Mehmet Nabi BATUK
Türkiye ve dünya pazarlarına yönelik çeşitli çaplarda inşaat demirini işleyen otomatik etriye makinelerini geliştiren Empo LTD’nin Kurucusu ve Makina Tasarım Yüksek Mühendisi Halil Gülsuna, depremde yıkılan binaların en önemli nedenleri arasında inşaat demirlerinin doğru tekniklerle üretilmemesi olduğuna dikkat çekerek, “Bu konuda insan hatasını önlemek mümkün, teknolojisi var” dedi. Etriye, betonarme yapılarda kolon, kiriş gibi taşıyıcı sistem elemanlarının boyuna donatılarını saran, inşaat çeliğinin bükülmesiyle elde edilen sargıya deniliyor. Güçlü, doğru ölçülü olması hayati önem taşıyor. Bu konudaki hatalar sadece mal kaybına değil, binlerce hayat kaybına da yolaçtığı için, sadece yönetmelikleri, denetimlerin uygulanması, değiştirilmesi değil, teknoloji ve otomasyonun da işin içine sokulması gerekiyor.
“Uygulama hataları mühendis hesaplarını boşa çıkartıyor”
Düsseldorf Teknik Üniversitesi Mezunu olan Halil Gülsuna, “Yaşadığımız deprem afeti sonucunda şunu bir kez daha gördük ki insan hatası nedeniyle binlerce canımızı yitirdik. Enkazlarda yapılan araştırmalarda yıkılan binalarda kayıtlara geçen nedenler arasında en çok el ile yapılan üretimlerde etriye ölçülerindeki farklılıklar, gereğinden uzun bırakılan pas payları, etriyelerin köşelerindeki kontrol edilmeden kullanılan büküm çapları geliyor. Tüm bu olumsuz faktörler inşaat mühendislerinin yaptığı statik hesapların uygulamada dışına çıkılmasına sebep oluşturuyor. Uygulamadaki insan hataları konut sektöründeki mühendislerimizi de zan altında bırakabilmektedir. Doğru inşaat, tekniğine uygun etriye üretimi ile yapılabilir. Bu hayati konuya müteahhitler, yapı denetim firmaları, inşaat sektöründeki diğer aktörler ve ev sahibi olmak isteyen vatandaşlarımız tarafınca daha çok önem verilmesi ve gündemde tutulması gerekiyor” diye konuştu.
Deprem afetlerinde, güçlü binalar için inşaatlarda mekanizasyonu artıracak yeni bir konsepte ihtiyaç olduğunu belirten Halil Gülsuna, “Betonarme yapıları inşa ederken en önemli yapı malzemesi olan inşaat demirinin doğru teknikler ile deprem yönetmeliğine uygun olarak işlenmesi hayati önem taşıyor. Empo Ltd. olarak otomatik etriye makinelerimiz ile bu konuya gereken azami hassasiyeti 1992 yılından beri gösteriyoruz. İnşaatlarda kullanılan etriyeler mutlak şart ile otomatik makine ile üretilmelidir. Her bir etriyenin inşaat mühendisinin belirttiği ölçülerde birbirinin aynısı olmalı ve otomatik makine ile üretim yapılırken inşaat demirinde deformasyonun en az seviyede tutulması gerekiyor” dedi.
