MEHMET KAYA / ANKARA
Türkiye’nin yurt dışından çektiği doğrudan yatırımlardaki zayıf seyir devam ediyor. 2024’te gelen yatırımlar açısından görünümde bazı iyileşme işaretleri olsa da Türklerin yurt dışında gayrimenkul alımlarındaki son iki yıllık sıçrama toplam tutarları aşağı çekiyor. Türkiye’nin yurt dışından gayrimenkul alımı 2024 Ekim ayı itibariyle yıllıklandırılmış bazda 2 milyar doları geçti. Kasımda da 2 milyar 80 milyon TL düzeyine ulaştı. Öte yandan, tasfiyeler hariç gelen-giden yatırıma bakıldığında Kasım ayı itibariyle hiçbir netleştirme yapılmadan bakıldığında giden yatırım, gelen yatırımdan daha yüksek oldu. Tasfiyeler dikkate alındığında da gelen yatırımın yüzde 95’i kadar yatırım yurt dışına gitti.
Gelen yatırım tutarında azalma eğilimi sürüyor
Türkiye’nin yabancı doğrudan yatırımında son birkaç yıldır devam eden giden yatırımların gelen yatırımlara olan dengesizliği devam ediyor. Tüm netleştirmeler yapıldıktan sonra gelen yatırım tutarında azalma eğilimi devam ediyor. Gelen yatırımlara oranında 2024 itibariyle önceki yıllarda yaşanan dengesizlik ve artış eğilimi de sürüyor.
Yurt dışında gayrimenkul alımında sıra dışı sıçrama
Gelen ve giden yatırımların detaylarına bakıldığında ise gayrimenkulün etkisi dikkat çekiyor. Türkiye’den yüksek tutarlarda gayrimenkul alımı nedeniyle önceki yıllarda toplam yurt dışı yatırım girişinde iyileşme gözleniyordu. Buna karşılık son üç yılda Türkiye’den yurt dışında gayrimenkul alımında sıra dışı sıçrama yaşandı. Kasım ayı itibariyle yıllıklandırılmış bazda yabancılar Türkiye’den 2 milyar 784 milyon dolarlık gayrimenkul alırken, Türkiye’de yerleşik kişiler yurt dışından 2 milyar 80 milyon dolarlık gayrimenkul aldı.
Yıllıklandırılmış doğrudan yatırım kasımda 6,3 milyar $
Doğrudan yatırımların netleştirmeden yapılan alt kalemlerine bakıldığında da ilginç sonuçlar görülüyor. Doğrudan ekonomik faaliyet için Türkiye’ye gelen doğrudan yatırım 2024 Kasım ayı itibariyle yıllıklandırılmış bazda 6 milyar 298 milyon dolar oldu. Yurt dışına giden tutar ise 6 milyar 566 milyon dolar olarak gerçekleşti. Şirketlerin yurt dışındaki alacaklarını, faaliyetlerini getirmesi sonrası sermaye nitelikli, doğrudan ekonomik faaliyetlerinin sonucu olan tutarda ise giden yatırım 5 milyar 451 milyon dolar, gelen yatırım 5 milyar 713 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2024 Kasım ayı yıllıklandırılmış hesaba göre, tasfiyeler dikkate alınmadan bakıldığında neredeyse gelen yatırım kadar yurt dışına giden yatırım oluştu.
