AYSEL YÜCEL
Türkiye otomotiv pazarında ağustos ayı satışlarına Tesla damga vurdu. Avrupa’da son dönemde sert pazar kaybı yaşayan Tesla, ağustos ayında Türkiye otomobil pazarında ikinci sırada yer aldı. Geçen ay tüm yerli modelleri geride bırakan Tesla, toplam otomobil satışlarından yüzde 10,6 pay aldı.
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği’nin (ODMD) verilerine göre, ağustos ayında otomobil ve hafif ticari araç satışları, yıllık bazda yüzde 12,7 artarak 101.650 adet oldu. Bu dönemde, otomobil satışları yıllık yüzde 18,7 artarak 82.215 olurken, hafif ticari araç satışları yüzde 6,7 daralarak 19.435 adette kaldı.
Avrupa ile aynı fiyata satılıyor
Ağustos ayında Renault, 8.124 adedi yerli olmak üzere toplamda 9.561 adetle en çok otomobil satan birinci marka olurken, ikinci sırada 8.730 adetle Tesla geldi. Tesla, toplam otomobil satışlarında ikinci marka olsa da tüm yerli üretim modelleri solladı. Türkiye’nin milli otomobili Togg ise ağustos ayında 1.249 araç sattı. Böylece Tesla, Togg’dan 7 kat fazla satış yapmış oldu.
ABD’li markanın satış rekoru kırmasındaki en büyük etkenlerin başında talebin öne çekilmesinin yanı sıra diğer birçok markanın aksine, Avrupa ile neredeyse aynı fiyata pazara sunulması geliyor. Tesla, Türkiye’de ABD ve Çin’den ithal edilen araçlara yönelik yüksek vergi duvarını aşmak için sadece Berlin’de üretilen Model Y’yi pazara sunuyor. Tesla Model Y’ler Almanya’daki Giga Berlin tesisinde üretildiği için Gümrük Birliği’nden faydalanıyor; ilave gümrük vergisi uygulanmıyor. Bu sayede Türkiye fiyatları Almanya’ya oldukça yakın kalıyor. Almanya’da 47 bin 278 Euro olan araç, Türkiye’de yüzde 25 ÖTV dilimine giriyor ve KDV dahil yaklaşık 2 milyon 359 bin TL başlangıç fiyatı ile pazara sunuluyor. Model Y’nin vergisiz fiyatı ise 1 milyon 532 bin TL. Tesla otomobillerin ağustos ayı ithalatına ödenen bedel ise yaklaşık 325 milyon dolar oldu.
Yerli payı 4 puan azaldı
Temmuz ayı sonunda yürürlüğe giren yeni ÖTV düzenlemesi, pazarda dengeleri değiştirmiş, bazı modellere zam gelirken bazı yerli modellerde ise indirim olmuştu. Buna paralel yerli araçlara talep artışı yaşanırken, ağustos ayında yerli payında artış bekleniyordu. Tesla'nın yükselişiyle beklentilerin aksine ağustos ayında yerli araçların payı yaklaşık 4 puan düşerek 26,9’a geriledi. Geçen ay 82.215 adet otomobil satışı yapılırken, bu araçların 22.099 adedini yerli modeller oluşturdu. İthal araçlar ise 60.116 adetle pazardan 73,1 pay aldı.
Pazar rekora koşuyor
Türkiye otomobil ve hafif ticari araç satışları, 2025 yılı Ocak-Ağustos döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7,24 oranında artarak 817.345 adet olarak gerçekleşti. Otomobil satışları, 8 ayda geçen yıla göre yüzde 8,05 artarak 654.413 adet, hafif ticari araç pazarı ise yüzde 4,1 artarak 162.932 adet oldu. Sektör temsilcileri, son çeyrekteki kampanyaların da etkisiyle yılsonunda pazarın 1,3 milyon adete yakın satışla rekor tazeleyebileceğini belirtiyor.
VERGİ AVANTAJI VE BAYİSİZ SATIŞ, TESLA'YI REKABETTE ÖNE ÇIKARDI
Otomotiv veri ve analiz şirketi Cardata’nın Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, Tesla’nın ağustos ayında rekor satışa imza atmasının nedenlerini şöyle sıraladı:
1- Gümrük Birliği ve Berlin üretimi avantajı: Tesla Model Y’ler Almanya’daki Giga Berlin tesisinde üretildiği için Gümrük Birliği’nden faydalanıyor; ilave gümrük vergisi uygulanmıyor. Bu sayede Türkiye fiyatları Almanya’ya oldukça yakın kalıyor.
2- Çinli rakiplere uygulanan ek vergiler: Çin menşeli elektrikli araçlara Türkiye’de yaklaşık yüzde 40 ek gümrük vergisi uygulanıyor. Tesla bu vergiden muaf olduğu için fiyat/performans açısından daha cazip hale geliyor.
3- ÖTV oranındaki değişiklikler ve öne çekilen talep: Temmuz 2025’te elektrikli araçlarda ÖTV oranları yükseldi. Tüketiciler bu artıştan önce siparişlerini hızlandırdı, Tesla’nın toplu teslimat modeliyle birleşince satışlar ağustosta zirve yaptı.
4- Şarj altyapısının hızla genişlemesi: Türkiye’de hızlı şarj istasyonlarının sayısının artması, elektrikli araç kullanımını kolaylaştırıyor ve Tesla gibi markaların satışlarını destekliyor.
5- Yüksek marka algısı ve teknoloji liderliği: Tesla, ileri seviye batarya teknolojisi, otonom sürüş özellikleri ve yenilikçi yaklaşımıyla tüketicilerin gözünde “yüksek teknoloji” algısı oluşturuyor. Bu da markaya talebi güçlendiriyor.
6- Bayi sistemiyle çalışmaması: Tesla, Türkiye’de klasik bayi ağı kurmadan doğrudan satış modeliyle çalışıyor. Arada bayi kâr marjı olmadığı için fi yatlar nispeten daha rekabetçi kalıyor.
7- Döviz bazlı fiyatlama stratejisi: Tesla, Avrupa genelinde fiyatlarını Euro bazlı belirliyor. Türkiye’deki Model Y fi yatları da doğrudan Avrupa fiyat politikasına bağlı olduğu için kur dalgalanmalarına rağmen diğer markalara kıyasla daha öngörülebilir kalıyor.
8- Devlet teşvikleri ve yatırım algısı: Tesla, Giga Berlin üretimi sayesinde yerli üretim sayılıyor ve Çinli markalara uygulanan ek vergiye takılmıyor. Ayrıca Türkiye’de elektrikli araçlara sağlanan düşük MTV avantajı, kullanıcıların toplam sahip olma maliyetini düşürüyor.
9- Yüksek ikinci el değeri: Tesla modelleri, diğer elektriklilere kıyasla yüksek ikinci el değeri koruyor. Özellikle Model Y’nin talebi yüksek olduğu için 2. el piyasasında fi yatlar daha stabil; bu da tüketiciler için cazibeyi artırıyor.
