FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
TÜİK’in açıkladığı Mart ayı Tarım Girdi Fiyat Endeksi (Tarım GFE) rakamlarının ortalamanın altında kaldığı bildirildi.
Antalya Ticaret Borsası ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Başkanı Ali Çandır, TÜİK tarafından açıklanan mart ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım GFE) verilerini değerlendirdi.
Tarım-GFE’nin mart ayında aylık yüzde 1,80 ilan edildiğini belirten Çandır, şunları kaydetti:
‘’Bu rakam, endeksin ölçülmeye başladığı 2015 yılından itibaren Mart ayları ortalamasının (2,07) oldukça altında kalan bir artış olarak ilan edilmiştir. Böylece ocak-şubat aylarından sonra yeniden düşüş söz konusu olmuştur. Tarım-GFE mart ayında yıllık yüzde 29,73 olarak açıklandı. Bu yıllık rakam, son 10 yılın mart ayları ortalamasının (31,86) iki puan altında ilan edilmiştir. Mart ayında tarımsal girdi maliyetleri, aylıkta ve yıllıkta ortalamanın altında arttı.”
Veteriner hizmetlerinde artış devam ediyor
Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylıkta yüzde 2,08, yıllıkta ise yüzde 29,10 artış olduğunu ifade eden Çandır, ‘’Mart ayları itibariyle aylıkta ve yıllıkta 2024 yılından daha düşük veriler ilan edilmiştir. Tohumda aylık yüzde 2,67, enerjide yüzde eksi 1,17, gübrede yüzde 1,23, ilaçta yüzde 1,90, veteriner hizmetlerinde yüzde 4,31, yemde yüzde 3,93, diğer kalemlerde ise yüzde 1,18’lik değişim oldu.’’ dedi.
Yıllıkta tohumda yüzde 41,55, enerjide yüzde 16,46, gübrede yüzde 28,53, ilaçta yüzde 19,52, veteriner hizmetlerinde yüzde 55,87, yemde yüzde 29,05 ve diğer kalemlerde ise yüzde 43,54’lik artış olduğuna dikkat çeken Çandır, şöyle devam etti:
‘’Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 0,15, yıllık yüzde 33,53’lük artış oldu. Tarım-GFE alt kalemlerindeki değişimler, geçen yıl Eylül ayından itibaren derece derece düşüş eğilimi gösterirken, Ocak-Şubat aylarındaki yükselişten sonra Mart ayında ortalamanın altında artış olarak ilan edildi.’’
Tarım ÜFE
TÜİK’in Mart ayı Tarımsal Üretici Fiyat Endeksi’nin (Tarım-ÜFE) aylık yüzde 6,91 ile 10 yıllık mart ortalamasının (2,20) üç katından yüksek artış gösterdiğini belirten Ali Çandır, yıllıkta ise yüzde 31,54 ile 10 yıllık ortalamanın (25,25) oldukça üzerinde artış ilan edildiğine dikkat çekti. Çandır, şunları kaydetti:
‘’Tarımsal faaliyetlerde bulunanlar açısından son bir yıllık eğilim, genel olarak üretici aleyhine seyretmiştir. Ancak Mayıs, Haziran ve Kasım aylarında bu aleyhte eğilim yerini üretici lehine çevirmişti. Mart ayında ise üretici için yeniden lehte bir seyir ilan edilmiştir. Tarım girdi maliyetleri üretici fiyatları artışından düşük seyretti. Üretici, Mart ayında aylık ve yıllıkta girdi maliyetleri açısından avantajlı bir duruma gelmiştir. Hem aylık hem de yıllıkta üretici fiyatlarının nispi olarak tarımsal girdi fiyatlarından ciddi yükseklikte seyretmesi sürdürülebilirlik bakımından önem taşımaktadır. Çünkü üreticinin tek maliyet grubu, girdi kalemleri değil en az onun kadar diğer maliyetleri de söz konusudur.”
