YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Avrupa’nın en büyük hazır giyim tedarikçilerinden Türkiye, ana ihracat pazarındaki daralmadan, yüksek maliyetlerin yol açtığı rekabetçilik kaybı nedeni ile pazarın genelinden daha fazla etkilendi. İHKİB Ar-Ge ve Projeler Şubesi tarafından Eurostat verileri kullanılarak hazırlanan “Avrupa Birliği Hazır Giyim ve Tekstil Pazarında Türkiye’nin Yeri” raporuna göre, AB-27’nin hazır giyim ve konfeksiyon ithalatı 2026’nın Ocak-Mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,9 azalarak 38,7 milyar Euro’ya geriledi. Türkiye’den yapılan ithalat ise aynı dönemde yüzde 15,8 düşüşle 4,05 milyar Euro’dan 3,41 milyar Euro’ya indi. Türkiye bu rakamla Çin ve Bangladeş’in ardından AB’nin üçüncü büyük hazır giyim ve konfeksiyon tedarikçisi olmayı sürdürdü. İlk beş ayda Çin’den yapılan ithalat yüzde 10,1 azalarak 11,7 milyar Euro’ya, Bangladeş’ten yapılan ithalat ise yüzde 19 düşerek 7,4 milyar Euro’ya geriledi. Rapora göre AB’nin en büyük 10 hazır giyim tedarikçisinin tamamında geçen yılın aynı dönemine göre düşüş yaşandı.
İki yılda 2,2 puan kayıp
Türkiye açısından dikkat çeken gelişmelerden biri pazar payındaki gerileme oldu. Türkiye’nin AB hazır giyim ve konfeksiyon ithalatındaki payı 2024 Ocak-Mayıs döneminde yüzde 11 seviyesindeyken, 2025’in aynı döneminde yüzde 9,2’ye, 2026 Ocak-Mayıs döneminde ise yüzde 8,8’e düştü. Böylece Türkiye iki yılda 2,2 puanlık pazar payı kaybetti. Raporda, ilk 10 tedarikçi arasında Türkiye ile birlikte Bangladeş, Hindistan, Pakistan ve Kamboçya’nın payının geriledi. Çin, Vietnam, Fas, Tunus ve Myanmar’ın ise payları arttı.
Kilogram başına değer arttı
Türkiye’nin AB pazarı için birim fiyatı 2025 yılı geneli için 20,4 Euro olarak gerçekleşmişti. 2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde ise bu değer 20,8 Euro’ya yükseldi ve Türkiye söz konusu değer ile AB'nin ilk on hazır giyim tedarikçisi arasında en yüksek birim fiyata sahip üçüncü ülke konumunda yer aldı. Listenin zirvesinde Tunus, Fas ve Vietnam yer alırken, Türkiye'nin bu sıralaması, pazarda düşük maliyetli tedarikçilerden ayrıştığını ve daha yüksek katma değerli ürün segmentinde yer aldığını gösterdi. Bu dönemde AB’nin hazır giyimde kg başına ithalat değeri 14,1 Euro idi.
Tekstilde yüzde 17,6 payla ikinci
Hazır giyimde yaşanan pazar payı kaybına karşılık tekstil ve hammaddelerinde Türkiye’nin konumu daha güçlü seyretti. AB’nin Birlik dışından tekstil ve hammadde ithalatı Ocak-Mayıs 2026 döneminde yüzde 10,6 azalırken, Türkiye’den yapılan ithalat yüzde 9,8 düşüşle yaklaşık 1,3 milyar Euro oldu. Türkiye, Çin’in ardından AB’nin ikinci büyük tekstil tedarikçisi konumunu korudu. Türkiye’nin AB tekstil pazarındaki payı da yüzde 17,5’ten yüzde 17,6’ya yükseldi. Böylece toplam pazar küçülürken Türkiye tekstilde payını sınırlı da olsa artırmayı başardı. Rapora göre Türkiye yüzde 17,6’lık payla ikinci sıradaki konumunu korurken, tekstilde birim fiyatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,6 düşerek kilogram başına 3,7 Euro’ya geriledi.
En büyük pazar kadın giyim
AB’nin hazır giyim ithalatında en büyük ürün grubunu kadın giyim oluşturdu. Birliğin kadın giyim ithalatı ilk beş ayda yüzde 11,8 düşerek 9,5 milyar Euro’ya geriledi. Erkek giyimde yüzde 14 düşüşle 6,2 milyar Euro’luk, hazır eşyada ise yüzde 10,7 düşüşle 4,8 milyar Euro’luk ithalat gerçekleştirildi. Daralma hemen hemen bütün ana ürün gruplarına yayıldı. AB’nin tişört ithalatı yüzde 13,4, örme giyim ithalatı yüzde 13, dış giyim ithalatı yüzde 13,4 ve iç giyim ithalatı yüzde 16,1 geriledi. En sert değer kaybı ise yüzde 21,1 ile bebek giyimde görüldü.
Gümrük avantajına rağmen rekabet baskısı
Raporda Türkiye’nin AB pazarındaki rekabeti açısından gümrük rejimlerine de dikkat çekildi. Türkiye Gümrük Birliği kapsamında sanayi ürünlerini A.TR belgesiyle AB’ye gümrüksüz ihraç edebilirken; Bangladeş ve Myanmar EBA, Pakistan GSP+, Vietnam, Fas ve Tunus ise çeşitli serbest ticaret ve tercihli ticaret düzenlemeleri kapsamında sıfır gümrük avantajından yararlanıyor. Buna karşılık Çin yüzde 12, Hindistan ise mevcut durumda yüzde 9,6-12 arasında değişen gümrük vergileriyle karşı karşıya bulunuyor.
