MEHMET KAYA/ANKARA
Hidroelektrik Santralları Sanayi İş İnsanları Derneği (HESİ- AD) Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, hükümetin de gündemine giren pompaj depolamalı hidroelektrik santralleri kurulmasına yönelik çalışmalarda, yatırımın hızlandırılması için YEKDEM benzeri bir destek mekanizması kurulmasını önerdi. EKONOMİ’nin sorularını çevrimiçi yanıtlayan Güven, özellikle çok uzun süredir işletmede olan ve teknolojisi eskimiş HES’lerin rehabilite edilmesi sırasında, pompaj depolama yatırımına uygunsa bu mekanizmanın içine konularak yatırımlarının kolaylaştırılabileceğini vurguladı.
Elvan Tuğsuz Güven, uzun süredir üzerinde çalıştıkları, hidroelektrik santrallerin (HES) pompaj depolamalı hale getirilmesi ve HES alanlarına güneş ve/veya rüzgar santralleri kurulmasına izin verilmesi yönündeki girişimlerinde olumlu işaretler geldiğini vurguladı. Bu konuda, kamuda da oluşan farkındalığı memnuniyetle karşıladıklarını belirten Güven, son yapılan YEKA-GES ihalesinde, Türkiye’de ilk kez su üstüne kurulacak bir yüzer güneş enerjisi santrali lisansının verileceğini hatırlattı. Güven, baraj göllerinde bu tür santraller kurulmasını da önerdiklerini söyledi.
HES’ler uzun vadeli ve pahalı yatırımlar
Hidroelektrik santrallerin, bazılarının uzun sürelerdir kullanıldığını, teknoloji ve su kapasitelerinde değişim olduğunu; buna eklenen kuraklıkla birlikte üretimlerinin düştüğünü hatırlatan Güven, önerdikleri pompaj depolamalı HES’lerin uzun vadeli ve pahalı yatırımlar olduğunu hatırlattı. Bu nedenle, üretilen elektriğe belirli bir süre önceden belirlenmiş fiyatlarda alım garantisi içeren, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destek Mekanizması (YEKDEM) benzeri bir yapı önerdi. Mevcut santrallerin, pompaj depolamalı hale getirilmesinde, özel türbinlerle, hem su bırakılması, hem de pompaj sırasında çalışarak verimli hale getirme yatırımların mümkün olduğunu söyleyen Güven, “Uzun zamandır kullanılan HES’lerin rehabilitasyonunu yaparken acaba bu hale getirebilir miyiz diye düşünüyoruz” dedi.
Hibrit santrallerin potansiyeli yüksek
Yüzer GES santralleri arasında, yapılan bir çalışmada 23 bin MW’lık bir kurulu güç için potansiyel görüldüğünü kaydeden Güven, “Bu yatırımların hayata geçmesi aslında hidroelektrik santrallerine gücüne güç katacaktır ve aslında azalan kapasitelerini de kuraklıktan dolayı telafi etmesine müsaade edecektir. Altyapı yatırımları, şalt sahası, trafosu, santral binası, arazi kiralamaları, enerji nakil hatları gibi giderlerini şu anda gerek kuraklık gerekse düşen piyasa fiyatlarından dolayı karşılayamayan hidroelektrik santralleri bir can suyu olacaktır diye söylüyoruz” yorumunu yaptı. Elvan Tuğsuz Güven, hem pompaj depolamalı HES’ler için, hem de diğer depolama modelleri için elektrik fiyatlarının kritik önemde olduğunu belirterek, pahalı-ucuz saatler için anlamlı bir fark olması halinde bu tür yatırımların gerçekçi olacağının altını çizdi.
