Hazine ve Maliye Bakanlığından edinilen bilgiye göre, son dönemde işlenmemiş altın ithalatında yaşanan yükselişin dış ticaret ve ödemeler dengesi üzerindeki olumsuz etkilerini takip eden Bakanlık, söz konusu ithalata yönelik çeşitli tedbirlerin alınması için çalışmalarını sürdürdü. Bu etkilerin azaltılması amacıyla ilgili kurumlar ve sektör temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştiren Bakanlık yetkilileri, uzun vadeli ve çözüm odaklı bir yaklaşımla konuyu ele aldı. Ayrıca alınan tedbirlerde ihracatçıların korunması kapsamında gerekli hassasiyet gösterildi.
Bakanlık, işlenmemiş altın ithalatının cari açık üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak, Türkiye'nin döviz rezervlerini desteklemek için 'kota uygulaması' getirmeye karar verirken, söz konusu karara ilişkin mevzuat çalışmalarının Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığınca kısa süre içerisinde tamamlanması bekleniyor.
Kota, aracı kuruluşların ithalat ve borsa işlemleri göz önünde bulundurularak tahsis edilecek
Söz konusu kotalar, Borsa İstanbul AŞ üyesi kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından gerçekleştirilen işlenmemiş altın ithalatı için geçerli olacak.
Tedbirler çerçevesinde aracı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen işlenmemiş altın ithalatı için geçen yıllardaki ithalat miktarları dikkate alınarak aylık bir kota miktarı belirlendi. Söz konusu kota kıymetli madenler aracı kuruluşlarının ithalat ve borsa işlemleri göz önünde bulundurularak tahsis edilecek.
Kararla, altın üretimi ve ticareti konusunda ihracat da teşvik edilecek
Alınan tedbir kararının dış ticaret dengesine olumlu yansıması beklenirken, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında gerçekleştirilen ithalat söz konusu kota uygulamasının dışında tutulacak. Böylelikle hem altın üretimi ve ticareti konusunda ihracatın teşvik edilmesi hem de uzun dönemde cari açık konusunda olumlu ilerlemeler sağlanması öngörülüyor.
DİR kapsamında yapılan ithalatın yanında bedelsiz ihracat kapsamında ihracat bedeli olarak gelen ve şirketlerin yurt dışından sermaye olarak getirecekleri altınlar da kota kapsamı dışında tutulacak.
Altın ithalatı 7 ayda yüzde 180 arttı
Ticaret Bakanlığı verilerine göre, ocak-temmuz döneminde Türkiye'nin ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,1 artışla 217 milyar 52 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde işlenmemiş altın ithalatı yüzde 180 artarak 19,4 milyar dolar oldu.
Olumlu ve olumsuz yansımaları olacaktır
Burak Yakın - Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı
Altın, gümüş, pırlanta gibi değerli metaller ve taşlar özellikle işlenmemiş, emtia değerlidir. Mücevher sektörü işlemek istediği altın, gümüş gibi materyali resmi kanallardan ithal ederek ya da Dahilde İşleme Rejimi kapsamında getirerek kullanmaktadır. Dahilde işleme rejimi kapsamında zaten 40 kg limiti dahilinde şirketler işlem yapmaktadır ve gr başına 1-5 USD işçilik faturası kesmektedirler. Hurda altın ithal eden firmalarımız bunu işleyerek külçe altın ya da ürün olarak ihraç etmektedirler.
Daha yüksek katma değer ise altını ithal etmek ve mücevhere dönüştürmek ile mümkündür. Dahilde işleme rejimi netice itibariyle başka firmalar için üretim yapmaktır.
Altın ithalatı, cep telefonu, tekstil, elektronik ithalatı, tüketim ithalatıdır, altın ise tasarruf ithalatıdır. Neticede bir kısmı yastık altına gitse de ithal edilen şey altındır ve ülkenin altın tasarrufunun artmasıdır. İthal edilen otomobil, telefon, televizyon, giyecek, yiyecek gibi tüketim malzemeleri değer kaybederken altın piyasalardaki dalgalanmalara göre değer kazanır. Ülkemizdeki bireysel ya da kurumsal tasarruflardaki altın miktarının artması iyi bir durumdur. Ülkemizin ekonomik direncini yüksek tutar.
Altın ithalatına kota uygulanması, kayıtdışı işlemlerin ve kaçakçılığın artmasına yol açar. Neticede altın talebine bağlı olarak altına erişim maliyetinin artmasına neden olur. Toplamda altına erişim maliyetinin artması ihracatçı firmaların maliyetlerini de arttıracağı için küresel pazarlardaki rekabet gücümüzü olumsuz etkiler. Altına kota uygulanması halinde, Türkiye’nin tüm sınırlarından kaçak altın girecektir. Bu da hem sektörümüze, hem ülkemize zarar verecektir.
Nasıl ki petrol ithalatımız cari açık üzerinde olumsuz etki yaptığı için petrol ithalatına ve dolayısıyla araçların akaryakıt tüketimine kota getirmek ekonomi üzerine olumsuz etki yaparsa, aynı şekilde altın ithalatına kota uygulanmasının ülkemiz ekonomisine katkı sağlayan sektörümüzü olumsuz; bu karardan kazanç elde etmek isteyen kayıtdışı sektör için olumlu yansımaları olacaktır.
İhracatımızı olumsuz etkilemeyecek şekilde etkili önlemler alınması hususunda hükümetimizin her zamanda yanında olduk ve olacağız. Uygulamanın üretim yapan, ihracat yapan üyelerimizi nasıl etkileyeceğini takip ederek yetkili mercilerimizi bu konularda bilgilendirerek Türkiye ekonomisine katkıda bulunmaya devam edeceğiz.
