Bu yıl dördüncüsü düzenlenen Türkiye-Afrika İş ve Ekonomi Forumu, 53 ülkeden 4 bine yakın katılımcı ile “Fırsatların Önünün Açılması ve Daha Güçlü Ekonomik İş Birlikleri” mottosuyla gerçekleşti. Ticaret Bakanlığı ev sahipliğinde, Afrika Birliği iş birliği ile Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) organizasyonuyla bu yıl dördüncüsü gerçekleştirilen Türkiye- Afrika İş ve Ekonomi Forumu’nun kapanış töreni T.C. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Komorlar Birliği Devlet Başkanı ve Afrika Birliği (AfB) Dönem Başkanı Azali Assoumani, T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Afrika Birliği Komisyonu (AfB) Ekonomik Kalkınma, Ticaret, Sanayi ve Madencilikten Sorumlu Komiseri Büyükelçi Albert Muchanga, DEİK Başkanı Nail Olpak ve Afrika İş Konseyi Başkanı Dr. Amany Asfour, Türkiye ile Afrika ülkelerinin ekonomi ve iş dünyası temsilcilerinden 4 bine yakın temsilcinin katılımıyla düzenlendi.
Törenin kapanış konuşmasını yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Afrika kıtasının küresel sistemde hak ettiği yeri alması için gereken her türlü katkıyı sağlayacaklarını ifade etti. İki tarafın ilişkilerini değerlendiren Erdoğan, “Kıta ülkelerinin çoğuyla olan münasebetlerimizin seviyesi ne bize ne de Afrikalı dostlarımıza yakışan bir seviyede değildi. İlk olarak 2003 yılında Afrika ile ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi stratejisini uygulamaya koyduk. Ardından 2005 senesini ülkemizde ‘Afrika Yılı’ ilan ederek, kıtayla ilişkilerimizde yeni bir sayfa açtık. Afrikalı kardeşlerimizle yeniden kucaklaşırken iş birliğimizi eşit ortaklık ve kazan- kazan temelinde ilerletmeye çalıştık. Kıtaya yönelik kibirli bakış açılarını elimizin tersiyle ittik. Afrikalı kardeşlerimizle göz hizasında ilişki kurmaya, duygudaşlık geliştirmeye, birbirimizi daha çok anlamaya ihtimam gösterdik. Kıtayla 2003 yılında 5,4 milyar dolar olan ticaret hacmimiz, geçtiğimiz yılsonu itibarıyla 41 milyar dolara yaklaştı. Afrika’daki doğrudan yatırımlarımızın toplam değeri 10 milyar doları aştı. Firmalarımız, enerjiden inşaata, tarımdan beyaz eşya ve gıdaya kadar farklı alanlarda iş yaparak Afrika’nın alt ve üstyapı eksikliklerinin giderilmesinde çok önemli vazifeler üstleniyor. Şirketlerimiz, iş gücü ihtiyaçlarının büyük bölümünü yerelden karşılayarak Afrika ülkelerinde istihdama ve üretime katkı sağlıyorlar” diye konuştu.
Ticari ve ekonomik iş birliği anlaşmamız olan ülke sayısı 48’i buldu
Bugün 100 bini aşan Afrikalı işçinin Türk yatırımcılar sayesinde istihdam imkanına kavuşmasının Türkiye için gurur kaynağı olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözleri şöyle tamamladı: “Türk müteahhitlerinin kıta genelinde üstlendiği projelerin toplam değeri 85,5 milyar doları geçti. Ziyaretlerimizde, Türk şirketlerinin Afrikalı ortaklarıyla beraber inşa ettikleri yollara, stadyumlara, havalimanlarına, fabrikalara rastlıyoruz. Muhataplarımız, şirketlerimizde çalışmaktan duydukları mutluluğu her fırsatta dile getiriyor. Türkiye Cumhurbaşkanı olarak, şirketlerimizin kıtada böyle anılmasını memnuniyetle karşılıyorum. Afrika’daki büyükelçilik sayısını 44’e çıkardık. Ankara’da 38 Afrika ülkesinin büyükelçisine ev sahipliği yapmaktan ayrıca gurur duyuyoruz. Ticaret müşavirliklerimizin sayısı yakında 31’e ulaşacak. Toplam 48 Afrika ülkesiyle İş Konseyleri kurduk. Ticari ve ekonomik iş birliği anlaşmamız olan ülke sayısı 48’i buldu. Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması olan ülke sayısı 32’ye çıktı. Ticaretten yatırıma, kültürden eğitime Afrika’yla her alanda ilişkilerimizin günden güne geliştiğini büyük bir mutlulukla müşahede ediyoruz. Önümüzdeki dönemde Afrika kıtası serbest ticaret alanının ticaret ve yatırımlar bakımından önemli fırsatlar doğuracağını değerlendiriyoruz. Afrika Birliği ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu’na (DEİK) forumun gerçekleşmesi için gösterdikleri iş birlikleri ve katkılarından dolayı teşekkür ediyorum” dedi.
Afrika’yı umut kıtası haline getirmeli ve bunun için birlikte hareket etmeliyiz
Komorlar Birliği Devlet Başkanı ve Afrika Birliği (AfB) Dönem Başkanı Azali Assoumani, “Bu forum, Türkiye ve Afrika kıtasındaki halkları ilgilendiren konuları ele alıyor. Daha önce aynı forum 2021’de düzenlenmişti ve buradaki amaç ortak bir şekilde refahın artırılmasıydı. Bu adımlarla altyapı, enerji, tarım, dijital pazarlama ve sağlık gibi alanlarda çalışma fırsatı buluyoruz. Afrika ile ortaklığın başlamasından bu yana Türkiye bu fırsatları her zaman en doğru şekilde değerlendirdi. Afrika’yı umut kıtası haline getirmeliyiz ve bunun için birlikte hareket edelim çağırımızı yineliyoruz. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kıtaya 40’dan fazla ziyaret gerçekleştirmesi, Türkiye’nin Afrika açılımı ve 2005 yılının Afrika Yılı ilan edilmesi gibi Türkiye’nin kıta özelindeki ilgisi ve verdiği değer hepimiz için çok kıymetli. Şimdi ise Türkiye’nin Afrika ülkeleriyle 2024’teki ticaret hacminin 75 milyar dolara ulaşmasını bekliyor ve Türkiye’nin bu konudaki desteklerini görmekten mutluluk duyuyoruz. Afrika’nın altyapı ve enerji alanında çok büyük yatırımlara ihtiyaç duyduğunu görüyoruz. Kıtadaki özel sektöre kendi tecrübelerini aktarma konusunda Türkiye›ye güveniyoruz. Afrika Birliği adına kardeşim Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a bir kez daha teşekkür ediyor, kendisine bizi çok sıcak bir şekilde karşıladığı için müteşekkir olduğumuzu belirtmek istiyorum” dedi.
Bakan Bolat: “Afrika’nın geleceğini Afrikalıların belirleyeceği yaklaşımını destekliyoruz”
Türkiye’nin, her daim Afrika ülkeleriyle eşit ortaklık, kardeşlik ve karşılıklı saygı temelinde ilişkiler geliştirmeyi amaçladığını ve her iki tarafın da kazançlı çıkacağı işbirlikleri kurmayı hedeflediğini belirten Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, “Türkiye, Afrika ile Ticari ve Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesi Stratejisi’nin uygulamaya girdiği 2003 yılından bu yana Afrika ile ilişkilerini kazan-kazan prensibiyle geliştirmek amacıyla kararlı adımlar atıyor. Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan’ın belirlediği Afrika Stratejisi’nin devreye alındığı 2003’ten bugüne ikili ilişkilerin hızlı bir gelişim dönemine girdi. Afrika ülkeleri ile ticaret hacmimiz 2022 yılında 40,7 milyar dolara ulaşırken, bu yıl 9 aylık dönem itibarıyla 27 milyar dolarlık ticaret hacmini yakalamış durumdayız. Uluslararası işbirliğine daha da çok ihtiyaç duyulan mevcut konjonktürde düzenlediğimiz Türkiye-Afrika IV. İş ve Ekonomi Forumu’muz da Türkiye ve Afrika ülkeleri arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin gündem konularını ele almak ve yeni işbirliği alanlarını tespit etmek için önemli bir imkan sundu. İki gün süren forum kapsamında Afrika ülkelerinin temsilcileri ve Afrika ülkelerini temsilen katılan 24 bakan ile bir araya gelmekten memnuniyet duyuyoruz. TABEF kapsamında iki gün boyunca gerçekleştirilen toplantılarda, tarım, tarıma dayalı sanayi, turizm, sağlık, imalat, altyapı, tekstil ve kadın girişimciliği alanlarında iş birliğinin nasıl daha ileri taşınabileceğini ele aldık. Bunun yanında, Afrika hükümetlerinin ülkelerindeki yatırım fırsatlarını Türk özel sektörüne tanıttığı seanslar, seminerler yapıldı ve toplantılarla Türk ve Afrikalı iş insanları bir araya gelerek verimli iş görüşmeleri yaptı. Afrika’nın geleceğini Afrikalıların belirleyeceği yaklaşımını desteklerken, önümüzdeki dönemde uluslararası arenada Afrika’nın yanında olmaya devam edecek, Afrika ülkeleriyle eşit ortaklar olarak birlikte kalkınmak için kararlı adımlar atmayı sürdüreceğiz. Ticaret Bakanlığımız ile ortak hareket eden Afrika Birliği Dönem Başkanı Azali Assoumani’ye, 6 Afrikalı uluslararası teşkilatın yönetimlerine, Nail Olpak başkanlığındaki DEİK yönetimi ve çalışanlarına, Afrika ile Türkiye’den 4 bine yakın katılımcıya teşekkürlerimi sunuyorum” dedi.
Olpak: “Afrika ile ticaretimizi 75 milyar dolara çıkarmak istiyoruz”
Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ticaret hacmini önce 50 milyar dolar, ardından 75 milyar dolara çıkarmak için titizlikle çalıştıklarını vurgulayan DEİK Başkanı Nail Olpak, “Bu yıl dördüncüsünü düzenlediğimiz Türkiye-Afrika İş ve Ekonomi Forumu’muzda 1 misafir Cumhurbaşkanını, 24 Afrika ülkesinin Bakanlarını, Afrika Birliği Komisyonu Komiseri ve İş Konseyi Başkanını, 32 Büyükelçiyi, 19 iş dünyası başkanını, 1700’ü Afrika’dan olmak üzere 3 bin 900 Türk ve Afrikalı iş insanını ağırladık. Programımız kapsamında 9 bin 800 iş görüşmesi gerçekleştirildi. Bilinen kısa bir Afrika hikayesi anlatmak istiyorum. Bir kaşif Afrika ormanlarında ilerlerken, yanındakilerden birisi aniden durunca kaşif sorar; ‘Neden durduk, yoruldunuz mu?’ Adam cevap verir; ‘Yorulmadık ama o kadar hızlı ilerliyoruz ki ruhlarımız geride kaldı.’ Bazen hayatın rutininde öyle hızlı koşarız ki işin ruhunu kaybederiz. O zaman nefeslenip, daha iyi bir planla devam etmek gerekir. TABEF’i ruhumuzu yakalamak için bir dengeleme süreci olarak görüyorum. Biz de DEİK olarak, 48’i Afrika’da faaliyet gösteren 152 İş Konseyimizle, yatırım ve ticaretimizi artırmak için “Ticari Diplomasi” çalışmalarımıza, işimizin ruhunu yakalayarak devam ediyoruz. Afrika ülkeleri ile ticaret ve yatırımlarımızı güçlendirmek için kararlı bir şekilde çalışıyoruz. Ticaretimizi önce 50 milyar dolar, sonra 75 milyar dolara çıkarmayı hedefl iyoruz. Hedefl erimize ulaşmak için vize sorunlarının aşılması, çifte verginin önlenmesi anlaşmaları, yatırımların karşılıklı tanınması ve korunması anlaşmaları, STA’lar, bankacılık imkanlarının geliştirilmesi, teknoloji ve start-up alanlarında işbirliğimiz son derece önemli. Ve tek bir prensibimiz var, o da kazan- kazan ilkesi. Programımızı teşrif eden Cumhurbaşkanlarımıza, Ticaret Bakanımız ve Afrika Birliği’ne, Bakanlarımıza, panelistlere, programımıza yoğun bir ilgiyle katılan tüm iş dünyası temsilcilerimize teşekkür ediyorum” şeklinde konuştu.
Türkiye-Afrika İş Dünyası’nın EN’leri ödüllendirildi
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasının ardından Türkiye ile Komorlar Birliği arasında Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması imzalandı. Anlaşmaya, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Komorlar Birliği Posta, Telekomünikasyon ve Dijital Ekonomi Bakanı Kamalidine Souef imza attı. Ardından Erdoğan ile Komorlar Birliği Cumhurbaşkanı Azali, Afrika kıtasını kapsayan projeler geliştiren ve kıtayla ticari ilişkilerin geliştirilmesine katkı sağlayan 6 firmanın yöneticilerine ödüllerini takdim etti.
Miller Holding CEO & Milvest Yönetim Kurulu Başkanı Turhan Mildon, Aksa Enerji Yönetim Kurulu Üyesi Cemil Kazancı, Albayrak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Albayrak, Doğanlar Holding Başkan Vekili Adnan Doğan, Nurol Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Oğuz Çarmıklı ve Tusaş Genel Müdürü Prof. Dr. Temel Kotil’e ödülleri takdim edildi. Miller Holding, Aksa, Albayrak, Doğanlar, Kolin, Nurol, TUSAŞ, Selpak, Taypa Tekstil, Koluman, Ford Truck ve Afrika Finance Corporation’ın sponsorluğunda gerçekleşen Türkiye-Afrika IV. İş ve Ekonomi Forumu, TABEF Töreni kapsamında düzenlenen Türkiye-Afrika İş Dünyası Ödül Töreni’nin akabinde ikili iş görüşmeleri ile sona erdi.
Türkiye-Afrika ticaretinde hedef 75 milyar dolara ulaşmak
Ticaret Bakanlığı ev sahipliğinde, Afrika Birliği iş birliği ile Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) organizasyonuyla gerçekleştirilen Türkiye-Afrika IV. İş ve Ekonomi Forumu, “Fırsatların Önünün Açılması ve Daha Güçlü Ekonomik İş Birlikleri” mottosuyla 12-13 Ekim 2023 tarihlerinde İstanbul’da düzenlendi.
Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Afrika Birliği Komisyonu Ekonomik Kalkınma, Ticaret, Sanayi ve Madencilikten Sorumlu Komiseri Büyükelçi Albert Muchanga, Komorlar Birliği Posta Telekomünikasyon ve Dijital Ekonomi Bakanı Kamalidine Souef, DEİK Başkanı Nail Olpak ile Türkiye ve Afrika ülkelerinin ticaret ve ekonomilerine yön veren 4 bine yakın iş insanının katılımıyla gerçekleşen Forumun ilk gününde TABEF 2023 Ortak Bildirisinin ilanıyla MoU Töreni kapsamında dört anlaşma imzalandı.
Törende, “DEİK & ECCAS Yüksek İş Konseyi Arasında İyi Niyet Anlaşması”, “DEİK/Türkiye-Senegal İş Konseyi Kuruluş Anlaşması”, “DEİK/Türkiye-Yeşil Burun İş Konseyi İş Birliği Anlaşması” ve “DEİK/Türkiye-Togo İş Konseyi İş Birliği Anlaşması” imzalandı.
Afrika’daki Türk yatırımları 10 milyar dolara ulaştı
Türkiye’nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Afrika ülkeleri ile ilişkilerine büyük önem verdiğini vurgulayan Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, “2003 yılında başlattığımız ‘Afrika Ülkeleri ile Ticari ve Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesi Stratejisi’ her boyutuyla güçlü bir şekilde uygulanıyor. Burada Afrika kıtasının tamamıyla ekonomik ve ticari ilişkilerimizi dengeli bir şekilde geliştirmeyi hedeflemiştik. Bu çerçevede 2003 yılında Türkiye’nin Afrika ile dış ticareti yalnızca 5,4 milyar dolar düzeyindeydi. 2022 yıl sonu itibarıyla ise ticaret hacminin 40,7 milyar dolara ulaştığını memnuniyetle görmekteyiz. Afrika stratejimizin uygulandığı 20 yılda Afrika kıtasıyla ticaret hacmimizin 7,5 kat, Afrika’nın Sahra Altı bölgesi özelinde baktığımızda ise ticaret hacmimizin 11,3 kat arttığını görüyoruz” dedi.
Afrika’daki Türk yatırımlarının bugün 10 milyar dolara ulaştığı bilgisini veren Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü: “Türk yatırımcıların Afrika’da yüz binlerce kişiye iş imkanı sağladığını ve yatırım yaptıkları ülkelerin kalkınmasına büyük katkılar sunduğunu görüyoruz. Ayrıca Türk müteahhitlik firmaları, Afrika kıtasında bugüne kadar 1864 projeyi tamamlayarak 85,4 milyar dolarlık altyapı ve üstyapı yatırımlarını başarıyla tamamladılar. Ayrıca Afrika Birliği’nin G20 topluluğu içinde üye olarak yer almasından da büyük bir memnuniyet duyuyor, bu konuda Türkiye olarak G20 platformunda da Afrika’yı destekliyoruz. Forumda Türkiye ile Afrika ülkeleri arasında tarım, tarıma dayalı sanayiler, imalat sektörü, altyapı ve ulaştırma, turizm ve kadın girişimciliği gibi alanlarda ilişkilerin geliştirilmesi konusunda bakanlar olarak fi kir alışverişinde bulunduk. Ülkemiz, Afrika’nın her alanda kalkınmasına ve küresel sistemde hak ettiği yeri almasına da katkı sağlamaya devam edecek.”
Olpak: “Hedeflerimize ulaşmak için önemli adımlar atacağız”
Forumun açılışında yaptığı konuşmada Türk iş dünyasının Afrika ile ortak altyapı yatırımlarına hazır olduğunu vurgulayan DEİK Başkanı Nail Olpak, “İki gün süren TABEF kapsamında da paneller, ikili görüşmeler, G2B toplantıları ve imzalanan anlaşmalarla Türkiye ile Afrika arasında yeni köprüler kuracağız. Önce 50 milyar dolar, daha sonra 75 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi ne ulaşmak için önemli adımlar atacağız. Önceliğimiz ise Afrikalı dostlarımızın ulaşım, enerji ve sağlık başta olmak üzere altyapı projelerinde kazankazan ilkesi çerçevesinde iş birliğimizi artırmak. Türkiye ekonomisinin son 20 yılına baktığımızda önemli bir sıçrama görüyoruz. Afrika’nın kuzeyindeki faaliyetleri daha eskiye dayanan Türk müteahhitlik şirketleri, son 20 yılda Sahra Altı Afrika’da da etkinliklerini artırdı ve kıtanın tamamında en fazla varlık gösteren müteahhitlik şirketleri oldu” dedi.
Bugün küresel ekonomik sorunların çözümünde altyapı yatırımlarının önemli bir rolü olduğunu kaydeden Olpak, sözlerini şöyle tamamladı: “Diğer yandan, yeşil ve dijital dönüşüm dünyanın gündeminde ve her sektördeki üretim ve tüketim alışkanlıklarını değiştirecek bu dönüşümler, enerji tarafında da önemli paradigma değişimine yol açıyor. Bunların tamamlayıcısı Lojistik yatırımları da daha çok öne çıkmasını beklediğimiz bir alan. Küresel ticarette yeni bölgesel iş birlikleri ve ticaret yolları gündemde. Bu ticaret yollarının somut hale gelmesi, yeni ulaşım, enerji, iletişim alt yapılarıyla mümkün olacak. Bu çerçevede, birbiriyle entegre intermodal alt yapılar daha fazla önem kazanacak. Yaşadığımız ve yaşayacağımız dönüşümler; enerji, ulaştırma ve iletişim altyapı yatırımlarının öneminin artacağını ortaya koyuyor. Ancak, bu yatırımları tek bir ülkenin yapmasıyla, küresel sorunlara çözüm bulunamaz. O yüzden, bu yatırımlarda vizyonumuzu daha geniş tutmalı ve küresel iş birliklerine daha fazla açık olmalıyız. Biz Türk iş dünyası olarak, Afrikalı dostlarımızla her alanda daha fazla ortak altyapı yatırımlarına hazırız.”
TÜRKİYE İLE AFRİKA ARASINDAKİ SEKTÖR BAZLI FIRSATLAR MASAYA YATIRILDI
Forumun ilk gününde, “Türkiye ve Afrika Arasında Tarımsal Sanayi Üretimi Konusunda İş Birliği: Tedarik Zinciri Sürdürülebilirliği”, “Afrika Dijital Dönüşümü: Afrika Dijital Teknolojiler Ekosistemini Geliştirmek” ve “Sağlık Teknolojisi Değerlendirmesi: Sürdürülebilir Sağlık Sektörü ve Yeni İnovatif Fırsatlar” panelleri ile “Altyapı Yatırımı Fırsatları: Enerji, Telekomünikasyon ve Ulaştırma Ağları”, “Yönetişim ve Gıda Güvenliği: Sürdürülebilir Gıda Sistemi Yaratmak” ve “Turizm ve Dijital Pazarlama Teknolojisinin Tanıtımı: Turizm ve Otelcilik Sektörü” oturumları ile eş zamanlı olarak ikili iş görüşmeleri düzenlendi.
Türkiye ile Afrika ülkelerinin ekonomi, ticaret ve iş dünyası temsilcilerini bir araya getiren forumun ilk gününde, ülke ve sektör bazlı paneller ile yeni iş birliği ve yatırım fırsatları ele alındı. Forum kapsamında Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Afrika Birliği Komisyonu Ekonomik Kalkınma, Ticaret, Sanayi ve Madencilikten Sorumlu Komiseri Albert Muchanga ve Komorlar Birliği Posta, Telekomünikasyon ve Dijital Ekonomi Bakanı Kamalidine Souef’in de katılımıyla Mutabakat Zaptı (MoU) İmza Töreni gerçekleştirildi.
