FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Ateşkes olmasına rağmen İran ile İsrail arasındaki savaşa odaklanan global iş dünyası, Hürmüz Boğazı’nın kapanıp kapanmaması konusunda İran’dan gelecek kararı bekliyor. Savaş nedeniyle, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz’de turizm sezonunun kapandığına dikkat çeken turizm sektörü, dünya genelinde maliyetlerin daha da artacağına dikkat çekiyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının turizmi çok olumsuz etkileyeceğini belirten sektör temsilcileri, döviz kurları, enflasyon ve maliyet artışları nedeniyle pahalı hale gelen Türkiye, fiyatta Mısır ile rekabet edemez duruma geldi.
Türkiye’de oteller 2025 sezonuna döviz bazında yüksek fiyat artışlarıyla girerken, turist sayısında hedeflenen rakamlara ulaşamadı. Bundan rahatsız olan turizmciler, hem Avrupa hem de Rusya pazarında önemli oranlarda fiyat indirimlerine gitmek zorunda kaldı.
Gemi ve karayolu taşımacılığı maliyetleri artacak
Antalya Kent Konseyi Turizm Grubu Başkanı ve NBK Turizm Genel Müdürü Recep Yavuz, Hürmüz Boğazının kapanmasının turizmi çok olumsuz etkileyeceğini söyledi.
Bütün Dünyanın pür dikkat İran’dan gelecek kararı beklediğini ifade eden Yavuz, şunları kaydetti:
‘’Bu kararın siyasi sonuçlarının yanı sıra turizm dünyasına ağır darbe vuracağı endişesi hakim. Bu kararın alınmasının petrol fiyatlarını 100 Doların üstüne çekeceği en iyimser tahmin olarak görülüyor. Dünya turizminin temel ögesi olan uçuş maliyetlerinin tavan yapması söz konusu. Ancak bu artan maliyetlerin seyahat eden turiste yüklenmesi mümkün olmayacağı için tur operatörleri büyük bir külfet altına girecek ve belki zayıf seyreden birçok seferini iptal edecek. Bu yakın vadede maliyetlere yansıyacak ve tatil daha pahalı bir hale gelecek. Gemi ve karayolu taşımacılığının maliyetleri de artacak. Bugüne kadar sadece 1 kez kısa süreliğine kapatılan Hürmüz boğazının durumu bütün dünyayı ilgilendiriyor. İran için çok riskli ve zor karar.’’
Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının Körfez ve Orta Doğu ülkelerinin daha çok zararına olacağını ifade eden Yavuz, ‘’Çünkü Orta Doğu ve Doğu Akdeniz’de turizm durma noktasına gidiyor. Kapalı hava sahaları, savaş riski turisti son yılların parlayan Doğu Akdeniz destinasyonlarından alıkoyuyor. Başta İsrail, Mısır, Kuveyt, Umman, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan turizmi bu yıl bu krizin hasarını onarmakla meşgul olacaklar.’’ dedi.
"Orta Doğu turizmi kapandı, Türkiye’nin şansı hala yüksek"
Bölgede savaşın sürmesi halinde turizmin hareketlenmeyeceğini öngören Recep Yavuz, şöyle devam etti:
‘’Doğu Akdeniz sezonu kapattı. Ucuz olan Mısır’ı da savaş bitirdi. Türkiye’nin şansı hala yüksek. Ümit edilen artış olmamakla birlikte 2024 den daha kötü olmayacak. Bizi savaştan daha fazla etkileyen ‘Pahalı’ algısı. İnsanlar gelmekte ince eleyip sık dokumak durumundalar. Biz daha çok çocuklu ailelere hitap ettiğimiz için ciddi bir tatil bütçesi gerekiyor. Gelenler de otelden dışarı çıkmaya imtina ediyor. Zira her yer pahalı algısı var. Turlara çıkan turist en düşük seviyede.’’
"Sonuç personel çıkarmaya gider"
İsimlerinin açıklanmasını istemeyen bazı turizmciler de, savaşın Türkiye turizmini fazla etkilemeyeceğini, ancak pahalılığın çok büyük sorun haline geldiğini belirtiyor. Turizmciler, şunları kaydetti:
‘’Hem otel fiyatları hem de tur fiyatları çok yüksek yerlere geldi. Turist ve vatandaş savaştan ziyade pahalılıktan çekiniyor. Maalesef durum kötü. Bunun sonu personel çıkarmaya gider, zaten personel maliyetleri de uçmuş durumda. Geçen hafta maalesef satışlar yüzde 25 düştü. Zaten pahalı olduğumuzdan dolayı beklenen satışlar yoktu.’’
Fiyat indirimi
Turizmci Levent Bekaroğlu ise İran İsrail savaşının Türkiye’nin diğer kaynak pazarlarında turizm açısından etkileyecek bir algı oluşturmadığını söyledi. Bekaroğlu, şöyle konuştu:
‘’Ayrıca, İran İsrail savaşı diğer kaynak pazarlarımızda bizi turizm açısından etkileyecek bir algı oluşturmadı. Bu yıl, 2024 rakamlarına yakın bir kapanış olur. Otelci maliyet artışlarını karşılayamamasına rağmen maalesef ki fiyatlara müdahale ederek belli doluluklara ulaşmak için çaba harcayacaktır. Temmuz- Ağustos sıkıntılı görünüyor. Sezon daha uygun fiyatlı Ekim ayına kayıyor. İşler ‘son dakika’ya kaldı. En iyi şartlarda Antalya’ya gelen turist sayısı hedeflenen 18 milyonu bulmaz ama geçen yılın rakamlarını yakalarız.’’
Bazı turizmciler de geçen hafta rezervasyonlarda Mısır, Fas, Güney Kıbrıs ve Türkiye’ye ilk defa çok fazla iptal geldiğine dikkat çekti.
