81,71 nominal yükselirken yüzde 22,44 reel olarak kaybettirerek üçüncü olurken, Şekerbank yüzde 98,94 nominal yükselişine rağmen reel olarak yüzde 15,1 kaybettirerek dördüncü sırada yer aldı. Bankalar arasında son reel kayıp yaşayan banka hissesi nominal yüzde 120,43 yükselişine rağmen reel yüzde 5,91 gerileyen Akbank oldu.
Garanti BBVA, Albaraka Türk, İş Bankası, Vakıfbank ve Yapı Kredi ise reel olarak yatırımcısına kazandırdı. Hesaplamalara göre Albaraka Türk nominal yüzde 150,56 reel yüzde 6,94 getiri sağladı, Vakıfbank nominal yüzde 160,54 reel yüzde 11,2, Yapı Kredi Bankası nominal yüzde 187,55 reel yüzde 22,73, iş Bankası ise yüzde 272,43 reel yüzde 58,96 yükseldi. Bankalar arasında getiri şampiyonu ise nominal yüzde 443,75 reel yüzde 132,1 artış gösteren Garanti BBVA oldu.
