EKONOMİ/İSTANBUL
Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, yıl sonuna kadar Merkez Bankası’nın 800 baz puanlık bir faiz indirimi alanı olduğunu düşündüğünü belirtip, makroekonomiye ilişkin tahminlerini sıraladı. Aran, yıl sonunda enflasyonun yüzde 28,5- 29,5 bant aralığında bir yerde olabileceğini dile getirdi.
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk milli bankası olarak 26 Ağustos 1924 tarihinde kurulan Türkiye İş Bankası, ikinci yüzyılının ilk yılını kutluyor. İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, kuruluş yıl dönümüne ilişkin yaptığı açıklamada, TCMB’nin 3. Enflasyon Raporu’ndaki söylemlerinde de vurguladığı gibi şahin duruşu devam ettirdiğini belirtti. Aran, “Merkez Bankası’nın yılın kalanında 800 baz puanlık bir faiz indirimi alanı olduğunu düşünüyorum. Politika faizinin yılsonunda yüzde 35 seviyesine kadar inmesi, 6 puanlık bir reel faizle önümüzdeki seneye giriş anlamı taşıyor. Bu alanın tümünü gerçekten kullanır mı, kullanmaz mı, nasıl değerlendirir elbette veriye ve gelişmelere dayalı olarak göreceğiz ama bende bu alanı kullanacakmış izlenimi yaratan unsur, rezervlerindeki güçlü artış ve sanayideki daralma.” diye konuştu.
Gelecek yıl daha öngörülebilir hale geldi
Aran, Merkez Bankası’nın yıl sonu enflasyon tahminleriyle hedeflerini ayırmasını da aslında yönetişim kalitesi ve Merkez Bankası’nın etkinliğini, gücünü, hesap verilebilirliğini artırması anlamında çok kıymetli bulduğunu vurguladı.
Raporda ortaya konulan ara hedef ve tahminlerin para politikası açısından gelecek yılı daha öngörülebilir duruma getirdiğini belirten Aran, şöyle konuştu: “Reel sektör, bankalar, finans kesimi dahil herkesin takdir ettiği ara hedefler yaklaşımını, beklentilerin doğru şekillenmesine yardımcı olacak, para politikasının etkinliğini artıracak, dezenflasyon sürecinin başarıya ulaşmasını sağlayacak çok önemli bir unsur olarak görüyorum. Raporda yapılan değişikliklerin de son derece isabetli ve yerinde olduğunu düşünüyorum.”
Kredilerde gidişat enflasyon beklentileriyle uyumlu
Aran, Merkez Bankası’nın temmuzda enflasyonun yüzde 33,52 olduğunu, buna karşılık Türk lirası cinsi KOBİ kredilerindeki büyümenin yüzde 33,3, ticari kredilerdeki büyümenin yüzde 31,6 seviyesinde gerçekleştiğini, dolayısıyla KOBİ ve ticari kredilerde Merkez Bankası politikaları ile uyumlu bir tablo olduğunu söyledi. Yabancı para kredi büyümesinin Merkez Bankası öngörülerine paralel gitmemesi üzerine o alana da sınır getirildiğini anımsatan Aran, bunun sonucunda ağustos başı itibarıyla yabancı para kredilerdeki büyümenin yüzde 21,4’e gerilediğini belirtti.
Hem KOBİ hem ticari hem de yabancı para kredilerde enflasyon beklentileriyle son derece uyumlu bir gidişat olduğunu belirten Aran, “Dolayısıyla dezenflasyon patikası için Merkez Bankası’nı endişelendirecek bir kredi genişleme tablosu yok.” dedi.
Aran, Türk bankacılık sektörünün her türlü şarta uyum sağlayabilecek olgunlukta ve güçte olduğunu vurgulayarak, “Rüzgar nereden ne kadar şiddetli eserse essin, şartlar ne kadar olumsuz olursa olsun hep elinde birden fazla senaryosu olan ve bu senaryolara göre hareket edebilen, büyümesini, küçülmesini kredi portföyünü ayarlayabilen güçlü ve dinamik bir sektör. O yüzden bankacılık sektörünün verimliliği diğer sektörlere göre çok daha yüksek. İçinde bulunduğumuz konjonktürde sektör son derece dirençli bir görünüm sergiliyor. Ben önümüzdeki dönemde de bankacılık sektörünün ekonominin tüm zorluklarına rağmen aynı direnci ve aynı verimliliği gösterebileceğini düşünüyorum.” diye konuştu.
Yatırım havuzu büyüklüğü 900 milyon doların üzerinde
İş Bankası Genel Müdürü Aran, “25 milyon müşterimizle, 4 trilyon liraya ulaşan aktif büyüklüğümüzle, 2.8 trilyon liralık nakdi ve gayrinakdi kredi büyüklüğümüzle Türkiye’nin en büyük özel banka konumumuzu koruyarak ikinci yüzyıla çok sağlam bir başlangıç yaptık” dedi. “Karbon ayak izimizi nötrleyeceğiz ve bunu 2026 sonuna kadar yapacağız” dediklerinde bunu sözde bırakmadıklarını, yazılı bir taahhüt olarak da altına imza attıklarını ifade eden Aran, şunları kaydetti: “Bunu sadece kendi söküğümüzü dikerek yapmıyoruz, kredi portföyümüzün tümü için yapıyoruz. Kredilendirdiğimiz sektörlerde Net Sıfır Bankacılık Birliği’ne üye bir kuruluş olarak iklim dönüşüm konusundaki aksiyon planını sunan, bunu karbon yoğun tüm sektörlere uygulayan ve sektörel bazda hedef veren bir kurumuz. 250 milyar lirası kadın girişimciler için olmak üzere toplam 650 milyar liralık sürdürülebilir finansman taahhüdümüz bulunuyor. Ayrıca, 2025 haziran ayı itibarıyla yurt dışı sürdürülebilir temalı kaynaklarımız 5 milyar dolar seviyesine ulaştı.”
Sektör yılı yüzde 20-25’li özkaynak karlılığıyla kapatabilir
Hakan Aran, 2025 yılı içerisinde faiz indirim döngüsünün kesintiye uğraması nedeniyle bankacılık sektörünün bir nevi stres testinden geçtiğini, bunun da bankalar üzerinde karlılık ve net faiz marjları konusunda büyük bir baskı yarattığını, bunun etkilerinin bankaların ikinci çeyrek bilançolarında da net bir şekilde görüldüğünü söyledi. Tekrar başlayan faiz indirim döngüsünün kesintiye uğramadan sene sonuna kadar gitmesi halinde sektörün yılı yüzde 20’li, yüzde 25’li seviyelerdeki öz kaynak karlılığıyla kapatabileceğinin altını çizen Aran, şunları söyledi: “Yüzde 29 yıllık enflasyonda yüzde 25 öz kaynak karlılığı, her ne kadar reel olarak öz kaynak erimesi anlamına gelse de geldiğimiz seviyeleri, bu süreçte herkesin aslında bir fedakarlığa katlandığını, reel sektörün de benzer durumda olduğunu düşünürsek kabul edilebilir, makul bir seviye diye düşünüyorum. Faiz indirimleri, hem reel sektörün hem finansal kesimin yılı en azından enflasyona yakın bir karlılıkla kapatmalarına vesile olacaktır. Bu da bizim sıkı para politikası içerisinde yumuşak iniş yapacağımız anlamına gelir.”
