HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde (NGS), elektrik enerjisinin şebekeye verilmesi ve dağıtımı için tasarlanan 400 kV Gaz Yalıtımlı Şalt Tesisinin bir bölümüne harici enerji şebekesinden nominal gerilim verildi. Bu işlemle birlikte 1’inci ünitede üretilecek elektrik enerjisinin Türkiye’nin ulusal elektrik şebekesine dağıtılmaya hazır hale gelmiş oldu.
Rosatom Uluslararası Üretim A.Ş. Genel Müdürü ve Akkuyu Nükleer A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Anton Dedusenko, söz konusu adımı “Proje genelinin seyri açısından önemli ve bizim açımızdan da sembolik anlam taşıyan bir kilometre taşıdır” şeklinde nitelendirdi.
Akkuyu Nükleer’den yapılan açıklamada, gerilim verilmeden önce, 400 kV Gaz Yalıtımlı Şalt Tesisinin izoleli metal gövdelerdeki toplama bara sistemleri, devre kesiciler, ayırıcılar, transformatörler gibi elamanlarının montaj ve devreye alma işlemlerini içeren kapsamlı bir çalışmanıtamlandığı bildirildi.
Devreye alma çalışmalarını, Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'un elektrik enerjisi bölümü olan Atomtekhenergo Anonim Şirketi'nin uzmanları tarafından yürütüldüğü belirtilirken, Akkuyu Nükleer A.Ş.'nin elektrik bölümü personelinin de, hazır ekipman elemanlarının incelenmesi ve kabul süreçlerinde rol oynadığı aktarıldı.
Nominal gerilimin sağlanmasının ardından 72 saat boyunca ekipmanın çalışmalarının kontrol edildiğine vurgu yapılırken, “Bu sürenin sonunda, Akkuyu NGS’nin birinci güç ünitesinin elektrik enerjisini almak ve dağıtmak için tasarlanan 400 kV Gaz Yalıtımlı Şalt Tesisinin sistemlerinin işlerliği, montaj kalitesi ve proje belgelerinin gerekliliklerine uygunluğu teyit edildi” ifadeleri kullanıldı.
Rosatom Uluslararası Üretim A.Ş. Genel Müdürü ve Akkuyu Nükleer A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Anton Dedusenko gaz yalıtımlı şalt tesisi ekipmanlarının birinci güç ünitesinden elektrik enerjinin verilmesine hazır hale gelmesinin proje genelinin seyri açısından çok önemli olduğuna vurgu yaptı.
Geçen yıl, ilk tedarikçi ekipmanı teslim edemeyince, bu ekipman için fiilen yeniden Çin ile sözleşme yapmak zorunda kaldıklarını hatırlatan Deduşenko, “Bugün itibarıyla Gaz Yalıtımlı Şalt Tesisi ekipmanının tedarikiyle ilgili zorluklar geride kaldı. Bu açıdan bakıldığında, Rosatom’un esnek ve çeşitlendirilmiş tedarik ağı ile Türk ortaklarımızla kurduğumuz karşılıklı anlayış, belirli bir güvenlik payı ve dayanıklılık sağlıyor” dedi.
Uluslararası proje ekibinin, doğrudan inşaat sahası dâhil olmak üzere, uyumlu çabalarına da özel vurgu yapmak istediğinin altını çizen Deduşenko, “Gaz Yalıtımlı Şalt Tesisi ekipmanının montajı ve devreye alınması çalışmalarına Rus uzmanların yanı sıra Rusya’nın önde gelen üniversitelerinde eğitim almış genç Türk mühendisler de dâhil oldu. Ortak mesleki eğitim altyapısı, çok uluslu bir ekip içinde karşılıklı anlayışın tesis edilmesini kolaylaştıran ve projenin hayata geçirilmesini ileriye taşıyan önemli bir faktör oldu.” Değerlendirmesinde bulundu.
Akkuyu NGS’nin sözkonusu tesisin teknik özelliklerine ilişkin verilen bilgi şöyle:
“Gaz Yalıtımlı Şalt Tesisi, kapalı metal gövdeye sahip bir şalt cihazıdır. Gaz Yalıtımlı Şalt Tesisi ekipman bileşenleri (bara, kesici, ayırıcı), gaz geçirmez bir muhafaza ile kaplıdır. Bu muhafazanın içinde, bara ile topraklı gövde arasında yalıtkan olarak yüksek elektriksel yalıtım özelliklerine ve yüksek yangın güvenliğine sahip bir gaz (gazlı yangın söndürme sistemlerinde kullanılan elektroteknik gaz) olan kükürt heksaflorür (SF6) (eleman gazı) kullanılır.
Gaz Yalıtımlı Şalt Tesisi teknolojisi, elektrik dağıtım ekipmanlarını sınırlı bir alana yerleştirmek için modern elektrik trafo merkezlerinde yaygın olarak kullanılıyor.
Tüm ekipman kompleksinin montajı ve devreye alınması tamamlandığında, Gaz Yalıtımlı Şalt Tesisi, Akkuyu NGS ünitelerinde üretilecek elektrik enerjisinin Türkiye ulusal elektrik şebekesine ulaşmasını sağlayacak”
