Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliğinin (TÜREB) "Enerjide yönümüz ortak, hedefimiz temiz gelecek" ana temasıyla İzmir'de bir otelde düzenlediği 14. Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi'ne (TÜREK 2025) katıldı.
Burada konuşan Bayraktar, enerjide ezberlerin bozulduğu dönemden geçildiğini, salgın, tedarik zincirindeki kırılmalar ve bölgesel krizlerin fiyatlarda dalgalanmalara neden olduğunu söyledi.
Eskiden ülkede elektrik tüketiminin kış aylarında pik yaptığını, artık yoğun klima kullanımıyla yaz aylarında yeni tüketim rekorları kırıldığını hatırlatan Bayraktar, 29 Temmuz'da maksimum günlük elektrik üretiminin, 1 milyon 250 bin 178 megavatsaatle zirve yaptığını dile getirdi.
Bakan Bayraktar, bir yandan arz güvenliğini tesis etmeye çalıştıklarını, diğer taraftan da "Enerjide tam bağımsız Türkiye" mottosuyla ülkenin enerjide dışa bağımlılığını düşürmeyi hedeflediklerini anlattı.
Bu kapsamda yenilenebilir enerjinin stratejik bir rol üstlendiğine dikkati çeken Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Yenilenebilir enerji kaynakları hem artan enerji talebimizi karşılamaya yardımcı oluyor hem de her yıl dışarıya ödediğimiz 60-90 milyar dolar arasında değişen enerji faturamızı düşürüyor. Bakın, elektrikte kurulu gücümüz temmuz sonu itibarıyla 120 bin megavatı aştı. Bunun yüzde 61'ine karşılık gelen 73 bin 477 megavatlık kısmı yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşuyor. 2002'de rüzgar ve güneşte kurulu gücümüz neredeyse sıfıra yakındı. Bugün, rüzgar ve güneşte kurulu gücümüz toplam 37 bin 118 megavata ulaştı. Bu iki kaynağın kurulu güç içindeki payı da yüzde 31'e çıktı. Kurulu gücümüze toplam yatırım değeri yaklaşık 5 milyar dolar olan 6 bin 818 megavatlık ilave yaptık. Yıllık üretim kapasitesi 23,8 teravatsaati bulan bu yatırımlar sayesinde her yıl 12 buçuk milyon ton karbondioksit salınımını engelliyoruz. Burada üretilen elektriği doğal gazdan karşılasaydık 1,3 milyar dolarlık doğal gaz ithal edecektik."
Bayraktar, son 23 yılda yenilenebilir enerjide aldıkları cesur kararlarla adeta sessiz bir devrim gerçekleştirdiklerini, bunu yaparken hukuki altyapıda köklü değişikliklere gittiklerini ve yeni destekleri kurguladıklarını anlattı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın geçen yıl Bakü'de düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda Türkiye'nin Yenilenebilir Enerjide 2035 Yol Haritası'nı dünya kamuoyuyla paylaştığını anımsatan Bayraktar, işletmelerdeki santraller için hibrit kapasite tahsisleri ve öz tüketim amaçlı kapasite tahsisleri yapacaklarını vurguladı.
Alparslan Bayraktar, bu dönüşümü sağlıklı yönetebilmek için güçlü bir iletim ve dağıtım altyapısının önemine değinerek, "Biz de iletim altyapımızı güçlendireceğiz. 14 bin 700 kilometre uzunluğunda ve 40 gigavat kapasiteli HVDC hat inşa edeceğiz. AC şebekemiz için ilave 15 bin kilometrelik hat yapacağız. Enterkoneksiyon kapasitemizi, ihracatta 6 bin 750 megavat ithalatta ise 6 bin 600 megavat seviyesine çıkaracağız. Yalnızca bu iletim altyapı yatırımına 28 milyar dolar ihtiyaç duyuyoruz." dedi.
Bayraktar, 2035 hedeflerine ulaşmak için izin ve onay süreçlerini sadeleştirerek yatırımların daha hızlı bir şekilde hayata geçirilmesinin de büyük önem taşıdığını belirterek, bu anlamda reform niteliğinde kanunun hayata geçirildiğini anımsattı.
Daha önce rüzgar ve güneş santrali yarışması yapacaklarını açıkladıklarını, bun kapsamda "YEKA RES-2024" ve "YEKA GES-2024" yarışmalarını gerçekleştirdiklerini hatırlatan Bayraktar, kamuoyuna açık ve şeffaf bir şekilde yapılan ihalelerin oldukça ciddi rekabete sahne olduğunu aktardı.
"YEKA RES ve GES yarışmaları"
Bakan Bayraktar, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanlarının (YEKA) kapasite tahsisi için yeni yarışma düzenleyeceklerini açıklayarak, şöyle devam etti:
"2025 yarışmaları YEKA RES (Rüzgar Enerji Santrali) ve GES (Güneş Enerji Santrali) için, inşallah kasım ve aralık ayında bin 150 megavat rüzgar ve 850 megavat güneş olmak üzere toplam 2 bin megavatlık kapasite tahsisi için yeni yarışmalar düzenleyeceğiz. Rüzgar enerjisine dayalı santraller, Sivas, Balıkesir, Aydın, Denizli ve Kütahya'da kurulacak. Büyüklükleri 110 megavat ila 500 megavat arasında değişecek toplam 6 proje olacak. Güneşte ise Elazığ, Kahramanmaraş, Erzurum, Bolu, Eskişehir, Mardin ve Van'da büyüklükleri 40 megavat ila 260 megavat arasında değişen YEKA GES için 9 yarışma düzenleyeceğiz. Geçen yıl Kıyı Kanunu'nda yapılan değişiklikle denizler, baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerde yenilenebilir enerji üretim santralleri kurulabilmesinin önü açılmıştı. Bu kapsamdaki ilk yüzer güneş santrali için de ihalemizi yapacağız. Manisa'da bulunan Demirköprü HES rezervuar alanında yüzer GES kurulumu amacıyla 35 megavat büyüklüğünde bir kapasiteyi tahsis edeceğiz."
Bayraktar, şimdiden, 16 yarışmaya başvuracak firmalara başarılar diledi.
TÜREB Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Erden ise kongre ve forumun sadece sektör buluşması olmadığını, diplomatik tarafının da bulunduğunu ifade etti.
Dünyada enerji sistemlerinin köklü bir dönüşümden geçtiğini anlatan Erden, "Rüzgar ve güneşte rekabet artıyor, teknoloji hızla gelişiyor. Biz de ülke olarak kısa sayılabilecek bir zamanda, kömür-hidro-doğal gaz ekseninden rüzgar-güneş-depolama eksenine doğru güçlü bir geçiş yaşadık. Artçı şoklarıyla beraber de geçişi yaşamaya devam ediyoruz. Fakat, bu geçişin akıllı, maliyet-etkin ve teknoloji odaklı yürütülmesi mutlaka yüksek stratejik önemdedir. Bu doğrultuda Bakanlığımızın vizyonunu anlıyor ve içtenlikle destekliyoruz." diye konuştu.
Avrupa rüzgar enerjisi sektörünün çatı kuruluşu WindEurope'un Üst Yöneticisi Giles Dickson da programda konuşma yaptı.
(AA)
