Aysel YÜCEL
Okto Marine, bağımsız gemi brokeri olarak, sektörde 10 yılı aşkın deneyime sahip 8 kişilik bir ekip tarafından Ağustos 2022’de kuruldu. Okta Marine şirket ortaklarından Hasan Kayar, genç ve deneyimli bir takımın verdiği güçle, yeni kurulan firmaların ilk yıllarda yaşadığı sancılı dönemleri deneyimlemediklerini belirterek, “Tabi ki, piyasa koşullarının iyi olmasının yanı sıra kiracı ve armatörlerden aldığımız büyük destek de bu noktada önemli rol oynadı. Sektör bizi yeni bir şirket olarak görmedi, müşterilerimizin çoğu bize daha ilk günden güvendi. Biz de bu güveni boşa çıkarmamak için gece gündüz demeden büyük bir özveriyle çalıştık” diye konuştu.
Hasan Kayar, şirkete Kasım 2022’de Houston (ABD) ofisini açarak katılmış. Kayar, şirketin 4. ayında petrolün küresel merkezlerinden birinde ofis açmış olmasının önemine vurgu yaparak şunları söyledi: “Huston ofisinin bizi çok ileriye taşıdığını düşünüyorum. Global bir firma olmak için kat etmemiz gereken çok fazla yol olduğunu biliyoruz. Houston, kimyasal tanker sektöründe büyük armatörlerin merkezlerinden biri. Onlarla yaptığımız Transatlantik, Transpasifik bağlantılarla birlikte global çerçevede adimizi duyurma imkânı sağladık. Büyük petrol şirketlerine hizmet vermek için Know Your Customer (KYC) süreçlerinden geçmeniz gerekiyor. KYC, deniz taşımacılığı yapan firmaların güvenilirliklerini ve yasal uyumluluklarını doğrulamak için uyguladıkları bir süreç. Hızlıca bunları tamamladık. Şirketlerin merkezlerine seyahat ederek sunumlar yaptık ve çeşitli panellere girmeye hak kazandık. Aynı şekilde Hafnia, Shell, Stolt gibi firmalarla iş yapabilmemiz için gerekli dokümanları ve standartları sağladık. Bu zor kısımları atlattıktan sonra tüm dünyadan hızlıca referanslar göstererek müşteri portföyünüzü genişletiyoruz.”
İkinci yarıda iş hacmini katladı
Global büyüme hedefleri doğrultusunda şirketin yeni yatırım rotalarını açıklayan Kayar, “Sektörün global merkezlerindeki varlığımızı ve etkimizi artırmak her daim ana hedeflerimizden biri. Haziran ayında Singapur’daydık. Önemli temaslar ve görüşmeler gerçekleştirdik. İlk hedefimiz Türkiye ve ABD’den sonra 3. ofisimizi Singapur’da açmak. Orada halihazırda çalıştığımız müşterilerimiz mevcut. Ancak yine de Asya pazarında daha fazla yer almamız gerektiği bilincindeyiz. Genişleme planlarımız doğrultusunda, doğru takım arkadaşlarını bir araya getirmek için çalışıyoruz” açıklamasını yaptı. Şirketin, iş hacminin yaklaşık yüzde 60’ını Suudi Arabistan, Amerika, Tayland, Çin, Hindistan, İspanya ve İsviçre gibi ülkelerde faaliyet gösteren firmalar oluşturuyor. Kayar, “Elbette Türkiye’nin en büyük üreticileri ile de işbirliği yapmaktan onur duyuyoruz. Ancak Türkiye’de gemi kiralama ile ilgili bilgi birikimi ve tecrübe henüz yeterli seviyede değil. Özellikle Exxon gibi firmalar, gemi kiralama işlerini alıcı tarafına bırakmayı tercih etmiyorlar. Okto Marine olarak çalıştığımız firmalara düzenli olarak gemi kiralama ve operasyonu eğitimleri vererek bu alanda kendimizi farklılaştırıyoruz” diye konuştu.
Kayar, şirketin ilk yılında sıvı, gaz, kuru yük olmak üzere toplamda 1 milyon tonun üzerinde yük taşımacılığı gerçekleştirdiğini ifade ederek, “Hızlı bir başlangıç yapmış olmakla yetinmeyen firmamız ilk yılında başlangıca göre kişi sayısında yüzde 50 ve piyasanın yavaşlamasına rağmen iş hacminde de ilk 6 aya göre yüzde 100 artış gösterdi” dedi. “Aldığımız geri bildirimler 10 yıllık bir firma görüntüsü verdiğimiz yönünde ama biz Okto Marine olarak daha çok yol kat etmek istiyoruz” diyen Kayar, özellikle kimyasal tanker kiralama alanında dünyanın önde gelen brokerlik firmalarından biri olmayı hedeflediklerini ifade etti.
Kimyasal tanker piyasası yeniden canlandı
Kimyasal tanker piyasasının mayıs-temmuz döneminde yaşadığı durgunluğu geride bırakarak yeniden canlanmaya başladığına işaret eden Kayar, şu bilgileri verdi: “Rafi ne petrol ürünleri ve kimyasallar taşıyabilen gemiler, Rusya- Ukrayna savaşından kaynaklanan artan ton-mil talebi nedeniyle kimyasal işlere şimdilik ihtiyaç duymuyorlar. Bu durum da kimyasal tanker navlunlarının yüksek seviyelerde kalmasını sağlıyor. Ayrıca, alternatif yakıt kaynaklarına ilişkin belirsizlik ve yüksek maliyetler, sipariş defterinin düşük kalmasına yol açıyor. Bu da navlunların daha fazla düşmesini önleyen bir faktör. Yıl sonuna kadar ve 2024’ün ilk yarısında tanker piyasasının iyi bir performans göstereceğini öngörüyorum. Küresel ve Çin ekonomisinin yavaşlaması ise 2024’ün ikinci yarısından itibaren etkisini göstermeye başlayabilir.”
"Yeni emisyon kuralları navlunu artıracak"
2024’te deniz taşımacılığında devreye girecek yeni emisyon kurallarının sektöre etkilerini değerlendiren Kayar, şunları söyledi: “Avrupa Birliği’ne kargo veya yolcu taşıyan gemilerin, Emisyon Ticaret Sistemi’ne (ETS) uyması gerekiyor. 2024'te gelecek karbon vergisi, gemi navlunlarına ek bir maliyet getirecek ve rekabet gücünü etkileyecek. Sektörümüz, bu tür yeni düzenlemelere alışık durumda ve bu yeni maliyeti armatörler hızlıca yük taşıyanlara yansıtacaklardır. Ancak, bu konuda önceden çalışmalar yapan armatörler, alternatif yakıt çalışmaları dışında, hava durumuna göre rota belirleme, düzenli gövde ve pervane temizliği gibi çeşitli yöntemlerle emisyonları azaltma konusunda ilerleme katettiler. Büyük petrol şirketleri, armatörlerin bu çalışmalarını yakından takip ediyorlar ve beraber iş yaptıkları armatörler konusunda daha seçici davranacaklarını düşünüyorum.”
