ŞEBNEM TURHAN
Bankacılık sektöründe yılsonunun yaklaşmasıyla bilanço makyajlama faaliyetleri hızlandı. Bilanço üzerinde mevduatın olumlu etkisini göstermek için bankacılık sektöründe her yıl kasım ortasından aralık sonuna kadar devam eden bilanço makyajlama dönemi bu yıl Merkez Bankası’nın faiz indirim döngüsüne de girecek olması nedeniyle 32 ve 45 gün vadeli mevduatta öne çıkıyor.
Bazı bankalar şimdiden 32 ve 45 gün vadede mevduat faizlerini 50 baz puan artırmaya başladı. 3 ay ve üzeri vadelerde ise mevduat faizlerinde 50-100 baz puan arası indirimler göze çarpıyor. Tasarruf miktarı arttıkça ise kısa vadeli mevduat faiz oranı 100-200 baz puan daha yükseliyor. Bankalar yıl sonunda bilançolarının çok daha iyi görünmesi, başarılarının öne çıkması için son 1.5 ayı oldukça yoğun geçiriyor. Bankalarda her yılın kasım ortasından aralık sonuna kadar olan süreç bilanço makyajlama çalışmalarına sahne oluyor.
Bu çabalar ise her yılın sonunda TL mevduat yarışını kızıştırırken TL mevduat faizlerinde de yükseliş yaşanıyor. İşte bu dönem bu yıl biraz farklı başladı. Merkez Bankası politika faiz indirim döngüsüne başlayacağı sinyalini alan piyasa ve bankalar standart TL mevduat yarışını 32 ve 45 gün vadelerde daha çetin geçiriyor. 3 ay ve daha üzeri mevduatlarda ise faizler daha düşük seviyede.
3 aya kadar vadede yüzde 31,5’e kadar düşüyor
Bankaların internet sitelerinde açıkladıkları faiz oranlarına göre 32 ve 45 gün vadeli mevduat faiz oranları artık en çok tercih edilen 3 aya kadar vadeli mevduat faiz oranlarının da üzerinde bulunuyor. Ziraat Bankası 50 bin liraya kadar mevduata 32, 45 gün ve 3 ay vadede yüzde 40 mevduat faiz oranı verirken, mevduat miktarı 100 bin lira ve üzerine çıktığında oran yüzde 43’e buluyor.
Vakıfbank ise 32 ve 45 gün vadede yüzde 39 faiz oranına sahip, 3 aya kadar vadelide bu oran yüzde 38’e iniyor. İş Bankası’nda 50 bin liraya kadar mevduata 32 ve 45 günde yüzde 39, 3 aya kadar vadede ise yüzde 38 faiz oranı önerilirken, Halkbank’ta 32 ve 45 gün vadeye yüzde 39, 3 aya kadar vadeye ise yüzde 35 faiz oranı teklif ediliyor yatırımcılara. İş Bankası da 100 bin lira üzeri mevduata 32 ve 45 günde yüzde 42 faiz oranı veriyor. Garanti BBVA32 ve 45 gün vadede 50 bin liraya kadar olan mevduata yüzde 37,5 faiz oranı verirken, 3 aya çıktığında vade mevduat faiz oranı da yüzde 31,5’e iniyor.
Tasarruf yüksekse yüzde 46,5 faiz var
Yapı Kredi yeni haftaya mevduat faiz oranlarında değişiklikle başladı. Bankanın açıkladığı oranlara göre 32 gün vadeli 50 bin liraya kadar olan tasarrufa faiz oranı yüzde 46 seviyesinde, 45 gün vadede bu oran yüzde 45’e geriliyor, 3 aya kadar vadeye gelindiğinde ise oran yüzde 43’e iniyor. Yapı Kredi de 250 bin lira üzeri mevduatlara 32 günde yüzde 46,5, 45 gün vadede ise yüzde 45 faiz oranı teklif ediyor. Akbank tüm vadelerde 50 bin liraya kadar olan mevduata yüzde 37 faiz oranı verirken, mevduat miktarı 100 bin lirayı aştığında oran yüzde 39-40 arasına yükseliyor.
QNB ise 32 güne 50 bin liraya kadar yüzde 40 faiz oranı öneriyor, 45 günde oran yüzde 37,5’e, 3 aya vadede ise yüzde 36’ya geriliyor faiz oranı. Aktif büyüklük sıralamasında ilk 10’da bulunan Denizbank ve TEB’in internet sitelerinde sadece tanışma, hoş geldin kampanyalarına yönelik mevduat faizi oranları bulunuyor. Standart vadeli mevduat oranları ise yer almıyor. Bankaların yavaş yavaş başlayan mevduat kapma yarışına aralık ayıyla birlikte daha hız vermesi ve faiz oranlarının birkaç puan daha yükselmesi bekleniyor.
Aktif büyüklükte ilk onda yoğun rekabet
Bilanço döneminde yarışı kızıştıran bir diğer etmen ise birkaç yıldır aktif büyüklük sıralamasında yaşanan rekabet. Ziraat Bankası tartışmasız liderliğini devam ettirirken ikincilik için Vakıfbank ve İş Bankası, dördüncülük için Halkbank ve Garanti BBVA, altıncılık için Yapı Kredi ve Akbank, sekizincilik için QNB ve Denizbank arasında yoğun bir rekabet sürüyor. İşte bu rekabetin yılsonuna doğru daha da artması bankaların yarışını da artırıyor.
Bankacılık sektörü kaynakları aktif büyüklük ilk 10’da çok acayip bir rekabet olduğunu dile getirerek bunun da 31 Aralık’ta kapanacak bilanço dönemini etkilediğini ifade etti. Ciddi bir mevduat kapma yarışı olduğunu söyleyen kaynak bazı bankalarda yüksek miktarlı tasarruflara mevduat faizi oranlarının yüzde 49,5-50’ye kadar çıktığını diğer bankaların da mevduat kaybetmemek için aynı adımları atmak zorunda kaldıklarına dikkat çekti.
■ 2023 sonundan bu yıl ilk 9 aya sıralamalar değişti
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) verilerine göre bankaların aktif büyüklüklerine göre sıralaması yılın ilk 9 ayında 2023 yılsonuna göre değişiklik gösterdi. Ziraat Bankası 5 trilyon liraya dayanan aktif büyüklüğü ile birinci sırada yer alırken Vakıfbank 3.6 trilyon lira ile ikinci, İş Bankası da 3.2 trilyon lira ile üçüncü sırada. Halkbank 2.8 trilyon lira ile dördüncü olurken, Garanti Bankası 2.5 trilyon lira ile beşinci sırada yer aldı.
Sıralama bundan sonra ise 2023 yılsonundan farklı şekillendi. 2023 yıl sonunda altıncı sırada Akbank yer alırken 2024 9 ayın sonunda yerini 2.3 trilyon lira aktif büyüklüğe ulaşan Yapı Kredi’ye kaptırdı. Akbank’ın 9 ay sonunda aktif büyüklüğü 2.77 trilyon lira oldu. Yine 2023 yıl sonunda 8’inci sırada yer alan Denizbank da 9 ay sonunda yerini 1.36 trilyon liralık aktif büyüklüğe sahip QNB’ye devretti. Denizbank’ın aktif büyüklüğü 1.33 trilyon lira seviyesinde oldu.
