MEHMET KAYA/ANKARA
Türkiye’nin yıllık 400 bin ton ithalatı bulunan kakaonun yerli üretimi artıyor. Konya’nın Kulu ilçesinde, Kulu OSB’de kurulan Bafurya Kakao Entegre Tesislerinin üretime hazırlandığı belirtildi. Şirket kurucusu Yönetim kurulu Başkanı İbrahim Güngör ile Genel Koordinatör ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fatma Güngör EKONOMİ’nin sorularını yanıtladı. Fildişi Sahili ve Gana’dan tedarik ettikleri kakao çekirdekleriyle entegre tesislerinde üretim yapacaklarını ve ilk etapta yıllık 30 bin ton üretimele başlama aşamasında olduklarını açıklayan İbrahim Güngör, devam eden süreçte hedeflerinin 100 bin ton olduğunu söyledi. Daha önce, bu alanda başka ürünlerde Afrika ülkeleri merkezli ticaret yaptığını belirten İbrahim Güngör, kakao çekirdeğinin küresel büyük firmalar tarafından kontrol edildiğini, üretim sürekliliği için iki ülkede üretici çiftçi ve kooperatif anlaşmalarını yaptığını belirtti. Güngör, son tüketiciye yönelik çikolata ya da atıştırmalık vb. ürünler üretmeyi planlamadıklarını, üretimlerini sektöre yönelik hazırladıklarını kaydetti.
"Pazar, iki ülkenin yüksek miktarlı tarımsal üretimine bağlı"
Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Güngör, kakao çekirdeğinin birkaç ülkede üretildiğini ancak ürüne giden hammadde tarafında küresel tekellerin bulunduğunu vurgulayarak, “Kakao, tarımsal bir ürün olsa da Londra ve ABD borsasında günlük işlem gören bir ürün ve Avrupa’da veyahut dünyada ‘siyah maden’ olarak adlandırılıyor. Batı Afrika dediğimiz Afrika’nın belli ülkelerinde üretilerek dünyaya servis ediliyor. Şimdi bu kapasiteye baktığımızda ortalama dünya kakao çekirdeği rezervinin yüzde 70’ine yakınını iki tane ülke üretiyor zaten: Fildişi Sahilleri ve Gana. Dünyada zaten ortalama 5.1-5.2 milyon ton çekirdek üretimi yapılıyor. Bunun da ortalama yüzde 50’sini bir tane şirket öğütüyor, satıyor. Geri kalan bunun üretimini artı işletmesini yapan ikinci bir şirket var. Dünya piyasasının yüzde 80-85’i beş tane firma elinde” bilgisini verdi.
"Üretimde ana zorluk çekirdek tedariki"
“Yaklaşık 10 yıldır çekirdek alıp yurt dışındaki partnerlerimizin fabrikalarında üretimini sağlayıp Türkiye'ye, Avrupa’ya ve Amerika’ya ticaretini gerçekleştiriyoruz. ..Bugün cebinizde milyonlar olsun, ‘ben kakao işine giriyorum’ derseniz giremezsiniz. …Ham madde tedariğinden tutun, üretimine zor bir iş” diyen Güngör, şöyle konuştu:
“Dünyada en çok üretimi yapan ülke Fildişi Sahili ve Gana. Çiftçi anlaşmalarımız, kooperatif anlaşmalarımız, direkt tarladan alım anlaşmalarımız da var. Çünkü biz 2010 yılından bu yana Afrika'da birçok ülkede farklı ticaretler de gerçekleştirdik. Yaklaşık 10 yıldır biz Fildişi Sahili’ndeyiz ve kendi şirketlerimiz var. Kendi tedarik şartlarımız, operasyonel olarak çalışan mühendislerimiz var. Direkt tarladan, direkt çiftçiden, direkt kooperatiften alım yaparak oranın (otoritelerine) direkt erişim sağlayarak ürün tedariğinde bulunabiliyoruz. Hammadde konusunda da bu operasyonel süreci yaklaşık bir 8-9 yıldır sağlamış bulunuyoruz.”
Üreticilere satış planlanıyor
İş modellerini üreticilere satış (B2B) olarak yapılandırdıklarını, son tüketici için gıda ya da kozmetikte ürün düşünmediklerini belirten İbrahim Güngör, fermante çekirdek alarak üretim sürecini başlatacaklarını açıkladı. Ürün olarak, kakao yağı, preslenmiş kek ve toz kakao elde edeceklerini, bunların satışını yapacaklarını kaydeden Güngör, ileri aşamada pul ve hamur çikolatayı da sunmayı planladıklarını kaydetti.
