Küresel tekstil ticaretinde dalgalanmaların sürdüğü bir dönemde denim kumaş ve giysi sektörü, yeniden büyüme eğilimine girdi. Dünya denim kumaş ihracatı yüzde 6,5 artışla 4 milyar dolara ulaşırken, Türkiye hem üretim kapasitesi hem de bölgesel tedarik gücüyle küresel rekabetteki konumunu korumayı başardı ve geçen yıl ihracatını yüzde 8,5 oranında artırarak 291 milyon dolar seviyesine taşıdı. Bu yıl ocak-temmuz döneminde ise ihracat, yüzde 19,8 oranında artarak 182 milyon dolar seviyesine yükseldi. Türkiye’nin denim kumaş ihracatının bu yılın tamamında 320 milyon doları geride bırakarak pandemiden sonraki ikinci en yüksek ihracat rakamına ulaşması bekleniyor. Her ne kadar denim giyim ihracatı 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 3,5 oranında gerilemiş olsa da, genel hazır giyim ihracatındaki yüzde 6,9’luk düşüşle kıyaslandığında denim segmentinin daha dirençli bir yapı sergiledi ve Türkiye hem kumaş hem de denimde 2 milyar dolar civarında ihracat ile dünyada ilk 4’teki yerini korudu. Öte yandan Türkiye’nin her iki kategoride de ithalatı düşüş eğilimine girdi.
Dünya denim kumaş ticaretinde son yıllarda yaşanan gelişmeler, sektörde Asya merkezli üretim gücünün devam ettiğini ancak yakın coğrafyaya tedarik arayışlarının da hız kazandığını ortaya koyuyor. 2024 yılında küresel denim kumaş ihracatının neredeyse yarısı Çin tarafından gerçekleştirildi. Çin, yüzde 48,3’lük payıyla yaklaşık 2 milyar dolarlık ihracata imza atarak liderliğini sürdürdü. Çin’in ihracatındaki yüzde 11,2’lik artış, ülkenin ölçek avantajı ve entegre üretim yapısının halen belirleyici olduğunu gösterdi.
Türkiye’nin ihracatı yüzde 8,5 arttı
Çin’in ardından gelen ülkeler arasında Türkiye, dikkat çeken performansıyla öne çıktı. Türkiye, 2024 yılında 291 milyon dolarlık denim kumaş ihracatıyla dünya genelinde dördüncü sırada yer aldı. Küresel pazardan aldığı pay yüzde 7,3 seviyesinde gerçekleşirken, Türkiye’nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 8,5 arttı. Bu yıl ise denim kumaş ihracatının en az yüzde 10 artışla 2021 yılı rekoru olan 338 milyon dolardan sonraki en yüksek ikinci ihracat değerine çıkması bekleniyor. Söz konusu gelişmeler, Türkiye’nin yalnızca üretim gücüyle değil, hız, kalite ve coğrafi yakınlık avantajıyla da öne çıktığını ortaya koydu. Türkiye’nin denim kumaş ihracatında pazar yapısı da sektördeki dönüşümü yansıtıyor. 2024 yılında Mısır, yüzde 24 pay ile Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı oldu. Türkiye’nin Mısır’a denim kumaş ihracatı yüzde 44,3 gibi dikkat çekici bir artışla 70 milyon dolara ulaştı. Tunus, 58 milyon dolarlık ihracat ve yüzde 19,8 pay ile ikinci sırada yer alırken, Fas yüzde 11,1 pay ve 32 milyon dolarlık ihracatla üçüncü sıraya yerleşti. Bu dağılım, Türkiye’nin Kuzey Afrika ve yakın üretim havzalarında kilit tedarikçi konumunu güçlendirdiğini gösteriyor.
İthalat düşüş trendinde
Küresel ölçekte denim kumaş ithalatı da 2024 yılında güçlü bir artış kaydetti. Dünya denim kumaş ithalatı yüzde 13,2 artarak 3,6 milyar dolara ulaştı. Bangladeş, yüzde 30,1 payla en büyük ithalatçı ülke konumunda yer aldı. Bangladeş’in ithalatının 1,1 milyar doları aşması, ülkenin konfeksiyon üretiminde dışa bağımlı kumaş tedarik yapısını sürdürdüğünü ortaya koydu. Türkiye ise küresel denim kumaş ithalatında yüzde 4,1 payla altıncı sırada yer aldı. 2024 yılında Türkiye’nin denim kumaş ithalatı yüzde 11,1 azalarak 151 milyon dolara geriledi. Bu düşüş, iç üretim kapasitesinin güçlü seyrini ve yerli tedarikin önceliklendirildiğini gösteren önemli bir veri olarak öne çıktı. Türkiye’nin en büyük denim kumaş tedarikçisi yüzde 43,9 payla Pakistan olurken, Pakistan’dan yapılan ithalat yüzde 15,2 azalarak 66 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Avrupa’da liderliğini sürdürdü
Avrupa Birliği verileri de Türkiye’nin denim kumaş ticaretindeki stratejik rolünü destekliyor. 2024 yılında AB’nin denim kumaş ithalatında Türkiye yüzde 25,4 payla ilk sırada yer aldı. AB’nin Türkiye’den denim kumaş ithalatı yüzde 3,1 artarak 34 milyon dolara ulaştı. Bu sonuç, Türkiye’nin AB için hem güvenilir hem de yakın bir tedarikçi olarak konumunu koruduğunu ortaya koydu. Özetle, dünya denim kumaş ticareti 2024 yılında büyüme eğilimine girerken, Çin küresel liderliğini sürdürdü; Türkiye ise artan ihracatı, güçlü bölgesel bağları ve AB pazarındaki ağırlığıyla dünya denim kumaş ticaretinde ilk dörtteki yerini sağlamlaştırdı. Küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dönemde, Türkiye’nin denim kumaş sektöründeki bu konumu önümüzdeki yıllar için de kritik bir avantaj olarak öne çıkıyor.
Küresel denim giysi ihracatı da ithalatı da artışta
Küresel denim giyim ticareti 2024 yılında sınırlı ancak istikrarlı bir büyüme eğilimi sergiledi. Dünya genelinde denim konfeksiyon ihracatı 2024 yılında yüzde 3,3 artışla yaklaşık 72,8 milyar dolar seviyesine ulaştı. Küresel ihracatta Çin, yüzde 22,7 payla liderliğini korurken, ihracatı 16,5 milyar dolar olarak kaydedildi. Bangladeş yüzde 17,1 payla ikinci sırada yer alırken, Almanya yüzde 6,3 payla üçüncü büyük ihracatçı konumunda bulunuyor. Türkiye ise 3,5 milyar dolarlık denim giyim ihracatıyla dünya sıralamasında 4. sırada yer alıyor ve küresel pazardan yaklaşık yüzde 4,9 pay alıyor. Küresel denim giyim ithalatı tarafında da 2024 yılında artış eğilimi dikkat çekti. Dünya genelinde denim konfeksiyon ithalatı yüzde 3,9 artarak yaklaşık 64 milyar dolar seviyesine yükseldi. İthalatta en büyük pazar ABD oldu. ABD, yüzde 19,1 pay ve 12,3 milyar dolarlık ithalatla küresel denim giyim talebinin merkezinde yer aldı. Almanya yüzde 9,5 payla ikinci, Fransa ise yüzde 5,7 payla üçüncü büyük ithalatçı ülke konumunda bulunuyor. AB, dünya denim giyim ithalatında yaklaşık yüzde 40’lık payla en büyük pazar konumunda yer alırken, tedarikte Bangladeş, Türkiye ve Çin öne çıkan ülkeler arasında bulunuyor. Türkiye, AB’nin denim giyim ithalatında yüzde 7,6 payla ikinci sırada yer alarak bölgedeki güçlü konumunu koruyor.
Giysi ihracatı 1,5 milyar dolar
Dünya denim giyim pazarı da, son yıllarda değişen tüketim alışkanlıkları ve tedarik zincirlerindeki yeniden yapılanmayla birlikte yeni bir denge arayışına girmiş durumda. Bu dönüşüm sürecinde Türkiye, denim giyim alanındaki üretim kapasitesiyle küresel rekabetteki yerini koruyan sayılı ülkeler arasında yer alıyor. Türkiye, 2024 yılında 17,9 milyar dolarlık hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı gerçekleştirirken, bunun 1,5 milyar dolarlık bölümünü denim giyim ürünleri oluşturdu. Denim giyim, toplam hazır giyim ihracatının yüzde 8,6’sını kapsayarak sektördeki stratejik önemini sürdürdü. Her ne kadar denim giyim ihracatı 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 3,5 oranında gerilemiş olsa da genel hazır giyim ihracatındaki yüzde 6,9’luk düşüşle kıyaslandığında denim segmentinin daha dirençli bir yapı sergilediği görülüyor. 2024 yılında kadın ve kız çocuklarına yönelik denim pantolon ve şort ihracatı 900,5 milyon dolara ulaşarak toplam denim giyim ihracatının yüzde 58,5’ini oluşturdu. Erkek ve erkek çocuklarına yönelik denim pantolon ve şort ihracatı ise 494,3 milyon dolar ile toplamın yüzde 32,1’ini kapsadı. Böylece pantolon ürün grubu, Türkiye’nin toplam denim giyim ihracatının yüzde 90’ından fazlasını tek başına temsil etti. Denim ceket, etek, elbise ve gömlek gibi diğer ürün gruplarının payı ise sınırlı kaldı. Pazar dağılımı açısından bakıldığında, Avrupa Birliği Türkiye’nin denim giyim ihracatındaki belirleyici konumunu korudu. 2024 yılında Türkiye’nin toplam denim giyim ihracatının yüzde 71,9’u AB ülkelerine gerçekleştirildi. Ülke bazında ihracatta ise dikkat çekici bir sıralama değişimi yaşandı. Hollanda, 2024 yılında yüzde 39,6’lık artışla 306 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaşarak Türkiye’nin en büyük denim giyim pazarı oldu. Almanya 229 milyon dolarla ikinci sırada yer alırken, İspanya’ya yapılan ihracat yüzde 34,4 düşüşle 224 milyon dolara geriledi.
