AYSEL YÜCEL/KOCAELİ
Türkiye’de yatırım yapması beklenen Çinli otomotiv üreticileri BYD ve Chery’nin süreçlerine ilişkin yeni haber TAYSAD’dan geldi. EKONOMİ gazetesine konuşan Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci, BYD cephesinde Manisa’ya fabrika kurulması konusunda yeniden bir hareketlenme olduğunu, buna karşılık Chery’de bir duraksama gördüklerini açıkladı.
Bir süre durağanlaşan BYD yatırımında yeniden bir ivme yaşandığına işaret eden Birinci, BYD’nin global yönetiminden bir heyetin yaklaşık iki hafta önce Türkiye’yi ziyaret ettiğini söyledi. Birinci, bu ziyarete yönelik şu değerlendirmeyi yaptı: “Geçen yıl BYD ve tedarikçiler arasında çok hararetli bir süreç vardı. Tedarikçilerimizden BYD’ye parça üretmek için imza aşamasına yaklaşanlar oldu. Mühendislikler bile konuşuyordu hatta. Sonra durdu, malumunuz. Son iki haftadır bu konuda yeniden bir hareketlenme var. Hem resmi kanallardan aldığımız hem de üyelerimizi arayıp yokladığımız bilgiler bunu gösteriyor. Çin’den geldiklerinde biz de bu hareketi hissettik.”
BYD ile yeni pazarlara açılma umudu
BYD’nin Türkiye’de yatırım yapmasının Türk tedarikçilere küreselde yeni fırsatlar sunmasını umut ettiklerini belirten Birinci şöyle devam etti: “Ben kendi bakış açımdan stratejik bir benzetme yapıyorum. Geçmişte aynı süreci Toyota’da da yaşamıştık. Bugün tedarikçilerimiz Toyota’nın 7 fabrikasına buradan ürün gönderiyor. Hatta bazı firmalar Toyota ile birlikte gidip yeni yatırımlar da yaptı. Hyundai’de de aynı etkiyi gördük. BYD’nin yatırımının da tedarik sanayisine benzer bir katkı sağlamasını umut ediyoruz. Ama geleceğe güvenerek değil, tecrübeye dayanarak ihtiyatlı konuşuyorum.”
Yılda 150 bin araç üretmeyi hedefliyor
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Temmuz 2024’te yaptığı açıklamada BYD ile Türkiye arasında imzalanan yatırım anlaşmasını kamuoyuna duyurmuştu. Anlaşma kapsamında BYD’nin yaklaşık 1 milyar dolar yatırımla, yıllık 150 bin adet kapasiteli elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil üretim tesisi kurması öngörülüyor. 2026 sonunda üretime başlaması hedeflenen tesiste 5 bin kişiye kadar doğrudan istihdam yaratılması planlanıyor. Ayrıca yatırım kapsamında bir Ar-Ge merkezi de kurulacak.
“Chery tarafında bir duraksama mevcut”
TAYSAD Başkanı Yakup Birinci, Chery cephesinde ise duraksama olduğunu belirterek şunları söyledi: “Chery tarafında çok bir şey yok. Geçen nisan ayında Çin’e gittiğimizde bize görsel olarak iş planını gösterdiler, platformun detaylarına kadar ne olacağını anlattılar. Yeri söylememişlerdi. O ziyaret sonrasında Çin devletinin de konuya müdahil olduğunu gördük. Aynı anda iki büyük devin Türkiye gibi büyük bir ülkeye yatırım yapacak olması Çin içinde bir sıkıntı yaratmış olabilir. Üretim planlarını, platformları, süreçleri tüm detaylarıyla gösterdiler ama maalesef sonrasında süreç yavaşladı." Türkiye’de yatırım yapma planını kamuoyuna ilk duyuran Çinli markalardan biri olan Chery, 2025 Mart ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı törenle 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi kapsamında teşekkür plaketi almış; Samsun'da yıllık 200 bin adet kapasiteli, elektrikli araç üretimi ve mobilite teknolojileri Ar-Ge merkezini içeren bir kampüs planı açıklamıştı. Toplam yatırım tutarının milyar dolar, istihdamın ise 5 bin kişi olacağı duyurulmuştu. Ancak bu gelişmenin ardından Reuters’a konuşan Chery yöneticileri, yatırım konusunda henüz nihai bir anlaşmanın imzalanmadığını belirterek soru işaretlerini artırmıştı.
