HANDAN SEMA CEYLAN
Vestel Pazarlama Genel Müdürü Duygu Badem Uylukçuoğlu, daralan dış pazarlara rağmen Türkiye’nin iç tüketimindeki dayanıklılığa dikkat çekerek, son dönemde işten çıkarmalarla ilgili gündeme gelmeleri sorusuna “Bu bir maraton, iniş çıkışlar olsa da dengeyi yukarı yönlü kırdık. Enflasyon muhasebesi diye bir şey var. Halka açığız bu nedenle rakamlarla ilgili ancak şunu söyleyebilirim, her çeyrekte daha da iyileşeceğiz. Yaptığımız işlerin yöntemi değişti. Ekipler yeniden yapılanıyor” diyor.
4 MİLYAR DOLAR CİRO 2,3 MİLYAR DOLAR İHRACAT
1924 yılından bu yana düzenlenen dünyanın en büyük tüketici elektroniği fuarlarından Berlin IFA’daki Vestel standının açılışının ardından, aynı akşam Türkiye’den basın mensuplarıyla bir araya gelen Vestel Pazarlama Genel Müdürü Duygu Badem Uylukçuoğlu ve Vestel Dış Ticaret Satış Genel Müdürü Seçkin Gençoğlu, soruları yanıtladı.
İkili 4 milyar dolar ciroya sahip Vestel’in 2,3 milyar dolarlık ihracat yaptığına ve hali hazırda 16 bin kişiye istihdam sağladığına dikkat çekti. İkiliye göre Vestel, 1980’lerden bu yana Türk sanayisinin sembol şirketlerinden biri olarak her dönemde farklı dönüşümler yaşadı. Ancak bu kez süreç, yapay zekâdan tüketici davranışlarındaki dönüşüme, Avrupa’daki rekabet baskısından iç pazarın dayanıklılığına kadar çok daha geniş bir alanı kapsıyor.
Vestel Pazarlama Genel Müdürü Duygu Badem Uylukçuoğlu, “Her genel müdürlük kendi sorumluluk alanında değişen teknolojiye, müşteri taleplerine ve global pazar koşullarına göre yeniden yapılanıyor. Bu sprint değil, maraton” şeklinde konuşuyor.
HER 10 HANEDEN BİRİ TEK EBEVEYNLİ
Uylukçuoğlu, Türkiye’nin iç pazarında Avrupa’daki kadar sert bir daralma yaşanmadığını vurguluyor. Beklentilerin aksine perakende satışlarda kayıplar yüzde 2–3 bandında sınırlı kaldı. Ona göre bu, Türkiye’nin demografik yapısındaki dönüşümle doğrudan ilişkili:
“Türkiye’de boşanma oranlarının artması, yeni hanelerin kurulması, aile yapısındaki değişimler tüketimi canlı tutuyor. İç pazar hâlâ dayanıklı. Gelir kaybına rağmen insanlar yeni ürün ihtiyacını tamamen ertelemiyor, sadece zamanlamayı değiştiriyor.”
Uylukçuolu’nun bir de tespiti var: Bu tablo, aslında sosyolojik bir dönüşümü de işaret ediyor. Tek ebeveynli hanelerin artışı, çekirdek aile oranındaki düşüş ve “kalabalıklar içinde yalnızlık” eğilimi, ürün tercihlerini de farklılaştırıyor. Büyük aileler için yüksek kapasiteli cihazlara talep devam ederken, küçük haneler kompakt cihazlara yöneliyor. Uylukçuolu, “Türkiye’de çekirdek aile oranı yüzde 66,4’ten yüzde 63,5’e geriledi. Boşanmalardaki artışla birlikte her 10 haneden biri artık tek ebeveynli. Tüm bu gerçekleri göze almalıyız” diyor.
ORTA SEGMENT ZAYIFLIYOR TERCİHLER UÇLARA KAYDI
Vestel’in ürün gamında son yıllarda gözlenen en dikkat çekici eğilim, orta segmentin zayıflaması. Uylukçuoğlu, bu tabloyu şöyle özetliyor: “Tüketici ya çok büyük ya da çok küçük ürünü tercih ediyor. 14 kiloluk çamaşır makineleri, 720 litrelik buzdolapları bir uçta; kompakt, küçük hanelere hitap eden cihazlar diğer uçta. Orta segmentte boşluk oluşuyor. Bu durum aslında gelir dağılımındaki farklılaşmayı da yansıtıyor.”
Türkiye’de gençlerin satın alma davranışları da bu trendi güçlendiriyor. Onlar için artık “erişilebilir lüks” ve “akıllı değer” kavramları öne çıkıyor. Evler küçülse bile televizyon ekranları büyüyor; yalnız yaşayan gençler için kahve makineleri mutfakların vazgeçilmezi oluyor.
AR-GE’NİN PAYI YÜZDE 4
Vestel, kârlılığını korumak ve farklılaşmak için Ar-Ge yatırımlarına ağırlık veriyor. Şirketin Ar-Ge harcamalarının toplam ciro içindeki payı yüzde 4 seviyesinde. Bu oran, Türkiye’deki üreticiler arasında üst sıralarda yer alıyor. Uylukçuoğlu, bu yatırımların yalnızca yeni ürün geliştirme için değil, aynı zamanda maliyetleri düşürmek için de kritik olduğunu vurguluyor: “Operasyonel verimlilik ve teknolojik yatırımlar, maliyetlerin kontrol altına alınmasında büyük rol oynuyor. Yılın ikinci yarısından itibaren kârlılıkta toparlanma görüyoruz. Enflasyon muhasebesiyle birlikte finansal sonuçlarımız daha net ve sağlıklı okunabilir hale geldi.”
Rekabette adalet için Von der Leyen’e mektup gitti
Vestel’in üst yönetiminin altını çizdiği bir diğer önemli konu, Avrupa pazarındaki rekabet dengeleri ve yüzde 7’ye kadar daralan Pazar. Vestel Dış Ticaret Genel Müdürü Seçkin Gençoğlu, Avrupa Beyaz Eşya Üreticileri Derneği (APPLiA) öncülüğünde yapılan girişimi hatırlatarak, sektörün ortak tavrını şöyle özetliyor: “Derneğin Başkanı Paolo Facioni, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e bir mektup yazarak durumu anlattı. İkinci bir mektup daha hazırlanıyor. Avrupa’da 79 milyar Euro değer yaratan ve 1 milyon kişiye istihdam sağlayan bir sektörden bahsediyoruz. Buna rağmen, enerji maliyetleri, lojistik zorluklar ve ithal ürünlerin fi yat baskısı nedeniyle Avrupa’daki üreticiler Uzak Doğulu rakiplerine göre dezavantajlı durumda. Bu yüzden üreticiler Brüksel’e seslenerek rekabet eşitliği talep etti.
VESTEL'DEN SATIR BAŞLARI
Gençlerin mutfaklarına önce kahve makinesi giriyor
■ Kahve makineleri, gençlerin ve yalnız yaşayanların artmasıyla birlikte hızlı büyüyen kategorilerden biri oldu. Artık tek kişilik hanelerin mutfaktaki ilk tercihi kahve makinesi. Ayrıca yine Masterchef’e sponsor olan Vestel, buradaki hız rekabetinden 3 dakikada pizza yapan fırın fikrini uygulamaya aldı.
"Kadınlarla sahadayız"
■ Vestel, ürünlerini ve marka algısını spor üzerinden güçlendirmeye devam ediyor. Kadın voleybol Milli takımının yanı sıra kadın basketbol Milli takımına da sponsor olan şirket, gençlere ve kadın sporculara desteği önceliklendiriyor. Genel Müdür Duygu Badem Uylukçuoğlu, “Kadınların sahada olduğu her branşa desteğimizi sürdüreceğiz” dedi. Vestel ayrıca BJK ile iş birliği yaparak futbol tarafında da görünürlüğünü artırıyor. Spor sponsorluğunu, toplumla temas noktası olarak gördüklerini vurgulayan Uylukçuoğlu, “Yüzme gibi sporun pek çok alanında varız. Vestel markasının değerini yükseltiyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Vestel’den Siyami Ersek’te Sağlık Teknolojisi Denemesi
■ Vestel, sağlık alanındaki yatırımlarını hızlandırıyor. Şirketin geliştirdiği ve kalp krizi riskini önceden tespit etmeyi amaçlayan teknoloji, şu anda Siyami Ersek Hastanesi’nde test ediliyor. Ameliyat sonrası özellikle yaşlı hastalarda artan riskleri “predictive” modelleme ile öngören sistem, doktorlara erken uyarı imkânı sunuyor. Vestel Sağlık ayrı bir şirket olarak kuruldu, daha sonra Vestel Ventures’tan tamamen satın alındı. Genel Müdür Duygu Badem Uylukçuoğlu, “Mobilite’de olduğu gibi sağlıkta da büyüme potansiyeli görüyoruz. Ama bu alan çok hassas” diyor.
