Özge YAVUZ
Gençlerin kariyer planlarında önceliği hizmet sektörüne vermesi ve reel sektörden uzak durması, özellikle sanayicilerin nitelikli eleman bulmasını zorlaştırıyor. Ancak EYT düzenlemesiyle birlikte istihdam dinamiklerinde de bazı değişiklikler olacak gibi gözüküyor. İşten ayrılan orta yaş ve üzeri çalışanların yerini gençlerin alması beklenirken, bazı şirketler bu değişimin çalışmalarına çok önceden başladı. Bu şirketlerden biri de deri sektörünün 40 yıllık firması Orjin Deri. Bir süredir genç istihdamı konusunda çalışma yürüten şirket bunu yaparken gerçekten bu işe gönül veren, kafa karışıklığı yaşamayan gençleri tercih etmeye gayret gösteriyor. Mevcut çalışanlarının çevresinden referans yoluyla seçtikleri 18- 25 yaş arası gençleri eğitip istihdam etmeye öncelik verdiklerini belirten Orjin Deri Genel Müdürü Selçuk Avcı, “Gençlerde bir kafa karışıklığı var. Eğitime aldığımız gençlere ‘Neden bu işi yapmak istiyorsunuz?’ diye sorduğumda, bazıları doktor, bazıları güvenlik elemanı, bazıları da aslında kurye olmak istediklerini söylediler. Dolayısıyla bu arkadaşlarla çalışmak mümkün değildi. Biz gerçekten üretimde olmak isteyen, bu işe odaklanabilecek, işi sevecek takım arkadaşları arıyoruz” diyor.
Eğitime özel üretim bandı
Gençleri sisteme dahil etmek için çeşitli mekanizmaları kullandıklarını anlatan Avcı bu mekanizmaları şöyle açıklıyor: “Öncelikle çıraklık eğitim merkezlerinden destek alarak gençlerin hem okuyup hem de meslek sahibi olmalarını sağlayacak bir düzen oluşturduk. Bunun dışında bir eğitim bandı kurarak gençleri sisteme kazandırmaya çalıştık. Büyük oranda da başarılı olduk.”
EYT düzenlemesinin sonuçlarına da değinen Avcı, ciddi sayıda çalışanın bu kapsamda emekli olacağını belirterek “Dolayısıyla gençleşmemiz gerekiyor. Kendi elemanımızı kendimiz yetiştirmeye odaklandık” diyor.
Avcı, deri sektöründe insan faktörünün önemini işe şu sözlerle açıklıyor: “Bir ceketin üretimine en az 45-50 kişinin eli değiyor. Markalar tarafında kalite konusunda beklenti çok yüksek. İşi ne kadar otomasyona dökseniz de işin içerisinde insan faktörü var. İnsan emeğinin yüksek olduğu yerde endüstriyel bir iş yapmaya çalışıyoruz. Hiç de kolay değil” diye konuşuyor.
Tedarikçilerden sürpriz maliyetler
Orjin Deri, dünyaca ünlü lüks markalara dış giyim üretiyor. Selçuk Avcı’ya yeni dönem dinamiklerini ve 2023 hedefl erini soruyoruz, şöyle yanıtlıyor: “Beklenmedik o kadar fazla olayla karşılaşıyoruz ki. Kontrolümüz dışındaki süreçler bizi zorluyor. Biz markalarla çalışıyoruz. Doğrudan ya da dolaylı olarak dünyanın her yerine satışımız var. Bu yıl ABD pazarı daha hareketli gibi duruyor. Avrupa’da resesyon ciddi bir problem. Markalar da bu yüzden bütçelerini daha dikkatli yapıyor. Enerji krizi ve arkasından gelişen tedarik zincirindeki değişimler, herkesi farklı kararlar vermeye ya da farklı planlar yapmaya zorluyor. Daha akıllı ve dinamik planlar yapmanız lazım. 2023’ün 2022’ye paralel bir yıl olmasını temenni ediyoruz.”
Avcı, tedarik süreçlerinde yaşanan değişimi de şöyle ifade ediyor: “Siz üretim için plan yapıyorsunuz, örneğin kumaş, astar alıyoruz yurtdışından. Bunun bir fiyatı var, diyelim ki metresi 10 Euro. 3 bin metre sipariş vermişsiniz. Ödeme yapmayı planladığınız fiyata ekstra metre başına 1 Euro da enerji maliyeti eklemeye başladılar. Bu, şu anda sektörün yaşadığı sıkıntı. Ve bu 1 Euro’nun yarın 2 Euro olup olmayacağını da kimse bilmiyor. Öngörülebilir bir tablo yok karşımızda. Bu da sıkıntı yaratıyor tabii.”
Kaliteli üretimin değeri artıyor
Rusya’da yaşanan sıkıntılı süreç Orjin Deri’nin üretim yaptığı markaların cirolarını etkiliyor. Bu pazardaki açığı nasıl kapatacaklarını sorduğumuz Selçuk Avcı, “Pazar dengeleri farklı müşterileri devreye sokuyor. Dünyada kaliteli üretim değer kazanıyor. Bize de yeni üretim teklifl eri var Avrupa ve ABD’den. Yeni müşterilerle anlaştık” diyor.
Hibrit ürünler öne çıkıyor
Pazarda trendlerin hızlı değişimine de dikkat çeken Avcı, “Talepler çok hızlı şekil değiştiriyor. 5 yıl önceki ürün gruplarıyla bugünküler çok farklı. Ürünler hafi fl iyor. Konfor ve uzun süre giyme talebi öne çıkıyor. Çift tarafl ı ürünler çok fazla. Deriyle birlikte artık hibrit ürünler öne çıkıyor” diyor.
“Markaların çözüm ortağıyız”
Katma değerli üretim yapan Orjin Deri’nin ihracat kilogram değeri 250-300 dolara ulaşıyor. Avcı, “Biz markaların sadece üreticisi değil, çözüm ortağıyız” diyor. Peki deri fi yatları artıyor mu? Avcı, bu sorumuzu da şöyle yanıtlıyor: “Dünyada hayvancılık azalıyor. Ete olan talepler de azalıyor. Fiyatlar yükseliyor. Bütün kimyasallarda, enerjide maliyet artışları var. Deride geçen sene ile bu sene arasında döviz bazında yüzde 20 artış var.”
