MERVE YİĞİTCAN
Paslanmaz çelikte Türkiye’deki tek haddeleme yapan üretici konumundaki Posco Assan TST’de, Türk ve Güney Koreli ortaklar mahkemelik oldu. Şirketin yüzde 30 ortağı olan Kibar Holding’in, dünya çelik devlerinden biri olan büyük ortak POSCO’ya hem “ortaklığın giderilmesi” hem de “kârın Güney Kore’de bırakıldığı” gerekçesiyle nisan ve mayıs aylarında iki ayrı hukuki süreç başlattığı öğrenildi. Konuyla ilgili ulaştığımız Kibar Holding kaynakları ise, şirkette yönetimsel süreçlerin daha şeffaf bir yapıya kavuşturulması adına adli adımların atıldığını doğrularken, konunun detaylarına ilişkin bilgi paylaşılmadı. Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi’nde açılan davada, Posco Assan TST’deki Koreli yöneticilere yönelik yurt dışı çıkış yasağı getirilmesinin de talep edildiği gelen bilgiler arasında.
İki dev ortağı adliye koridorlarında ‘transfer fiyatlandırması çelişkisinin’ karşı karşıya getirdiği belirtiliyor. Posco Assan TST, üretimi için gerekli olan sıcak haddelenmiş paslanmaz çeliği büyük oranda Güney Kore'deki ana ortağı POSCO'dan ithal ediyor. Sektör kulislerinde hammaddenin Türkiye'deki şirkete yüksek fiyattan satılarak ya da nihai ürünlerin yurt dışı bacağına düşük marjla aktarılarak, kârın Türkiye’deki şirkette değil, Güney Kore'deki ana merkezde kalmasının sağlandığı iddia ediliyor.
2013’te üretime başlamıştı
Güney Koreli çelik devi POSCO’nun yüzde 70, Kibar Holding’in ise yüzde 30 ortaklığıyla 2011 yılında kurulan Posco Assan TST, 2013 yılında Kocaeli’nde üretime başladı. Türkiye’nin tek paslanmaz çelik haddeleme tesisi olan şirket ile paslanmaz çelik kullanan mamul üreticileri son yıllarda sert bir vergi kavgasına girişmişti. Posco Assan TST'nin yerli üretimi koruma gerekçesiyle Ticaret Bakanlığı’na yaptığı başvurular neticesinde, ithal paslanmaz çeliğe uygulanan gümrük vergisi önce yüzde 8’den yüzde 12’ye çıkarılmış, ardından Aralık 2025’te tamamlanan antidamping soruşturmasıyla toplam vergi yükü yüzde 16 seviyesine kadar ulaşmıştı.
10 yılda 200 milyon dolarlık zarar iddiası
Beyaz eşyadan otomotive, mutfak sanayisinden savunmaya kadar binlerce yerli imalatçı ‘maliyetleri artırdığı ve enflasyonu tetiklediği’ gerekçesiyle ek vergilere sert tepki göstermişti. Diğer tarafta ise Kibar Holding CEO’su Haluk Kayabaşı, sürece ilişkin 2024 yılında çarpıcı bir açıklama yaparak tesisin kuruluşundan bu yana zarar ettiğini dile getirmiş, "Geçmişte olduğu gibi, bu işin ithalatından para kazanan firmalar var. Bu arkadaşlar tamamen ithalat yapılması için şartları zorluyorlar. 10 yıldaki zararımız 200 milyon dolara yaklaştı. Burası POSCO’nun dünyada para kazandırmayan tek yatırımı. Eğer zarar etmeye devam edersek Koreli ortakla oturup konuşacağız; muhtemelen tesise bir değerleme yapıp satışa çıkaracağız. Çok yorulduk, hem para hem enerji kaybettik" ifadelerini kullanmıştı.
Devler liginde 166’ncı sırada
İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) geçtiğimiz ay açıkladığı "Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025" raporu, Posco Assan TST’nin Türkiye ekonomisindeki ağırlığını da ortaya koyuyor. Şirket, devler liginde 2024’e göre 1 basamak gerileyerek 166’ncı sırada yer alırken, şirketin üretimden satışları 15,9 milyar TL, net satışları ise 16 milyar TL olarak açıklandı. Şirket, İSO 500 raporunda sadece bu iki verisini açıklamayı uygun bulurken, ‘Dönem Kârı/Zararı’ da dahil olmak üzere diğer bilgileri gizli tutmayı tercih etti.
