ŞEBNEM TURHAN
Tüketici kredileri arasında 2025 yılında en zayıf performansı taşıt kredileri gösterirken faiz oranlarının geçmiş yılların üstünde olmasına rağmen konut kredileri reel büyümeye imza attı. Bankadan bankaya değişmekle birlikte en düşük konut kredi faizi yüzde 2,49 ile yıllık bileşik yüzde 34,33’e kadar geriledi. Merkez Bankası’nın ortalama konut kredi faizi verisi ise 30 ayın en düşük faiz oranı yüzde 37,21’e işaret ediyor. Konut kredi bakiyesinde yıllık büyüme ise yüzde 32,1 seviyesinde.
Konut kredi faizleri yıl içinde dalgalı bir seyir izledi, yüzde 5’e kadar yükseldiği dönemler de yaşandı ilk ev ve enerji tasarruflu konutlar için kredi faiz oranı ise daha düşük seyretti. Ekim ayından itibaren ise Merkez Bankası’nın da üst üste politika faiz indirimleri konut kredi faizlerine de etki yaptı. 10-30 baz puan arası konut kredi faizlerinde indirimler yaşandı şu an piyasada yüzde 2,49 ile yüzde 3,89 arası değişen oranlarda konut kredisi kullanımı yapıyor bankalar tabii bu oranlar da yine ilk evini alanlara yönelik belirlenmiş durumda.
Mayıs sonunda yüzde 44’e yaklaştı
Merkez Bankası verileri de 19 Aralık ile biten hafta itibariyle konut kredi faiz oranlarının yüzde 37,21’e indiğini bunun da 8 Eylül 2023 haftasından bu yana görülen en düşük seviye olduğunu ortaya koyuyor. Haziran 2025 başında bu konut kredi faiz oranları yüzde 43,61 ile yılın en yüksek seviyesini görmüştü. 19 Mart 2025'te İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'na yönelik operasyon sonrasında hem politika faizi hem de piyasa faizlerinde yükseliş yaşanmıştı. Bu yükseliş konut kredi faiz oranlarının da yönünü yukarıya çevirdi. Ağustos sonunda yüzde 40'ın altına inen konut kredisi ortalama yıllık faiz oranı ekim ortasında yüzde 38'in altına indi ve aralık ayı boyunca da yüzde 37 seviyesinde düşüş devam etti. Önümüzdeki dönem özellikle yeni yılın ilk Para Politikası Kurulu toplantısı sonrasında konut kredi faiz oranlarında düşüş eğiliminin sürmesi bekleniyor.
En yüksek stok kamu mevduat bankalarında
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu haftalık verileri de konut kredi bakiyesindeki yükselişi ortaya koyuyor 2025 yılı boyunca. Bankacılık sektöründe konut kredi bakiyesi 2024’ün aynı haftasına göre yüzde 32,1 artışla 669 milyar 364,1 milyon liraya yükseldi. Kamu mevduat bankalarında konut kredi bakiyesinde artış yüzde 15,48 ile sınırlı kalsa da bankacılık sektöründe en yüksek bakiye 279.9 milyar lira ile kamu mevduat bankalarında kalmaya devam etti. Yabancı mevduat bankalarında ise konut kredisi bakiyesi büyümesi yüzde 52,8 ile hızlı bir yükselişe imza atarak 105.5 milyar liraya çıktı. Yerli özel mevduat bankalarında ise yıllık artış yüzde 48,4, bakiye 217.9 milyar lira olarak hesaplandı. Katılım bankaları da konut kredilerinde yüzde 36,3'lük bir büyüme sağladı ve 66 milyar lirayı aşan bir bakiyeye ulaştı. TÜİK verileri de kasımda 141 bin adet konut satıldığını geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 7,8’lik düşüş yaşansa da 2025 yılı aylık ortalamanın 130 bin adet ile 2024’ün 115 bin adet olan ortalamasının üzerinde seyrettiğine işaret etti. 2025 yılının ilk 11 ayında da 2024 yılının aynı dönemine göre yüzde 13 daha fazla konut satışı gerçekleştirildi. Satılan konut adeti 11 ayda 1 milyon 265 bin 388'e ulaştı bu satışın 407 bin 832'i ilk el, 857 bin 556'sı ise ikinci el konut satışı oldu. Kredili satış ise sadece 135 bin 209'da kalsa da 11 ayda yüzde 53,5'lik bir yükselişe işaret etti 2024'ün aynı dönemine göre. Kredili konut satış adedindeki yükseliş konut kredilerine de yansımış durumda. Uzmanlar önümüzdeki dönemde kredi faiz oranlarındaki düşüş ve krediye ulaşmanın rahatlamasıyla birlikte daha yüksek satış rakamlarına ulaşılabileceğine vurgu yaptı.
■ Satış rekor kırsa da taşıt kredisine yansımadı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık verileri kaşıt kredileri ise 2025 yılında geçen yılın aynı dönemine göre 33 düşüş yaşandığını ve bakiyenin 50 milyar liraya gerilediğini ortaya koydu. Kamu mevduat bankalarında taşıt kredi bakiyesi yüzde 63,55 gerileyerek 7.3 milyar liraya indi, yabancı mevduat bankalarında yüzde 7,33'lük kayıp yaşandı ve bakiye 14.6 milyar lira oldu. Yerli özel mevduat bankalarında ise yüzde 21,41'lik düşüşle 17.8 milyar liralık taşıt kredi bakiyesi olurken katılım bankalarında yüzde 36,12'lik düşüşle 9.55 milyar liralık taşıt kredi bakiyesi hesaplandı. Taşıt kredilerinde aylık yüzde 2 büyüme sınırı bulunuyor ve bu koşula uyum 8 haftalık periyotlar halinde denetleniyor. Taşıt kredi faizi ise 2025 yılında en yüksek oranı yüzde 48,66 ile ocak ayının üçüncü haftasında görürken yüzde 33,24 seviyesi ile 19 Aralık haftasında yılın en düşük ikinci oranına ulaştı. Yüzde 32,69 ile ekim sonunda en düşük faiz görülmüştü. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, 2025 Kasım ayında otomobil ve hafif ticari araç pazarı 132 bin 984 adetlik satışla kasım ayı rekorunu kırdı. Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, 2025 Ocak- Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10,16 oranında artarak 1 milyon 176 bin 780 adet olarak gerçekleşti. Bu artışlar taşıt kredisine ise yansımadı.
