Mehmet KAYA
Yüksek teknolojili yatırımlara ağırlık verilse de son 3 yılda faaliyete başlayan firma kayıtlarına göre, imalata geçen işletmelerin sadece yüzde 1,3’ü yüksek teknolojili ürün üretenlerden oluştu. EKONOMİ’nin kayıtlardan derlediği bilgilere göre, 2020’den bu yana 47 bin 676 sanayi şirketi imalata başladı. Bunlardan sadece 621’i yüksek teknolojili ürünler üreten firmalardan oluştu. Aynı dönemde ağırlık ise yine düşük teknolojili ürünler üreten firmalardan oluştu. Faaliyete başlayan sanayi ürünü imalatçılarının yüzde 51,19’u düşük teknolojili ürünlerin imalatı yapıyor.
Üretici, daha kolay üretilen düşük ve orta teknolojiye yöneliyor
Türkiye’de son dönemde yüksek teknolojili ürünlere yönelik olarak yoğun teşvikler ve yönlendirmeler yapılıyor. Sanayi yatırımlarının göreli olarak düşük ve orta düşük sektörlerde yoğunlaşması normal olarak kabul ediliyor. Çoğunlukla firmadan firmaya iş yapılan bu alanda, ihtiyaçlar da süreklilik niteliği taşıyor ve göreli olarak yatırım yapmak da daha kolay olarak niteleniyor. Buna karşılık, Türkiye’de hem yüksek teknolojili, hem de orta-yüksek teknolojili yatırımlar stratejik ya da öncelikli olarak uzun süredir teşvik ediliyor. Ancak yeni yayımlanmaya başlayan sanayi siciline kayıtlar dikkate alındığında, 2020’den bu yana neredeyse faaliyete başlayan firmalarda bu tür yatırımlar sabit bir oranda görülüyor.
Türkiye’de, 2020-2023 Ocak-Nisan döneminde yüksek teknolojili ürünlerin üretimi için faaliyete başlayan sanayi kuruluşlarının oranı, aynı dönemde faaliyete başlayan toplam firmalar içinde yüzde 1,3 ağırlığa sahip. Orta yüksek teknolojili imalatlarla birlikte bakıldığında da oran yüzde 22,6’ya çıkıyor. Ancak bu ikisinin toplamını her yıl faaliyete başlayanlara oranına bakıldığında da hemen hemen sabit yüzde 22 oranı dikkat çekiyor.
Sanayi sicili metodolojisinde, yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünler, NACE Rev.2’ye göre yapılıyor. Buna göre yüksek teknolojili ürünler NACE Rev.2. Kodu 21. Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı, 26. Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı ve 30.3. hava taşıtları ve uzay araçları ile bunlarla ilgili makinelerin imalatından (uçak, helikopter, planör, zeplin, sıcak hava balonu ve bunların parça ve aksesuarları) oluşuyor. Orta yüksek teknolojiler ise 20. Kimyasallar, 25.4 silah ve mühimmat, 27.Elektrikli teçhizat imalatı, 28.Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı, 29.Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı, 30.1.Gemi ve tekne yapımı, 30.3. Hava taşıtları ve uzay araçları ile bunlarla ilgili makinelerin imalatı ile 32.5. Tıbbi ve dişçiliğe ait araç ve gereçlerin imalatından oluşuyor.
