HİLAL SARI
Zayıf talep ve tüketici güvenindeki düşüşle zaten zor durumda olan Avrupalı sanayici, kıta genelinde artan enerji fiyatları ve personel maliyetleriyle yeniden maliyet kıskacında. Başta otomotiv olmak üzere enerji yoğun sektörlerde Volkswagen gibi devler sendikaların ücret artış taleplerine rağmen ücret düşüşlerini bile gündemine almış durumda. Rusya’nın Avusturya’ya doğalgaz sevkiyatını kesmesinin ardından Avrupa doğalgaz fiyatlarında tekrar bir artış yaşanıyor. Gösterge doğalgaz fiyatı TTF Temmuz ayında 30 Euro/MWh düzeylerindeyken, 18 Kasım itibariyle 47 Euro’nun da üzerine çıktı.
Avrupa elektrik fiyatları 20 ayın zirvesinde
Avrupalı sanayicinin elektrik maliyetleri de 2 yıla yakın bir sürenin en yüksek seviyesine geldi. Ekonomisinde sanayi önemli bir pay oluşturan Almanya başta olmak üzere, Fransa, Hollanda, İspanya ve Polonya’da toptan elektrik fiyatları Kasım ayında son 20 ayın en yüksek düzeyine ulaşmış durumda. Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği Şubat 2022’den bu yana birliğin en önemli ekonomilerinde enerji maliyetlerinde muazzam bir artış görüldü.
Avrupa’nın en büyük ekonomisi ve en büyük üreticisi Almanya’da toptan elektrik fiyatları Ember verilerine göre Mart 2022’den bu yana ortalama 138 Euro/MWh düzeyinde seyretti ve bu 2016-2019 ortalamalarına göre yüzde 280 artışa denk geliyor. Fransa, İtalya ve Hollanda’da da aynı dönemler karşılaştırıldığında elektrik fiyatlarında yüzde 200’lük bir artış yaşandı. Polonya’da elektrik maliyetlerinde yüzde 180, İspanya’da yüzde 103 artış kaydedildi.
Otomotiv sektöründe üretim %30 düştü
Almanya’nın en önemli sektörlerinden otomotivde yeni otomobil üretimi Reuters’da yer alan bir habere göre artan enerji maliyetleri, Çin’den gelen yeni rekabetle Covid öncesine göre yüzde 30 düştü. Türbin ve motor üretiminde de önceki zirvelerinden yaklaşık yüzde 30’luk bir düşüş kaydedildi.
Sanayi üretimindeki bu düşüş birliğin en büyük ekonomilerinin GSYH büyümelerine de yansıyor. 2010-2019 arasında yılda ortalama yüzde 2 büyüyen Almanya ekonomisi IMF verilerine göre 2022’den bu yana yılda sadece yüzde 0,4’lük bir büyüme kaydetti. Polonya, Hollanda ve Fransa’da da büyüme 2024 yılında 2010-2019 yıllarına göre ciddi oranda düştü.
■ 3 fabrika kapatıp ücretleri %10 düşürmek istiyor
Artan maliyetler ve Çin’den gelen rekabetle boğuşan otomotiv sektöründe Volkswagen gibi devler çareyi fabrika kapatıp, işten çıkarmalar ve ücretlerde kesintiye gitmekte arıyor. Volkswagen sendika yönetimi geçtiğimiz haftalarda yönetim kurulunun Almanya’da en az üç fabrikayı kapatmak istediğini, binlerce çalışanın işten çıkartılmasının planlandığını ve yönetimin istihdamı korumak için ücretlerde yüzde 10’luk bir kesinti yapmak istediğini duyurdu.
Bugün sendikalarla Volkswagen arasındaki ücret müzakerelerinin yeni turu başlayacak. 120 bin çalışanı temsil eden sendikalar yönetimden yüzde 7’lik bir ücret artışı talep ederken, Volkswagen yönetimi ise ücretlerde yüzde 10’luk bir kesinti yapmakla tehdit ediyor.
Wolkswagen’ın bu kesintilere gitmek istemesinin en önemli sebebi şirketin kârlılığındaki rekor düşüş. Elektrifikasyon yatırımları ve Çin rekabeti Alman sanayi devinin son çeyrek net kârında yüzde 64’lük bir düşüşe neden oldu. Eylül ile biten çeyrekte şirketin net kârı önceki yılın aynı dönemindeki 4,34 milyar Euro düzeyinden, 1,57 milyar Euro’ya geriledi. Kâr marjı ise aynı dönemde yüzde 6,2’den yüzde 3,6’ya geriledi.
Öte yandan küresel otomotiv sektöründe en yüksek işçi maliyetleri Almanya’da. Alman otomotiv üreticileri derneği VDA verilerine göre 2023 yılında Almanya otomotiv sektörü çalışanları için saatlik ücret ortalama 62 Euro düzeyindeyken, bu rakam Fransa, İtalya ve İspanya için sırasıyla 47, 33 ve 29 Euro düzeyinde. Volkswagen işçi maliyetleri BMW, Mercedes-Benz ve Stellantis gibi rakiplerinden yüksek.
