Hüseyin GÖKÇE
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, enerjide yeni bir yatırım ve reform sürecinin başladığını belirterek, 2035 yılına kadar 200 milyar dolarlık yatırım yapılacağını bildirdi. Proje setinin hepsinin uluslararası finansman sağlanabilir bir iş modeliyle sunulacağını kaydeden Bayraktar, özellikle Körfez bölgesine yapılacak ziyaretlerde ana konulardan birisinin enerji yatırımları ve bu alandaki işbirliğinin olacağını kaydetti. Petrol arama ve çıkarma faaliyetlerinde çok önemli noktaya gelindiğini belirten Bayraktar, 2024 sonuna kadar ülke ihtiyacının yüzde 20’sinin üretileceği bir seviyeye ulaşılacağını anlattı. Bakan Alparslan Bayraktar, nükleer enerjide ikinci lokasyonun Sinop olduğunu ama Trakya bölgesinde de bir santrale ihtiyaç bulunduğunun altını çizdi.
Gazetelerin Ankara temsilcileriyle bir araya gelen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, sektördeki yatırım altyapısı, petrol ve doğalgaz arama faaliyetleri, yenilenebilir enerji yatırımları ve sıfır karbon hedeflerine ilişkin paylaşımlarda bulundu.
Bakanlığın temel görevinin kesintisiz, kaliteli ve ucuz enerji temin etmek olduğunu kaydeden Bayraktar, bir yandan artan talebi karşılamaya, diğer yandan da başta petrol ve doğalgaz olmak üzere enerji kalemlerinde dışa bağımlılığı azaltmaya çalıştıklarını bildirdi. Bayraktar bunun yanı sıra Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ilan ettiği karbon nötr hedefine ulaşma amacıyla önümüzdeki 30 yılda ulaştırma, sanayi, tarım gibi bir çok alanda köklü değişime ihtiyaç olduğundan bahsetti.
“Yüksek enerji ithalatıyla ekonomide köklü değişim mümkün değil”
Türkiye’nin geçen yıl enerji ithalatına 96.5 milyar dolar harcadığına dikkat çeken Bakan Bayraktar, “Türkiye’nin ekonomideki temel açmazlarından bir tanesi cari açık ve bu cari açığın temel sebeplerinden bir tanesi, maalesef enerji ithalatı, bahsettiğimiz dışa bağımlılık hadisesi. Petrol ve doğal gaz fiyatları izah edilenin ötesinde bir noktaya geldi. Dolayısıyla bu kadar büyük bir enerji ithalatıyla ekonomide de köklü bir değişimi-dönüşümü yapmak mümkün değil” diye konuştu.
Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin ekonomi, sanayi, diplomasi ve milli güvenlik gibi politikalarıyla eşgüdümlü çalıştıklarını ifade etti.
“Yatırım hangi alanda olursa olsun yerlileşme öne çıkacak”
Konya Karapınar’da kurulan 1000 megavatlık güneş santralinin yatırım aşamasında panellerin Türkiye’de üretilmesi şartı getirildiğini hatırlatan Bayraktar, “Bundan sonraki süreçte de hangi alan olursa olsun, yenilenebilir alan, pil, batarya teknolojileri, petrol, doğal gaz aramada kullanılan ekip-ekipman, elektrik üretiminde kullanılan diğer ekipmanlarla alakalı yerlileşmeyle alakalı çok önemli bir konu gündemimizde ve ajandamızda yer alacak” dedi.
Bakanlık portföyünde; bir kısmı başlayıp biten, bir kısmı başlayacak, bir kısmı hukuki altyapısı hazırlanacak yaklaşık 200 milyar dolarlık proje seti bulunduğunu dile getiren Alparslan Bayraktar, “Bunlar içinde yenilenebilir, nükleer, doğal gaz-petrol aramacılık, doğal gaz-petrol ve elektrik altyapı projelerimiz, enterkonneksiyon projelerimiz var” ifadelerini kullandı.
Projelerin hepsini uluslararası finansman sağlanabilir iş modellerinde sunmayı hedefl ediklerini söyleyen Bayraktar, “Bunlar için gerekli hem hukuki altyapıyı, hem finansal altyapıyı, hem de teknik altyapı hazırlamak istiyoruz. Dolayısıyla yeni dönemle alakalı temel hedefimiz; enerjide yeni bir yatırım ve reform sürecini başlatmak ve uygulamak” dedi.
AK Parti iktidarında kurulu gücün 30 bin megavattan, 105 bin megavata çıktığını kaydeden Bayraktar, toplam 100 milyar dolara ulaşan yatırımın tamamının özel sektör tarafından yapıldığı bilgisini verdi. Pandemi döneminde tedarik zincirinde problem yaşandığını, emtia fiyatlarının inanılmaz yelere gittiğini kaydeden Alparslan Bayraktar, Rusya-Ukrayna savaşının da süreci olumsuz etkilediğini belirtti. Önümüzdeki 5 yıl ve sonrası için enerji yatırımlarla ilgili portföyü çeşitlendirecek, yabancı yatırımcıları çekecek bir sürece girileceğine vurgu yapan Bayraktar, projelerin dünyadaki herkese açık olduğunu anlattı.
“Enerji projelerini Körfez ülkeleriyle paylaşacağız”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Birleşik Arap Emirlikleri ziyaretinde gündemin önemli maddelerinden bir tanesinin enerji olacağını vurgulayan Alparslan Bayraktar, “Bizim bir proje setimiz var, içerisinde nükleer, rüzgâr, güneş, altyapı projeleri bulunuyor. Bunların bir kısmını onlarla paylaştık. Bir kısmını olgunlaştıkça yine onlarla ve başka potansiyel yatırımcılarla, uluslararası finansal kuruluşlarla paylaşmayı düşünüyoruz. Katar ve Suudi Arabistan’da da benzer şeyleri konuşuyoruz” dedi.
“BAE ile inanılmaz yoğun çalışıyoruz”
Birleşik Arap Emirlikleri’yle son 2-3 haftadır inanılmaz yoğun çalıştıklarını söyleyen Bayraktar, “Biz onlarla enerjideki ilişkimizi stratejik ortaklık düzeyinde görüyoruz. Bu çerçevede bir anlaşma imzalamayı planlıyoruz. Ama proje bazlı konuştuğumuzda bazı projeler daha ileride, daha olgunlaşmış durumda. Anlaşmanın koşulları Meclis’e gelecek” ifadelerini kullandı. Dışa bağımlılığı azaltmak için özellikle yenilenebilir enerjiye odaklandıklarına değinen Bayraktar, bunun aynı zamanda emisyon hedefl erine ulaşmaya da yardımcı olacağını belirtti.
“Enerjide farklı coğrafyalara ihracat imkanları da olabilir”
Rüzgarda sadece karada değil, denizde de projelerin devreye alınacağını dile getiren Bayraktar, her yıl 1500 megavat proje yapılacağını, Marmara ve Karadeniz civarında önemli potansiyel bulunduğunu, toplam kurulu gücün ise 30 bin megavata çıkacağını anlattı.
Güneş enerjisinde ise yıllık hedefl erinin 3 bin 500 megavat olduğu bilgisini veren Alparslan Bayraktar, “Bunları yaparken istiyoruz ki yerli ve yabancı yatırımcılar Türkiye’de pazarı görsünler. Sadece Türkiye’nin kendi iç ihtiyaçları bile aslında burada yatırım yapılmayı sağlayacak ölçekte. Türkiye’den de farklı coğrafyalara ihracat imkânları söz konusu olabilir” dedi.
Enerji verimliliği alanında da önemli çalışmalardan bahseden Bayraktar, ulusal verimlilik seferberliğinin ikinci fazının bu yılın sonunda açıklanacağını bildirdi. Bayraktar, 2024-2030 dönemini kapsayacak seferberliğin, toplumun tüm kesimleriyle birlikte hayata geçirileceğini ifade etti.
“Trakya’da da nükleer santrale sahip olmalıyız”
Akkuyu NGS’de çalışmaları hızla devam ettiğini, 4 reaktörün aynı anda yükseldiğini dile getiren Bayraktar, Rusya ile bir dönem yaşanan krizle ilgili ise “Biz enerji diplomasisini geçmiş dönemde yoğun bir şekilde kullandık, bundan sonraki süreçte de enerji diplomasisi bu Bakanlığın temel gündem maddelerinden” dedi. Bayraktar, ikinci santral ve Trakya ile ilgili Rusya, Güney Kore ve Çin ile görüşmelerin sürdüğünü kaydetti.
“Modüler nükleer santraller üzerinde de çalışıyoruz”
Nükleerde ikinci lokasyonun Sinop olduğunu ancak Trakya’da da mutlaka bir nükleer santrale sahip olunması gerektiğini söyleyen Alparslan Bayraktar, konvansiyonel santraller yanı sıra İngiltere ve ABD’deki gibi modüler reaktörler üzerinde de çalışmaları bulunduğundan bahsetti. Türkiye’nin günlük petrol tüketiminin 1 milyon varil olduğunu vurgulayan Bayraktar, Gabar’daki keşif ile bu yıl 100 bin varil seviyesine çıkılacağını, 2024 sonuna kadar ise 200 bin varile ulaşılacağını anlatı. Bunun ihtiyacın yüzde 20’si anlamına geldiğini söyleyen Bayraktar, “Enerjide dışa bağımlılık adeta bir kader gibi algılanıyordu. Coğrafya evet kader, ama enerjide dışa bağımlılık kader değildir” dedi. Bölge terör ortamından kurtulduktan sonra zenginlikleri ortaya çıkarmak için alan açıldığını anlatan Bayraktar, üretimin de çok kaliteli olduğunu dile getirdi. Yeni dönemde maden alanına da önem vereceklerini bildiren Bayraktar, iş sağlığı ve güvenliği ile yatırımları kolaylaştıracak madenlerin ekonomiye katkısını artırmayı öngördüklerini belirtti.
“İsrail ile müzakere süreci yeniden başlayabilir”
Enerjide arz güvenliğiyle ilgili mevcut ülkelerle ilişkileri artırmaya yönelik hedefl erinden de bahseden Bakan Bayraktar, yeni dönemde İsrail ile de sürecin yeniden başlayabileceğini söyledi. Bu noktada İsrail ile işbirliğine yönelik müzakerelerin de yeniden başlayabileceğine değinen Bayraktar, bunun doğalgazla sınırlı olmayacağını ifade etti. Bayraktar, Türkiye’deki altyapının Avrupa’nın arz güvenliği için kullanılması noktasında da destek olduklarını aktardı.
