MEHMET DOĞAN ERDOĞAN
Uber, İngiltere'nin başkenti Londra'da otonom taksi hizmetini devreye aldı. Robotaksi pazarının 2035 yılında yaklaşık 415 milyar dolar büyüklüğe ulaşması ve dünya genelinde yaklaşık 6 milyon robotaksi aracının hizmet vermesi öngörülüyor. Londra Ulaşım Otoritesi (TfL), teknoloji ortağı Wayve'in donanımını taşıyan 15 adet elektrikli Ford Mustang Mach- E'ye özel kiralık araç (PHV) lisansı verdi. UberX, Uber Electric ve Uber Comfort segmentlerinden rezervasyon yapan yolculara ek ücretsiz otonom araç yönlendirilebiliyor; hizmet havalimanları hariç tüm Londra'yı kapsıyor. Uber'e göre 140 binden fazla Londralı, uygulamadaki tercih ayarından hizmete önceden kayıt yaptırdı. Araç içi ekranlar 64 dilde rota bilgisi gösteriyor.
Londra'da rekabet kızışıyor
Wayve'in "AI Driver" sistemi, önceden hazırlanmış harita, LiDAR dizisi veya coğrafi sınırlama kullanmadan, tek bir yapay sinir ağıyla sürüş verisinden öğreniyor. Bu, rakibi Waymo'nun haritalı yaklaşımından temel farkı oluşturuyor. İlk aşamada araçlarda güvenlik amaçlı TfL lisanslı bir sürücü bulunuyor. Sürücünün tamamen kaldırılması için Sürücü ve Araç Standartları Ajansı'ndan (DVSA) ulusal onay ile TfL'nin ayrı rızası gerekiyor. Alphabet'e bağlı Waymo halihazırda yaklaşık 100 araçla test sürüşü yaparken, Çinli Baidu'nun Apollo Go robotaksileri de test aşamasında. Baidu, 2027'de halka açık lansman planlıyor.
Uber, 2024'te Wayve'e stratejik yatırım yapmıştı. Ortaklık kapsamında Wayve'in yapay zekası Nvidia Drive Hyperion donanımıyla Nissan Leaf araçlara entegre edilerek bu yıl içinde Tokyo'da da devreye girecek. Taraflar teknolojiyi toplam 12 küresel pazarda yaygınlaştırmayı hedefliyor.
Türkiye de robotaksi yarışına girdi
Londra'daki gelişme, Türkiye'de de benzer bir sürecin başladığı bir döneme denk geliyor. Ankara merkezli mobilite şirketi Tripy Mobility, İngiliz mobilite yayını Zag Daily'ye yaptığı açıklamaya göre, Çinli otonom sürüş teknolojisi şirketi Calmcar ve otomotiv devi SAIC ile iş birliği içinde geliştirdiği L4 seviyesi otonom robotaksi filosunu Türkiye yollarında test etmeye hazırlanıyor. Tripy Mobility de Londra'da robotaksi işletmeciliğine ilişkin ön hazırlık ve başvuru süreçlerinin devam ettiğini açıkladı.
Tripy CEO'su Dr. Ali Onuralp Ünal, sürecin ilgili otoritelerden gerekli test izinlerinin tamamlanmasına bağlı olduğunu ve hedefin 2026 sonu ile 2027 arasına yayıldığını belirtti. Şirket, onay alınması halinde robotaksileri güvenlik sürücüsü ve sistemi izleyen bir test mühendisiyle birlikte bir yıllık test sürecine sokacağını, ticari işletmeye geçiş için kesin bir tarih vermediğini açıkladı.
