AYSEL YÜCEL/İSTANBUL
Tarımda yaşanan sıkıntılar ve artan maliyetler, traktör sektörüne ağır darbe vurdu. Türk Tarım Alet ve Makinaları İmalatçıları Birliği’nin (TARMAKBİR) raporuna göre, ekim ayında traktör üretimi yıllık bazda yüzde 46 düşerek 3.194 adede geriledi. Ocak– Ekim 2025 döneminde üretim geçen yıla göre yüzde 40 azalışla 37.651 adet oldu. Son 4 yılın Ocak– Ekim verileri dikkate alındığında ise 2025 yılındaki düşüş yüzde 45 olarak gerçekleşti. Rapor; Türk Traktör, Başak, Erkunt, Hattat, Karataş, SDF, Tümosan ve Yanmar firmalarının üretim verilerine dayanıyor. 2025 yılı ekim ayında 1.397 adet traktör ihraç edildi. Bu rakam geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,9 artışa işaret etse de, son 4 yılın ekim ayı verileri dikkate alındığında 2025’teki yüzde 16 daralma söz konusu. Ocak–Ekim 2025 döneminde toplam ihracat 12.577 adet olurken, yıllık bazda yüzde 15,7 daralma yaşandı. Son 4 yılın aynı dönemleriyle karşılaştırıldığında ise yüzde 25,9’luk bir gerileme yaşandı.
İç pazarda büyük kayıp
Son açıklanan TÜİK verisine göre, Ekim ayında, traktör satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 37,4 azalarak 3.061 adede geriledi. Ocak- Ekim döneminde ise traktör satışları yıllık bazda yüzde 36 azalarak 33.151 adet seviyesinde kaldı. Bu dönem son 5 yılın verileriyle karşılaştırıldığında düşüş yüzde 33,1 oldu. Türkiye traktör pazarındaki bu sert daralmanın en önemli nedeni, tarımda 2025 yılının büyük kayıplarla geçmesi. Zirai don, kuraklık, artan maliyetler ve ürün fiyatlarının düşük seyretmesi traktör alımlarını olumsuz etkiledi. Yüksek faizler ve çiftçilerin krediye erişimde yaşadığı zorluklar da satışlarda belirleyici bir diğer faktör oldu.
Kapasite kullanımı %38’e indi
Otomotiv Sanayii Derneği’nin (OSD) Ocak–Ekim 2025 verilerine göre, kapasite kullanım oranı en düşük segment traktör oldu. Kapasite kullanım oranı; hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari) yüzde 67, kamyon grubunda yüzde 56, otobüs–midibüste yüzde 66 iken, traktörde yüzde 38 olarak gerçekleşti. Otomotiv sanayinin toplam kapasite kullanım oranı ise yüzde 66 oldu. Traktörde kapasite kullanım oranı son iki yılda 37 puan geriledi.
Trafikteki payı azalıyor
Trafiğe kayıtlı toplam araç sayısı artarken traktörün payı düşüyor. TÜİK’in raporuna göre, Ekim 2025 sonu itibarıyla Türkiye’de trafiğe kayıtlı 33.193. 636 adet taşıt bulunuyor ve bunların yüzde 6.9'unu 2.290.360 adetle traktör oluşturuyor. 2007 yılında trafiğe kayıtlı araçlarda traktörün payı yüzde 13,6 seviyesindeyken, neredeyse her yıl azalan bu pay 2024 sonunda yüzde 7.2 paya kadar gerilemişti. Traktör payındaki düşüşün önümüzdeki aylarda da devam etmesi bekleniyor.
