Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) "Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlandı.
Yapılan değişiklikle, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddesi kapsamında yürütülen asgari işçilik araştırma süreçleri güncellendi.
Buna göre, yönetmelikte geçen "araştırma" kavramı yerine "asgari işçilik araştırma işlemi" kavramı getirildi.
Bu kavram yönetmelikte, "Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ve özel nitelikteki inşaat işlerine yönelik ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda asgari işçilik hesaplaması yapılıp yapılmayacağının ve yapılacaksa yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğine ilişkin Kurumca yapılan değerlendirme, kontrol ve hesaplama aşamalarını ifade eder." şeklinde tanımlandı.
Aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatı iş yerlerinde, parsellerin bitişik ya da yakın olması, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren 6 ay içerisinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla inşaatların tek sicil numarasında yürütülmesine ünitece izin verilebilecek.
İşin geçici kabulü noksansız yapılmakla birlikte işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmemesi ve işverence talep edilmesi halinde işverene ödenen hak ediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilecek. Ancak, "ilişiksizlik belgesi" düzenlenmeyecek.
Daha sonraki bir tarihte ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmesi durumunda daha önce araştırma yapılan tutar, toplam istihkak bedelinden düşülerek kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucu "ilişiksizlik belgesi" düzenlenecek.
İhale konusu işlerde işverene ödenmesi gereken kesin istihkak tutarlarının tespitinde yaşanan gecikmeler nedeniyle araştırma işleminin de geç yapılması sonucu ortaya çıkan gecikme cezası ve gecikme zammından kaynaklı işveren mağduriyeti giderildi.
İhale makamı tarafından onaylanmış geçici kabul tutanağında ihale konusu işe ilişkin eksik veya kusur bulunmadığının belirtilmesi halinde tutanakta belirtilen tarih, tutanakta eksik veya kusur tespit edilmesi halinde ise eksik ve kusurların tamamlandığı tarih, iş bitim tarihi olarak kabul edilecek. İşin geçici veya kesin kabule tabi olmaması durumunda ise ihale makamı tarafından bildirilen iş bitim tarihine göre işlem yapılacak.
Yapılan değişiklikle, iş bitim tarihinin tespiti ve hangi tarihin asgari işçilik hesaplamasında esas alınacağı açık şekilde tanımlanarak uygulama farklılıkları giderildi.
İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hak ediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılacak. Herhangi bir hak ediş ödemesi yapılmamışsa araştırma işlemi yapılmayacak.
Bu düzenlemeyle, yarım kalan veya feshedilen ihale konusu işlerde asgari işçilik araştırması yapılma şartları netleştirilerek geciken işlemlerin sonuçlandırılması sağlandı.
Asgari işçilik hesabında "aritmetik ortalama" uygulamasına geçilecek
SGK tarafından, inşaat iş yerleri için yapılan araştırma işleminde 2004'ten beri uygulanan inşaatın bittiği yıldan önceki yıla ait birim maliyet bedelinin esas alınması uygulamasından vazgeçilerek, daha adil ve tutarlı olan aritmetik ortalama yönteminin uygulanmasına başlanacak.
Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaat maliyetinin hesaplanmasında inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınacak.
Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaat maliyetinin hesabında ise inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması sonucu bulunan birim maliyet bedeli esas olacak.
En az 2 yıl sigortalı çalıştırılmayan iş yerleri resen araştırılacak
Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı halde en az 2 yıl süreyle sigortalı çalıştırılmadığı, işveren tarafından bildirilen veya SGK tarafından tespit edilen özel nitelikteki inşaat iş yerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibarıyla ünitece resen araştırma işlemi yapılacak.
Bu sayede uzun yıllar işlemsiz bekleyen dosyalar çözüme kavuşturulacak, işlemler zamanında tamamlanacak ve geç işlem yapılmasından kaynaklı oluşabilecek gecikme cezası ve gecikme zammının önüne geçilerek işverenlerin bu yöndeki mağduriyetleri giderilecek.
Ünitece ihale konusu işlerde yapılan araştırma sonucu ilgili maddeye göre tespit edilen ve SGK'ye bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden, gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği haiz olmayan kurum ve kuruluşlarca yapılan özel nitelikteki inşaat iş yerlerinde ise diğer ilgili madde uyarınca hesaplanan prim tutarı, aksine bir tespit olmaması halinde, iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek, tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile ödenmek üzere işverene tebliğ edilecek.
