Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının 2026 yılı bütçelerinin görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda milletvekillerinin eleştiri ve sorularını yanıtladı.
Spinal Musküler Atrofi (SMA) hastalarının tedavilerinde kullanılan ilaçları SGK'nin karşılayıp karşılamadığına ilişkin soru üzerine Işıkhan, "SMA tedavisinde kullanılan nusinersen etken maddeli ilacın bedeli, Tip 1 hastaları için 2017'den, Tip 2 ve Tip 3 hastaları için 2019'dan beri kurumumuz tarafından karşılanmaktadır. Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ödeme kriterlerinde yenidoğan SMA taraması sonucu genetik analizi pozitif olan hastalarda ödenecek şekilde 25 Haziran 2023 tarihinde düzenleme yaptık. Ayrıca SMA hastalarının tedavisinde kullanılan ve halihazırda geri ödemede olan nusinersen etken maddeli ilaca alternatif olarak oral yolla kullanılacak olan risdiplam etken maddeli ilaç, 2025 yılında hastaların erişimine sunulmuş, SMA hastalığında ilaçların geri ödeme koşulları yeniden düzenlenmiştir. SMA hastalarının tedavilerinde kullanılan bu ilaçlar SGK'nin geri ödeme listesine alınmıştır." diye konuştu.
Işıkhan, "Sendikal özgürlüklerinin engellendiği" iddialarına ilişkin teftiş yapılıp yapılmadığı sorusuna, "Bakanlığımız Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'na intikal eden sendikal özgürlüklerin engellendiği iddialarına ilişkin başvurular, öncelikli olarak değerlendirilmekte ve tamamına teftişe gidilerek inceleme yapılmaktadır. Bu kapsamda 2023 ve 2025 yılları arasında intikal eden sendikal özgürlüklerin engellendiği iddialarına yönelik yaklaşık 882 başvuruya istinaden 6356 Sayılı Kanun kapsamında iş yerlerinde yapılan denetimler sonucunda mevzuata aykırı fiilleri tespit edilen işverenlere yaklaşık 58 milyon lira idari para cezası uygulanmıştır." yanıtını verdi.
SGK'nin geri ödeme listesine alınan ilaç sayılarına ilişkin Işıkhan, şunları kaydetti:
"2000'li yıllarda bedeli ödenen ilaç sayısı 3 bin 986'ydı. 31 Ekim 2025 tarihi itibarıyla 8 bin 306 adet yurt içi, 409 adet yurt dışı olmak üzere toplam 8 bin 715 ilaç geri ödeme kapsamına alınmıştır. 31 Ekim 2025 tarihi itibariyle geri ödeme listelerinde 94 adedi yurt dışından şahsi tedavi için tedarik edilmekte olan, 795 adedi ise ülkemizde ruhsatlı toplam 889 adet kanser ilacı bulunmaktadır. 1 Ocak 2025 ve kasım ayı tarihleri arasında 46 adet yurt içi, 4 adet yurt dışı olmak üzere de 50 adet kanser ilacı geri ödeme kapsamına alınmıştır."
"10 belediyenin SGK'ye toplam 59 milyar lira ödenmeyen prim borçları söz konusu"
Bakan Işıkhan, belediyelerin SGK'ye olan prim borçlarına ilişkin soru üzerine, "2025 yılı Ağustos ayı itibarıyla belediyelerin, bağlı kuruluşlarının ve şirketlerinin SGK'ye toplam borcu 234,2 milyar liradır. SGK'ye borcu olan belediyeler arasında hiçbir şekilde ayrım yapılmamakta olup, belediyelerin SGK'ye olan borçlarını ödeme noktasında irade beyan etmeleri durumunda ilgili mevzuat kapsamında gereken tüm kolaylıklar gösterilmektedir." dedi.
Bu konuda tüm siyasi partilere eşit mesafede olduklarını ve borcunu ödeme gayretinde bulunan tüm belediyelere kapılarının açık olduğunu dile getiren Işıkhan, "SGK borçlarını tahsil etmek için adımlar attığımızda, borçları dile getirdiğimizde ne yazık ki bundan rahatsız oluyorlar. Biz SGK'ye olan borçları tahsil ederek SGK'yi mali olarak güçlü tutmak, vatandaşlarımıza ve emeklilerimize daha iyi hizmet etmek ve onların maaşlarını ödemek durumundayız." ifadelerini kullandı.
SGK'ye en borçlu kurumların neredeyse tamamının belediyelerin şirketleri olduğuna işaret eden Işıkhan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Türkiye genelinde SGK'ye en çok borcu olan ilk 10 belediyenin 8'i Cumhuriyet Halk Partili belediyeler, biri AK Partili belediye, biri de Cumhuriyet Halk Partisi'ndeyken kayyum atanan Şişli Belediyesi'dir. SGK'ye borcu olan ilk 50 belediyeye bakacak olursak, bunların 35'i Cumhuriyet Halk Partili, 12'si AK Partili, 2'si Cumhuriyet Halk Partili, biri de DEM Parti'deyken kayyum atanan belediyelerdir. SGK'ye prim borcu olan belediyeler: birinci sırada İzmir Büyükşehir Belediyesinin 16 milyar lira, Ankara Büyükşehir Belediyesinin 8 milyar lira, Adana Büyükşehir Belediyesinin 7 milyar lira, Şişli Belediyesinin 5,5 milyar lira, Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin 4,7 milyar lira, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 4,5 milyar lira, AK Parti'de Sakarya Büyükşehir Belediyesinin 3,5 milyar lira borcu var. Beşiktaş Belediyesinin 3,2 milyar lira, Ataşehir Belediyesinin 3,2 milyar lira, Sarıyer Belediyesinin de 2,9 milyar lira olmak üzere belediyelerin SGK'ye toplam 59 milyar lira ödenmeyen prim borçları söz konusu."
"Aktif iş gücü programlarımızdan 4,9 milyon vatandaşımızı yararlandırdık"
"Nitelikli iş gücü bulamama sorununa nasıl bir çözüm bulacaksınız?" sorusunu yanıtlayan Işıkhan, aktif iş gücü piyasası programlarıyla iş gücü piyasasından ve işverenlerden gelen talepler doğrultusunda, nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi için gerekli çalışmaları yaptıklarını söyledi.
Bakan Işıkhan, "2002'den bugüne aktif iş gücü programlarımızdan 4,9 milyon vatandaşımızı yararlandırdık. Bunun 1,9 milyonu mesleki eğitim kurslarına, 2,6 milyonu da işbaşı eğitim programlarına katılmıştır. 2016 yılından itibaren bilişim sektöründe 77 bin 904 kişiyi geleceğin mesleklerinde işbaşı eğitim programlarından, 2018'den bugüne kadar da 11 bin 729 kişiyi faydalandırdık." diye konuştu.
Türkiye'de ara eleman sorunu bulunduğuna işaret eden Işıkhan, "Milli Eğitim Bakanlığımızla özellikle mesleki ve teknik eğitime biraz daha eğilmemiz gerektiğini düşünüyorum. Bu iş gücü açığını, ara personel sorununu da bu şekilde çözmemiz gerekiyor. Ama sadece Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bir görevi değil, hep birlikte mücadele etmemiz gerekiyor." dedi.
"Kadın işsizlik oranı iddia edildiği gibi artmamaktadır"
"Kadınlarda işsizlik oranının yüksek olduğu ve kadınların güvencesiz koşullarda çalıştıkları" iddiasına değinen Işıkhan, "Kadın işsizlik oranı iddia edildiği gibi artmamaktadır." ifadesini kullandı.
TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, kadın işsizlik oranının gerilediğine dikkati çeken Işıkhan, "TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, 2005-2025 eylül arasında kadın iş gücüne katılma oranı, 14,4 puan artarak yüzde 21,3'ten 2025 yılı Eylül ayında yüzde 35,7'ye yükselmiştir. Kadın istihdam oranı, 12,4 puan artarak yüzde 19,4'ten 2025 eylül ayında yaklaşık yüzde 32'ye yükselmiştir." şeklinde konuştu.
Işıkhan, kanser ilaçlarının geri ödeme kapsamına alınmasıyla ilgili soru üzerine, "Bu yıl içerisinde kanserle mücadelede önde gelen 5 farklı immünoterapi ilacını 25 farklı kanser türünde geri ödeme kapsamına aldık. Önceki dönemde hatırlarsanız kanser hastalarımız bu tedavilerinde SGK'ye dava açarak kanser ilaçlarını alıyorlardı. Artık biz bunu tamamen ortadan kaldırdık ve dava yükü yüzde 99 oranında azalmış oldu." dedi.
Diyabet hastalarına verilen destekler
Bakan Işıkhan, diyabet hastalarına verilen desteklere ilişkin soru üzerine, 18 yaş altındaki Tip 1 diyabet hastalarının kullandığı sürekli cilt altı glikoz izlem cihazlarının 12 Aralık 2024'te SGK'nin geri ödeme listesine alındığını anımsattı.
18 yaş altı hastalarda diyabet takibinin çok zor olmasından dolayı ilgili sensörü bu yaş grubunda geri ödeme kapsamına aldıklarını bildiren Işıkhan, sensörlerin 18 yaşın üstündeki kişiler için de geri ödeme kapsamına alınıp alınmayacağına ilişkin soruya "Bu konuda yaş sınırını kaldırmaya gayret edeceğiz." yanıtını verdi.
"Bolu Kartalkaya'daki otel yangını sonrası Bakanlık personeli hakkında soruşturma izni verilmediği" iddiasını yanıtlayan Işıkhan, Bolu Cumhuriyet Başsavcılığınca Kartalkaya'daki yangına ilişkin Bakanlık yetkilileri hakkında 4483 Sayılı Kanun gereği soruşturma izni talep edildiğini hatırlattı. Bakan Işıkhan, "Konunun adli yönden değerlendirilmesini teminen eski Ankara Rehberlik ve Teftiş Grup Başkanı hakkında soruşturma iznini verdik. Bu izni, iddia edildiği gibi Danıştay kararından sonra değil, önce verdiğimizi ifade etmek istiyorum." diye konuştu.
İş gücü piyasasında istikrarlı bir iyileşme gerçekleştirmeye gayret ettiklerini belirten Işıkhan, işsizlik oranının son 29 aydır tek haneli seviyelerde seyrettiğini bildirdi. Işıkhan, işsizlik oranının yüzde 8,6, istihdam oranının yüzde 48,9, iş gücüne katılım oranının ise yüzde 53,5 seviyesine ulaştığını hatırlatarak, şu ifadeleri kullandı:
"Bu tabloyu kalıcı kılmak ve özellikle imalat sanayisini koruyup büyütmek için çeşitli önlemler alıyoruz. Bununla ilgili hazırladığımız yasa düzenlemesi de yakında Meclisimizin gündemine gelecek. İstihdamın korunması, üretim kapasitesinin sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi amacıyla 2025 yılında tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya sektörlerinde uygulanan teşviki esas alan yeni destek modelinin 2026 yılında da uygulanmasına yönelik kanun teklifimizi yüce Meclisimize sunduk. Burada hedef grup içerisinde emek yoğun üretim yapan KOBİ'lerimizi ve büyük ölçekli işletmelerimizi desteklemeyi hedefliyoruz. Bu amaçla İşsizlik Sigortası Fonumuzdan da yaklaşık 48 milyar lira kaynak ayırdık."
Özel hastanelere yapılan ödemeler
Bakan Işıkhan, özel hastanelere yapılan ödemelerin tedavi harcamaları içindeki payının 2013'te yüzde 23,40 iken 2024 yılı sonunda yüzde 10,45'e düştüğünü belirterek, özel hastanelere yapılan ödemelerin sağlık harcamaları içindeki payının 2013'te yüzde 15,70 iken 2024 yılı sonunda yüzde 7,07'ye, bu senenin 7 ayında ise yüzde 6,78'e gerilediğini ifade etti. Işıkhan, "Özel hastanelere aktarılan pay artıyor" iddiasının gerçeği yansıtmadığını bildirdi.
"2009 yılına kıyasla bütçeden SGK'ye transfer edilen miktarın, gayrisafi yurt içi hasılaya oranının azaldığı" iddiasına değinen Işıkhan, "Bütçe transferi SGK'nin kamu adına aracılık ettiği ödemeler ile SGK dışındaki devletin üstlendiği yükümlülükler olup bunlar açık finansmanı, devlet katkısı, emeklilik ve bayram ikramiyeleri, alt sınır aylıkları farkı, ek ödeme eski vergi iadesi, teşvikler ve ödeme gücü olmayanların sağlık primleri gibi ödemelerdir. SGK'ya bildirilen prime esas kazançlar ücret artışları ve kayıtlı istihdamdaki gelişmelerle birlikte son yıllarda önemli ölçüde yükselmiştir." değerlendirmesinde bulundu.
"Sayın Cumhurbaşkanı'mızın verdiği sözler yerine getirilecektir"
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Işıkhan, kayıt dışı istihdamda ciddi bir azalma eğilimi görüldüğünü belirterek, şunları kaydetti:
"2002 yılında yüzde 52,14 olan kayıt dışı istihdam oranı, 2019 yılında yüzde 34,52'ye, 2025'in ikinci çeyreğinde ise yüzde 25,9'a inmiştir. Bununla birlikte prime esas kazançların ortalaması da asgari ücrete göre 2019 yılında 1,41 iken 2025 yılı Ağustos ayında 1,73'e yükselmiştir. Bu artış, çalışanların prime esas kazançlarının asgari ücretin üzerinde bir hızla arttığını göstermekte ve ücret dağılımında yukarı yönlü bir iyileşmeye işaret etmektedir. Dolayısıyla bu eğilim, hem kayıtlı istihdamda gelir düzeylerinin hem de sosyal güvenlik sistemine bildirilen kazançların artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda bütçe transferlerinin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya oranı, 2002 yılında yüzde 2,67 iken 2024 yılında ise yüzde 3,24 seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu oranın 2025 yılı sonunda yüzde 3,36 oranında geleceği öngörülmektedir."
Bağ-Kur'luların prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200'e düşürülmesine ilişkin çalışmalara yönelik soru üzerine Işıkhan, "Bu bizim, Sayın Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde ifade ettiğimiz bir sözdü. 2026, 2027, 2028 yılına kadar zamanımız olduğunu düşünüyorum. Daha zamanımız var. Sayın Cumhurbaşkanı'mızın verdiği sözler yerine getirilecektir. Biz bu sözü yerine getireceğiz." ifadelerini kullandı.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, görüşmelerin ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Mesleki Yeterlilik Kurumunun 2026 yılı bütçeleri kabul edildi.
(AA)
