MEHMET KAYA/ANKARA
Ağırlığını gayrimenkul alımının oluşturduğu Türkiye’den yurt dışına yapılan gayrimenkul yatırımları 2023’teki olağanüstü sıçramanın ardından, 2024’te de hızlı yükselerek 2 milyar 513 milyon dolara ulaştı. 2022’de bu tutar sadece 791 milyon dolar düzeyindeydi. Böylece art arda 4. yılda da rekor tazelenmiş oldu. 2024’te Türkiye’den yurt dışına yapılan 2,5 milyar dolarlık gayrimenkul yatırımları içinde 2 milyar 153 milyon doları satın alınan gayrimenkullerden oluştu.
EKONOMİ bir süredir ödemeler dengesi içinde Türkiye’den yurt dışına yapılan gayrimenkul yatırımlarını izliyor. Temmuz 2024’ten bu yana ödemeler dengesi istatistikleri içinde bilgi amaçlı olarak Türkiye’de yerleşiklerin yurt dışındaki ülkelerden aldığı gayrimenkuller de not olarak yayımlanıyor.
Gayrimenkul satınalma dışında, diğer gayrimenkul yatırım türlerinin de dahil olduğu veriler 2005 yılından bu yana bulunuyor. Yıllar içinde verilerdeki derleme daha kapsamlı ve uluslararası standartlara uygun hale geldiği için sayılarda hızlı bir artış görülse de son yıllarda bu etkinin giderilmiş olmasına rağmen olağanüstü bir artışın olması dikkat çekti.
İnşaat sektörü yakınıyor ama…
Türkiye’de son yıllarda başta konut olmak üzere inşaat sektöründe yakınmalar artsa da, bu sektörü besleyebilecek kaynağın yurt dışına yönelmesi dikkat çekti. Türkiye’de zaman zaman hem kira, hem de konut fiyatlarının Avrupa ve hatta Kuzey Amerika’daki fiyatların üzerine çıktığı dönemler de gözlendi. Halen yüksek seyir devam ediyor. Bu ortamda Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışına gayrimenkul yatırımındaki patlama dikkat çekiyor.
2023’de Türkiye’de yerleşiklerin, satınalma dahil yurt dışına yaptığı gayrimenkul yatırımı bir önceki yıla göre yüzde 163,59 artarak 2 milyar 85 milyon dolar oldu. 2022’de bu kapsamdaki tutar 791 milyon dolardı. Hızlı artış 2024’te de devam etti ve 2023’e kıyasla yüzde 20,53 artarak 2 milyar 513 milyon dolar oldu. Bunun içinde, gayrimenkul satın alma şeklinde yurt dışına giden yatırım ana kalemi oluşturuyor.
Ödemeler dengesi içinde verilen bilgiye göre, 2023’te bu kalemde yurt dışına giden tutar bir önceki yıla göre yüzde 183,76 oranında yükselirken, 2024’te ise bir önceki yıla göre yüzde 20,82 artarak ilk kez 2 milyar doları aştı. Türkiye’de yerleşik kişilerin konut, arsa ya da işyeri vb. sadece gayrimenkul nitelikli olarak yurt dışından satın aldıkları tutar 2,2 milyar dolar gibi çok yüksek bir seviyeye geldi.
